170 km lik aynalı şehir, 21 bin işçinin mezarı oldu Sözcü Gazetesi

Veliaht Prens Muhammed bin Selman'ın tüm dünyaya "Geleceğin Şehri" olarak sunduğu 170 kilometrelik devasa aynalı şehir The Line, ağır bir mali enkazın altında can çekişiyor. 9 milyon insanın yaşayacağı, uçan arabaların ve asma parkların olduğu o bilim kurgu fantezisi iptal edildi; proje şimdi Kızıldeniz suyuyla soğutulan sıradan bir "veri merkezine" (sunucu tarlasına) indirgeniyor.

Petrol gelirlerindeki düşüş, Expo 2030 ve 2034 Dünya Kupası'nın yaklaşan devasa faturaları, Suudi Arabistan'ı gerçekliğe acı bir şekilde döndürdü. 

Başlangıçta dünyaya 500 milyar dolarlık bir proje olarak pazarlanan Neom'un gerçek maliyetinin 2080'e kadar akılalmaz bir rakama, 8,8 trilyon dolara (Suudi bütçesinin 25 katı!) çıkacağı anlaşıldı. Daha da vahimi, denetçiler finansal modellerde "kasıtlı manipülasyon" tespit etti. Yöneticilerin, projeyi kârlı göstermek için gelecekteki otel gelirlerini kasten şişirerek devleti ve yatırımcıları yanılttığı ortaya çıktı.

Neom'un çöküşü sadece The Line ile sınırlı kalmadı. Projenin bir parçası olan ve 2029 Asya Kış Oyunları'na ev sahipliği yapması planlanan Trojena dağ tesisi iptal edildi ve oyunlar Kazakistan'a (Almatı) kaptırıldı. Lüks turizm adası Sindalah'ın inşası ise gecikmeler yüzünden başka bir geliştiriciye devredilmek zorunda kaldı.

İşin en karanlık yüzü ise finansal değil, insani boyutu. İngiliz ITV kanalının belgeseline göre, bu "gelecek vizyonu" başladığından beri inşaatlarda çalışan Hindistan, Bangladeş ve Nepal uyruklu tam 21.000 göçmen işçi hayatını kaybetti. Riyad yönetimi bu rakamları reddetse de, The Line projesi artık bir mimari harikadan çok, bir "işçi mezarlığı" ve devasa bir israf anıtı olarak anılıyor.