Zirai don alarmı: Üreticilere kritik uyarı ve önlem çağrısı Sözcü Gazetesi

Tarım ve Orman Bakanlığı, bu gece başlayıp 11 Nisan'a kadar Türkiye'nin bazı bölgelerinde etkili olacak zirai don riskine karşı üreticileri uyarırken ziraatçılar ve ziraat mühendisleri de kayıpların en aza indirilmesi için önerilerde bulundu.

AA muhabirinin derlediği bilgiye göre, Bakanlık dün yayımladığı mesajda 7-11 Nisan döneminde yaşanabilecek zirai don olayına ilişkin uyarıda bulundu. Tarımsal üretim faaliyetlerinin sürekliliğinin korunması ve olası kayıpların asgari düzeye indirilmesinin önemine dikkati çekilen mesajda, üreticilerin gerekli tedbirleri almaları gerektiği belirtildi.

Uyarıda, muhtemel olumsuzluklardan etkilenen üreticilerin gerekli tespitlerin yapılması için bağlı bulundukları Tarım ve Orman Bakanlığı il ve ilçe müdürlükleriyle irtibata geçmeleri, tarım sigortası bulunan üreticilerin de hasar ihbarları için TARSİM kanallarına müracaat etmelerinin önemine dikkati çekildi.

Beklenen zirai don olayının çok sert etkilere sahip olmayacağı değerlendirilirken üreticilerin riskten korunması için hem ekim işlemlerinden önce hem de sonra alması gereken önlemler önem kazanıyor.

Bu kapsamda, ekimden önce yer için don riski taşımayan bölgelerin seçilmesi, risk taşıyan bölgelerde tarım yapılması düşünülüyorsa da dona dayanıklı türlerin tercih edilmesi kayıpların en aza indirilmesinde alınacak önlemler olarak öne çıkıyor.

Türk Ziraat Yüksek Mühendisleri Birliği Genel Başkanı Mehmet Ali Ünal, AA muhabirine, Bakanlık ve meteorolojiden yapılan uyarıda Marmara, İç Anadolu ve Orta Karadeniz bölgelerine dikkati çekildiğini belirterek, bu bölgelerde oluşabilecek don riskine karşı üreticilerin tedbirli olması gerektiğini söyledi.

Söz konusu tedbirleri "ekim ve dikim öncesi" ile "don zamanı" yapılması gerekenler diye ayırmanın mümkün olduğunu ifade eden Ünal, "Meyve ve sebzede ekim ve dikimden önce bölge ve yer seçimi doğru tespit edilmeli. Özellikle hava akımı iyi olan güney yamaçlar seçilmeli." dedi.

Ünal, meyve, sebze tür ve çeşitlerinin bölgeye uyumlu olması ve özellikle geç çiçek açanların tercih edilmesi gerektiğine işaret ederek, "Don olan günlerde ağaç dipleri ve yanlarında ateş yakmak, hava karışımını sağlamak, yağmurlama sulama uygulaması gibi yöntemler kullanılabilir. Dona karşı alınacak köklü tedbirlerle ilgili ekim ve dikimde bitkiye verilecek hormonlarla dayanıklı kılmak ve bitki yüzeyinde katman oluşturarak korumak gibi araştırmalar yapılabilir." değerlendirmesinde bulundu.

Türkiye Ziraatçılar Derneği Genel Başkanı Hidayet Muslu da geçen yıl mayıs ayında zirai don nedeniyle çiçek açan bütün meyvelerin döküldüğünü ve meyve arzının azaldığını söyledi.

İklim değişikliğinin yarattığı problemlerin bu yıl da beklendiğini vurgulayan Muslu, şunları kaydetti:

"Küçük ölçekli meyve bahçeleri içinde saman ve lastik yakarak duman bulutu oluşturulabilir. Ama köklü çözümler burada önemli, meteoroloji biliminden beslenilmelidir. Çünkü biz buna 'iklim krizi' demiyoruz, krizler geçici, belirli tedbirler alınarak önlenebilen olumsuzluklardır. İklim değişikliğinden bahsediyoruz. İklim değişikliği de kalıcı sonuçları olan, önümüzdeki sürecin tamamını kapsayacak tarım açısından olumsuzlukları, tehlikeyi, riski taşıyor."