180 kan davası ve binlerce çocuk bir öğretmene emanet

Diyarbakır Borsa İstanbul Karacadağ Ortaokulu sosyal bilgiler öğretmeni Yahya Kamçı, 1976'da Diyarbakır Kocaköy'de dünyaya geldi. 26 yıl önce başladığı öğretmenlik mesleğinin tamamını Diyarbakır'da geçirdi. Kamçı, kentte gönüllü barış elçiliği yaparak bugüne kadar 180 kan davasının bitmesini ve ailelerin barışmasını sağladı. Diğer yandan, bir öğrencisinin okulda açlıktan bayılmasına tanık olmasıyla başlattığı yardım faaliyetleri sonucunda bugün 5 bin 400 öksüz ve yetim çocuğa ulaştı.

Öğretmenliğinin ilk yıllarında Kamçı'nın yolu, bölgedeki 448 kan davası, 97 kız kaçırma ve 196 yaralamaya bağlı husumeti sona erdiren Sait Özşanlı ile kesişti. Özşanlı, bu faaliyetleri nedeniyle Fransız Haber Ajansı (AFP) tarafından 2006 yılında Nobel Barış Ödülü'ne aday gösterilmişti. Kamçı, Özşanlı ile birlikte aileler arası barışı sağlamak için uzun yıllar çalıştı ve 2009'da Özşanlı'nın hayatını kaybetmesiyle bu misyonu devralanlardan biri oldu. Tek başına 180 husumeti sona erdiren Kamçı, Hürriyet'e yaptığı açıklamada süreci şu sözlerle anlattı:

"Sait Amca ile binlerce aileyi barıştırdık. Ben ise tek başıma 180 ailenin kan davasının bitmesini sağladım. Kan davaları, aileleri barıştırmak, ikna süreci çok zor bir konu. 1974'te bizim köyde 3 kişinin öldüğü yangından bir kişinin sorumlu tutulması nedeniyle başlayan bir kan davası vardı. Her iki taraftan da insanlar öldü. 26 yıl geçtikten sonra Sait Amca ile çabalayıp kendi davamızı çözdük. Bu bir emsal teşkil etti. Ziyaretlerimizde aileyi öncelikle rahatlatmak için çalışıyoruz. Burada husumetli ailelerle bir araya geldiğimizde kutsal değerlerimizden bahsediyoruz. Suçu işleyen dışında ailenin diğer fertlerinin de potansiyel suçlu konumuna düşebileceğini anlatıyoruz. İhtiyaç halinde ailenin üzerinde etkili olabilecek örneğin bir siyasetçi, kaymakam, komutan, avukat, savcı, kanaat önderi, imam yani kim işe yarayacaksa ona ulaşıp destek istiyoruz. Diyelim ki bir aile ‘Barışmıyorum' diyorsa, biz ötekine ‘Siz bu zaman zarfında dışarı çıkmayın, saygınızı gösterin' diyoruz yani dengeyi koruyarak ikna etmeye çalışıyoruz."

Sayıları azalsa da bölgede devam eden kan davaları bulunuyor. Yüzlerce, binlerce kan davasıyla yakından ilgilendiğini belirten Kamçı, eğitimli insanların bu olaylara karışmadığını vurguladı:

"Bizim Kokulupınar köyünde 1995 yılına kadar üniversite kazanan yoktu. Köyden çıkan ilk öğretmen bendim. Şimdi eğitimli insan sayısı arttı, 300-400 üniversite mezunu var. Bir kan davası nedeniyle çıkan kavgada onlarca insan yaralanıyor, ölüyor. Çocuğu öldürülen bir anneyi ikna etmek daha zor oluyor. Bütün gözyaşları aynı ama annelerinkinin rengi farklı. O yüzden bu tür husumetlerde annenin sözü çok kıymetli, o ikna edildiyse diğerleri ikna olur."

Kamçı'nın çalışmaları sadece husumetleri sonlandırmakla sınırlı kalmıyor. Kan davaları azaldıkça zamanını yardım organizasyonlarına kaydıran Kamçı, bugün binlerce kişiye ulaşan ağın çıkış noktasını şu sözlerle aktardı:

"Yine 2003'te ilk öğretmenlik yıllarımda bir öğrencim okulda bayılmıştı. Sonra sağlık durumunu öğrenmek için evini ziyaret ettim. Annesi babası olmadığını gördüm, açlıktan bayıldığını öğrendim. Bu benim için bir dönüm noktası oldu. Bu öğrenciden başlayarak okula, mahalleye, tüm şehre ve pandemi ile deprem sonrası farklı illere yardım faaliyetlerini genişlettik."

Eğitimde güvencesizliğin ve emek sömürüsünün adı: Ücretli öğretmenlik ve usta öğreticilik

Günümüzde Diyarbakır'da 5 bin 400 öksüz ve yetim öğrenci bu ağ üzerinden destek alıyor. Öğrencilere eylül ayında kırtasiye desteği verilirken; anlaşılan firmalar ve hayırsever iş insanları aracılığıyla ayakkabı, mont, bayramlık ve erzak dağıtımı yapılıyor. Bir ayakkabı firması organizasyona her yıl 5 bin ayakkabı gönderiyor. Çalışmanın öncelikleri arasında öksüz ve yetimlerin yanı sıra babası cezaevinde olan çocuklar yer alıyor. Bunun dışında, çok çocuklu ve maddi durumu yetersiz olan 10 bin aileye de ihtiyaçları doğrultusunda destek sağlanıyor. Tüm bu yardımların koordinasyonunu Yahya Kamçı yürütürken, sahada 400 gönüllü öğretmen de çalışmalara aktif olarak katılıyor.