11’inci Yargı Paketi Meclis’ten geçti: Yılbaşına 50 bin tahliye

Meclis Genel Kurulu’ndan dün geçen torba yasanın bugün hızla Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın onayına sunulması bekleniyor. Yargı Reformu Strateji Belgesi doğrultusunda hazırlanan 40 maddelik yasa Cumhurbaşkanı’nca onaylanıp Resmi Gazete’de yayımlandığında Adalet Bakanlığınca hemen uygulanarak yılbaşından önce cezaevlerinden tahliyelerin başlaması planlanıyor. Yasaya önergeyle eklenen geçici maddeyle bazı şirketler açısından ‘enflasyon muhasebesi’ üç yıl ertelendi. 

TAHLİYE OLACAKLAR

- 31 Temmuz 2023 tarihi ve öncesinde işlenmiş suçlar nedeniyle kapalı ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlülerden, toplam hapis cezası 10 yıldan az ise 1 ayını, 10 yıl ve daha fazla ise 3 ayını bu kurumlarda geçirip ilgili mevzuat uyarınca açık ceza infaz kurumlarına ayrılmasına 3 yıl veya daha az süre kalanlar, açık ceza infaz kurumlarına ayrılabilecek. Bu hükümlüler ile 31 Temmuz 2023 tarihi ve öncesinde işlenmiş suçlar nedeniyle açık ceza infaz kurumunda bulunan hükümlüler, talepleri halinde en az 3 ay açık ceza infaz kurumunda kalmış olmak şartıyla denetimli serbestlik tedbiri altında infazı uygulamasından 3 yıl erken yararlandırılacak.

ONLAR KAPSAM DIŞI

- Şu suç türlerinde bu hak olmayacak:

“Terör. Örgütlü suçlar. Alt soy ve üst soya, kardeşe, eşe, boşanılan eşe, kadına, çocuklara, beden veya ruh bakımından kendisini savunmayacak kişiye yönelik kasten öldürme. Cinsel saldırı ile çocuğun cinsel istismarı. Deprem nedeniyle bina veya diğer yapıların yıkılması, çökmesi ya da hasar alması sonucu meydana gelen öldürme suçları.”

IBAN MAĞDURLARI

- Türk Ceza Yasasının 158’inci maddesinde düzenlenen “nitelikli dolandırıcılık” suçunun yargılaması ağır cezadan alınarak asliye ceza mahkemelerine verildi. Bu hükmün yürürlüğe girdiği tarihte ağır ceza mahkemelerinde görülen davalarda veya istinaf ya da temyiz kanun yolu incelemesindeki dosyalarda görevsizlik veya bozma kararı verilemeyecek. Bu davalar, kesin hükümle sonuçlandırılıncaya kadar, önceki kurallara devam edecek. Bu hüküm, kamuoyunda “IBAN mağduru” olarak bilinen ve çoğunlukla gençlerin taraf olduğu banka hesap numarasıyla ilgili dolandırıcılık dosyaları için gündeme geldi. Yasadaki diğer düzenlemeler şöyle:

- 1 Ocak 2016 tarihinden önceye ait ödenmemiş genel sağlık sigortası primleri ile gecikme cezası ve gecikme zammının tahsilinden vazgeçildi. Böylece 1 milyon 477 bin kişinin ödeyemediği 3 milyar 200 milyon liralık primi borcu silinecek.

ÇOCUĞU SUÇTA KULLANANA EK CEZA

- Örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlarda çocukların araç olarak kullanılması hâlinde örgüt yöneticilerine verilecek ceza yarısından 1 katına kadar artırılacak. Ayrıca örgüt kurma ve yönetme suçunun cezası beş yıldan on yıla, örgüt üyeliği suçunun cezasının üst sınırı beş yıl hapis olarak artırıldı. Örgütün silahlıysa ceza yarı oranında yükselecek.

DÜĞÜN MAGANDALARI DİKKAT

- Ateşli silahlarla meskûn mahalde ateş edilmesinde bir -beş yıl hapis verilecek. Aynı eylemin ses ve gaz fişeği atan silahlarla işlenmesi hâlinde altı aydan üç yıla kadar hapis uygulanacak. Bu suç, düğün, nişan, asker uğurlaması gibi kişilerin toplu bulunduğu yerlerde işlenirse cezası yarı oranında artacak. Bu nitelikli hâlde doğrudan kamu davası açılacak. Kurusıkı silahlar da “genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması” suçu kapsamına alındı.

TRAFİK MAGANDALARI

- Trafikte yol kesme ayrı suç olarak düzenlendi. Hukuka aykırı bir davranışla bir aracı durduran veya hareket etmesini engelleyen kişiye bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilecek. Bu olaylarda kanuna uygun şekilde yapılan “toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı” saklı tutulacak. Aracı başka yere götüren kişi iki ila beş yıl arasında hapis cezası alacak.

- Taksirle yaralama suçunda ceza miktarları arttı. Suçun basit hâlinin cezası dört aydan iki yıla kadar; birden fazla kişinin yaralanmasına neden olma hâlinde cezası dokuz aydan beş yıla kadar hapis olacak.

- Güveni kötüye kullanma suçunun konusunun motorlu kara, deniz veya hava taşıtı olması hâlinde verilecek ceza bir kat artırılacak. İki yıldan on dört yıla kadar hapis cezası verilebilecek. Yeni getirilen bu nitelikli hâlde uzlaştırma olmayacak. 

E-KİMLİK OLMADAN ABONELİK YOK

- Elektronik ödeme kuruluşları; fotoğraf, yüz tanıma veya parmak izi gibi biyometrik yöntemlerle ya da elektronik kimlik doğrulama özellikli kimlik belgeleriyle doğrulama yapmadan hesap açamayacak. GSM aboneliği ancak çipli kimlik kartı gibi elektronik kimlik doğrulama özelliği taşıyan kimlik belgeleriyle yapılabilecek.

- Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, kişi veya şirketler adına açılabilecek hat sayısını sınırlayabilecek. Belirlenen fazla mobil hattı kullanan cep telefonları kapatılacak.

- Ölen kişiler ve kapanan şirketler ile ülkeyi terk eden yabancılara ait telefon hatları üç ayda bir periyodik kontrolleri yapılarak aktif olmayanlar kullanıma kapatılacak.

- Dolandırıcılık, hırsızlık ve banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması suçlarında kullanıldığı tespit edilen telefon hatlarının şebeke bağlantıları doğrudan kesilecek.

- Soruşturma, dava kapsamında savcı, hâkim veya mahkeme tarafından istenilen bilgi ve belgenin on gün içinde fiziki veya elektronik ortamda gönderilmemesi hâlinde banka ve finans kuruluşları ile hat operatörlerine para cezası verilecek.

- Kişilerin abonelik kayıtlarının güncellenmesi, hatlarını üzerilerine almalarıyla hatların kapatılmasından kaynaklı mali yük hat sahibine yansıtılmayacak.

- Yüze karşı ve gıyapta hakaret suçları ön ödeme kapsamına alındı.