1 günlük yolu 4 dakikaya indiren enteresan dönen köprü Sözcü Gazetesi

İskoçya'da mühendislik vizyonunun yaşayan bir temsilcisi olan Falkirk Çarkı dünyanın tek döner gemi asansörü olmasıyla ünleniyor. Bir köprü görevi gören bu devasa yapı Forth ve Clyde kanalları ile Union Kanalı'nı birbirine bağlayarak kullanış avantajı, estetik ve teknolojisi aynı ada elinde barındırıyor. 

Geçmiş yıllarda bölgeden geçen gemiler iki kanal arasında oluşan 24 metrelik yükseklik farkını geçmek için 11 basmaktan oluşan bir geleneksel havuz sistemi kullanmak zorundaydı. Bu zahmetli mecburiyet lojistik operasyonları aksatıyor ve yolu 1 güne yayıyordu Ancak 2002 yılında buna bir dur denildi. Hizmete giren Falkirk Çarkı ile bu süre yaklaşık 4 dakikaya kadar düştü. 1.200 ton çelik harcanarak inşa edilen yapı 10 milimetre gibi ciddi bir montaj hassasiyetine sahip. Bu da onu endüstriyel tasarım ürünleri arasında popüler yapan özelliklerinden biri.

Yapının işleyişindeki sistem Arşimet'in meşhur suyun kaldırma kuvvetini kullanarak çalışıyor. Her biri 300 ton su kapasitesi içeren iki hazne sisteme gemi girişi yaptığında bile ağırlık dengesinin korunmasını sağlıyor. Hazneye giren gemiye eşdeğer miktarda su dışarı itiliyor. Yapı bu sayede statik dengeyi koruyor. Devasa mekanizma 180 derece dönebiliyor ve bu dönüş için yalnızca 1.5 kWh enerji harcıyor. Bu ise yalnızca 8 adet ev tipi kettle çalıştırmak kadar enerji demek. 

Çark bu dönüş hareketini tamamlarken gemilerin ve suyun dökülmesini engellemeye yarayan bir geleneksel dişli sistemi devreye giriyor. Ana yapının dönüşü esnasında dişliler iç kısma yerleşiyor. Bu da gondolların merkezin tersi yönünde hareket etmesini sağlayarak gemileri suya sürekli paralel tutuyor. Mekanik senkronizasyon sağlayan sistem lojistik sektörüne hız sağlıyor ve bunu güvenlikle birleştiriyor.