10 milyonluk dev şehir batıyor: Sular altında kalacak

Hindistan'ın güneydoğusunda Bengal Körfezi kıyısında yer alan Chennai, iklim değişikliğinin ve çarpık kentleşmenin birleşik etkisiyle çift yönlü bir tehditle karşı karşıya.

Şehirde deniz seviyesi yükselirken zeminin de çökmesi, su baskını riskini olağanüstü boyutlara taşıdı.

IISER Mohali'den Arpan Shastri'nin liderliğindeki araştırma ekibi, Avrupa Uzay Ajansı'nın Sentinel-1 uydularından elde edilen sekiz yıllık veriyi NASA projeksiyon araçlarıyla birleştirerek Chennai'nin geleceğine dair kapsamlı bir risk haritası çıkardı. Çalışma Scientific Reports dergisinde yayımlandı.

Araştırmacılar İnterferometrik Sentetik Açıklıklı Radar (InSAR) yöntemiyle yer yüzeyindeki milimetrik değişimleri ölçtü. Sonuçlarda Chennai'de toprak yılda 1,5 santimetre çökerken deniz seviyesi yılda yalnızca 0,28 santimetre yükseldiği tespit edildi. Zemin çökme hızı, deniz seviyesi artışının yaklaşık beş katına ulaşmış durumda.

En hızlı çökme kıyı şeridinden 30 kilometre içeride gözlemleniyor. Bu durum, tehdidin yalnızca sahil kesimlerini değil şehrin iç bölgelerini de kapsadığını gösteriyor.

Çökmenin iki temel nedeni var. Birincisi aşırı yeraltı suyu çekimi. Boşalan su katmanları zeminin göçmesine yol açıyor. İkincisi ise yumuşak zemin üzerine yapılan ağır bina inşaatları. Kent kontrolsüz biçimde büyürken zeminin taşıma kapasitesi aşılıyor.

Bu iki faktör küresel iklim değişikliğine bağlı deniz seviyesi artışıyla birleşince ortaya "relatif deniz seviyesi yükselmesi" denilen tehlikeli bir bileşke çıkıyor. Deniz yükselirken kara da alçaldığı için yerel halkın hissettiği su seviyesi artışı küresel ortalamadan çok daha hızlı ilerliyor. Dünya genelindeki kıyı şehirlerinde bu etki, küresel ortalamanın dört katına kadar çıkabiliyor.

Araştırmacıların 2030, 2050 ve 2100 yılları için hazırladığı tahminler giderek ağırlaşan bir tablo çiziyor. 2100 yılına kadar 137 ila 142 kilometrekarelik bir alan sular altında kalabilir. Bu rakam 2030 projeksiyonunun üç katı.

Risk altındaki bölgelerde yaşaması beklenen nüfus 2,45 milyon ile 9,85 milyon arasında hesaplanıyor. Channai kentinin tümünde 10 milyonun üstünde insan yaşıyor. Yalnızca haritalanan mülkler üzerinden öngörülen minimum varlık kaybı bile 100 milyon doları buluyor. Tuzlu suyun yapı malzemelerini aşındırması ve bina temellerini zayıflatması bu ekonomik zararı daha da katlayabilir.

Şiddetli fırtınalarda beklenen fırtına kabarması yüksekliğinin 6 metreye ulaşması, kıyı bölgelerindeki tehlikeyi ayrıca büyütüyor.

Araştırmanın en kritik uyarılarından biri planlama süreçlerine yönelik. Mevcut şehir planlamacıları arazi yüksekliğini sabit kabul ediyor, ancak Chennai'nin zemini sürekli hareket halinde. Çökme hızlarının acilen kentsel planlama ve altyapı projelerine dahil edilmesi gerekiyor.

Chennai bu risklerle ilk kez tanışmıyor. 2004 Hint Okyanusu tsunamisi ve 2015 yılındaki büyük sel felaketi, şehrin kıyı afetlerine ne denli kırılgan olduğunu daha önce gözler önüne sermişti. BM destekli iklim bilimi heyeti IPCC de relatif deniz seviyesi yükselmesinin kıyı erozyonunu ve selleri kötüleştirdiği konusunda defalarca uyarıda bulunuyor.