Çareyi güneşte buldular ama yine de felaketi yaşıyorlar Sözcü Gazetesi

Enerji kriziyle mücadele eden Küba, son iki yılda güneş enerjisi kapasitesini hızla artırarak en az 59 yeni güneş enerjisi santralini devreye aldı. Çin başta olmak üzere uluslararası yardımlar ve yatırımlarla desteklenen bu hamleye rağmen yakıt yetersizliği, depolama imkanlarının kısıtlılığı ve eskiyen altyapı nedeniyle ülke genelindeki kesintiler devam ediyor.

RenewAtlas veri tabanından alınan bilgilere göre, adada son iki yıllık süreçte 41 orta ölçekli ve 18 küçük ölçekli güneş enerjisi santrali inşa edildi. Yeni projeler tam kapasiteyle çalıştığında yaklaşık 1.000 megavatlık bir üretim kapasitesine ulaşıyor. Bu miktar, ülkenin yaklaşık 3.200 megavat seviyesindeki pik elektrik talebinin üçte birine ve Küba'nın önceki güneş enerjisi kapasitesinin beş katına denk geliyor. Geçen yılın başında toplam elektrik ihtiyacının %3'ünü karşılayan güneş enerjisi, yapılan yatırımlarla %10 seviyesine yükseldi. Küba hükümeti, 2028 yılına kadar orta ölçekli santral sayısını 92’ye çıkarmayı hedefliyor.

Gümrük verileri, Küba'nın güneş enerjisi altyapısındaki ana tedarikçinin Çin olduğunu gösteriyor. Pekin yönetimi, 2023'te 3 milyon dolar olan equipment sevkiyatını 2025 yılında 117 milyon dolara çıkardı. Küba Başbakanı Manuel Marrero Cruz, projelerin bir kısmının nikel ihracatından elde edilen gelirlerle finanse edildiğini açıklarken; 2026 ekonomik planında Çin, Vietnam ve Japonya’dan sağlanan panel ve ekipman bağışları yer alıyor.

Üretim kapasitesindeki artışa rağmen sistemdeki temel aksaklıklar devam ediyor:

Yakıt ve stok sıkıntısı: Fosil yakıt stoklarındaki düşüş ve ABD yönetiminin enerji sevkiyatlarına getirdiği kısıtlamalar termik santrallerin çalışmasını zorlaştırıyor.

Şebeke kayıpları: Ekonomist Ricardo Torres Perez'in araştırmasına göre, mevcut iletim hatlarındaki aşınma nedeniyle şebekeye verilen elektriğin yaklaşık %16'sı iletim aşamasında kayboluyor.

Batarya yetersizliği: Enerji Bakanlığı verilerine göre, üretim dalgalanmalarını dengeleyecek yeterli depolama (batarya) kapasitesi bulunmuyor. Temmuzdaki ilk kurulumun ardından üç yeni batarya tesisinin daha kurulması planlanıyor.

10 milyon nüfuslu ülkede bu yıl en az altı kez ulusal çapta elektrik kesintisi yaşanırken, pek çok bölgede günlerce süren kesintiler kaydedildi. Uzmanlar, güneş santrallerinin krizin daha da derinleşmesini önlediğini ancak mevcut altyapı sorunları çözülmeden kesintilerin tamamen sonlanamayacağını belirtti.