100 kilometre uzunluğundaki makine projesi askıya alındı! Çinlilerin hayalleri suya düştü Sözcü Gazetesi

Evrenin Büyük Patlama ile oluşum sırlarını çözmek amacıyla tasarlanan ve dünyanın en büyük makinesi olması planlanan Çin Dairesel Elektron-Pozitron Çarpıştırıcısı (CEPC) projesi, hükümetin öncelik listesinden çıkarılarak askıya alındı. 

Yaklaşık 100 kilometre uzunluğuyla tasarlanan dev sistemin, İsviçre’deki 27 kilometrelik CERN Büyük Hadron Çarpıştırıcısı’nı gölgede bırakması bekleniyordu.

BEŞ YILLIK KALKINMA PLANINA ALINMADI

Geliştirilmesine 2012 yılında başlanan milyarlarca dolarlık proje, Çin’in 2026-2030 dönemini kapsayan yeni beş yıllık kalkınma planında yer bulamadı. 

Çin Yüksek Enerji Fiziği Enstitüsü’nden Wang Yifang, projenin devlet nezdinde önceliğinin düştüğünü doğruladı. Ancak bilim heyeti, pes etmeyerek projeyi 2030 yılında tekrar sunmayı hedefliyor.

GÖZLER ÇİN'DEN SONRA AVRUPA'YA ÇEVRİLDİ

Çin’in projesinin devre dışı kalmasıyla dikkatler Avrupa’ya çevrildi. CERN’deki mevcut çarpıştırıcının halefi olarak planlanan ve 90,7 kilometrelik uzunluğa sahip olması beklenen Gelecek Dairesel Çarpıştırıcı (FCC), şu an en güçlü aday olarak öne çıkıyor. 

Wang Yifang, Avrupa'nın bu projesinin 2030’dan önce onaylanması durumunda, Çinli fizikçilerin kendi projeleri yerine Avrupa ile iş birliğine yönelebileceğini ifade etti.

PARÇACIK HIZLANDIRICI NE İŞE YARIYOR

Büyük Patlama (Big Bang) sonrası koşulları laboratuvar ortamında canlandırmak için tasarlanan bu makineler Parçacıkları ışık hızına yakın hızlara çıkararak çarpıştırıyor.

Ortaya çıkan yeni parçacıkları süperiletken mıknatıslar ve gelişmiş dedektörlerle inceliyor. Maddenin en yüksek sıcaklık ve yoğunluktaki halini analiz ederek evrenin kökenine ışık tutuyor.