200 odalı ve 50 girişli evde yaşıyorlar ama insan değiller Sözcü Gazetesi

Porsuklar, sansargiller familyasına ait. Bu ailede gelincikler, kakımlar, su samurları, sansarlar ve kurtçuklar gibi çoğu etçil ve genellikle yalnız dolaşan türler bulunuyor. Bu hayvanlar çoğu zaman sadece çiftleşme döneminde ya da bölge kavgalarında bir araya geliyor.

Ancak Avrupa porsukları bu konuda farklı bir yol izliyor. Tıknaz yapıları ve yüzlerindeki belirgin siyah-beyaz çizgileriyle tanınan bu hayvanlar, geniş aile grupları halinde yaşıyor. Toprağın altında kazdıkları karmaşık tünel ve oda sistemlerinden oluşan yuvaları birlikte kullanıyorlar.

BİR YUVADA ONLARCASI BİRLİKTE YAŞIYOR

Genellikle bir porsuk grubunda altı ila sekiz yetişkin birey ve onların yavruları bulunuyor. Ancak İngiltere’nin güneybatısındaki Cotswolds bölgesinde, Woodchester arazisinde incelenen bir yuvada en az 30 porsuk yaşadığı tespit edildi. Bu alanda porsuklar 1970'li yıllardan beri bilim insanları tarafından gözlemleniyor.

Yer altındaki odalar adeta küçük yaşam alanları gibi düzenleniyor. Porsuklar uyudukları bölümleri ot, eğrelti otu ve yosunla kaplıyor. Bu doğal yataklar düzenli olarak yenileniyor ve temizleniyor.

YUVALAR NESİLDEN NESİLE BÜYÜYOR

Porsuk yuvaları, yalnızca kısa süreli barınaklar değil. Aynı yuva onlarca yıl, hatta yüzlerce yıl boyunca kullanılabiliyor. Zamanla her yeni nesil mevcut tünellere yenilerini ekleyerek sistemi genişletiyor. Bu nedenle bir yuva ne kadar eskiyse, genellikle o kadar büyük oluyor. Özellikle çökme riski düşük, sağlam topraklarda kazılan yuvalar devasa boyutlara ulaşabiliyor.

Detaylı şekilde incelenmiş yuva sayısı oldukça az. Ancak bilinen en büyük porsuk yuvalarından biri İngiltere'nin güney kıyısındaki South Downs bölgesinde ortaya çıkarıldı. 1990'lı yılların başında Sussex Üniversitesi’nden biyologlar, yeni bir yol yapımı sırasında yıkılmadan önce bu yuvayı inceleme fırsatı buldu.

ORTAYA ÇIKAN TABLO ETKİLEYİCİYDİ

Ortaya çıkan tablo hayli etkileyiciydi. Yuvada 879 metre uzunluğunda tünellerle birbirine bağlanan 50 ayrı oda bulundu. Bu dev yer altı kompleksine tam 178 farklı girişten ulaşılabiliyordu. Toplam alanı ise yaklaşık 1744 metrekareydi. Bu büyüklük, yaklaşık altı buçuk tenis kortuna ya da bir buçuk olimpik yüzme havuzuna eşdeğer.

Bilim insanlarına göre porsukların alışılmadık derecede sosyal olmalarının arkasında yuva kazma zorunluluğu yatıyor olabilir. Soğuk kuzey bölgelerinde yaşayan bu hayvanlar, sert hava koşullarından korunmak için güçlü ve geniş barınaklara ihtiyaç duyuyor. Bu kadar büyük bir yer altı sistemini oluşturmak ise tek bir bireyin yapabileceği bir iş değil. Bu nedenle kolektif çalışma, zamanla birlikte yaşam kültürünü de geliştirmiş olabilir.

BESLENME ALIŞKANLIKLARI DA DESTEKLİYOR

Beslenme alışkanlıkları da bu barışçıl yapıyı destekliyor. Sansargillerin çoğu aktif avcı olarak diğer omurgalı hayvanları avlarken, porsuklar daha çok toprak solucanlarıyla besleniyor. Solucanlar doğada bol bulunan ve sürekli yenilenen bir besin kaynağı olduğu için tek bir bireyin kontrol altına alabileceği bir kaynak değil. Bu da yiyecek rekabetini azaltıyor ve grup içi çatışmaların önüne geçiyor.

Kısacası, yiyecek herkese yettiği için komşulara karşı saldırgan davranmanın bir faydası olmuyor.