Zeytin, turşu ve sos tüketenler dikkat! Sofradaki gizli tehlike...

Günlük hayatta sıkça tüketilen bazı yiyecekler, sanıldığından daha fazla tuz içerebiliyor. Özellikle zeytin, turşu, hazır soslar ve paketli atıştırmalıklar, sofrada tuzluk kullanılmasa bile vücuda alınan tuz miktarını artırabiliyor. Sağlık Bakanlığının beslenme önerilerinde bu ürünlerin tüketiminin sınırlandırılması gerektiği vurgulanırken Dünya Sağlık Örgütünün (DSÖ) 2026 yılında yayımladığı veriler, aşırı tuz tüketiminin dünya genelinde önemli bir sağlık sorunu olmaya devam ettiğini ortaya koyuyor. Peki, hangi yiyeceklerde tuz miktarı yüksek, günlük tüketim ne kadar olmalı ve tuzu azaltmak için nelere dikkat edilmeli?

SADECE YEMEĞE EKLENEN TUZ DEĞİL

Günlük tuz tüketimi yalnızca yemeklere eklenen tuzdan oluşmuyor. Hazır gıdalar, salamura ürünler, soslar ve atıştırmalıklar da önemli miktarda tuz içerebiliyor. Bu nedenle sofradan tuzluğu kaldırmak tek başına yeterli olmayabiliyor.

ZEYTİN VE TURŞU TÜKETİRKEN DİKKAT

Sağlık Bakanlığı, siyah ve yeşil zeytin ile sebze turşularını yüksek tuz içerebilen ürünler arasında gösteriyor. Salamura yöntemiyle hazırlanan bu yiyeceklerin sık ve fazla miktarda tüketilmesi, günlük tuz alımını artırabiliyor.

KETÇAP VE HAZIR SOSLAR DA LİSTEDE

Ketçap, soya sosu, barbekü sosu, hardal, tartar sos ve makarna sosları da dikkat edilmesi gereken ürünler arasında bulunuyor. Sağlık Bakanlığı, hazır sosların tuz içeriği nedeniyle ölçülü tüketilmesini öneriyor.

GÜNLÜK TUZ MİKTARI NE KADAR OLMALI?

Dünya Sağlık Örgütüne göre yetişkinlerin günlük tuz tüketimi 5 gramın altında olmalı. Yaklaşık bir çay kaşığına karşılık gelen bu miktara yalnızca yemeklere eklenen tuz değil, gün boyunca tüketilen bütün yiyeceklerdeki tuz da dahil.

DÜNYA GENELİNDE TÜKETİM İKİ KATINDAN FAZLA

DSÖ'nün 11 Mayıs 2026 tarihli verilerine göre dünya genelinde yetişkinlerin günlük ortalama tuz tüketimi, 2021 yılında yaklaşık 11 gram olarak hesaplandı. Bu miktar, önerilen günlük sınırın iki katından fazla.

FAZLA TUZ TÜKETİMİ HANGİ HASTALIKLARA YOL AÇABİLİR?

Aşırı tuz tüketimi kan basıncının yükselmesine neden olabiliyor. Yüksek tansiyon ise kalp ve damar hastalıkları ile inme riskini artırıyor. DSÖ, 2023 yılında dünya genelinde yaklaşık 1,7 milyon ölümün aşırı sodyum tüketimiyle ilişkili olduğunu bildiriyor.

EVDE YAPILAN TURŞU DA TUZ İÇEREBİLİR

Yalnızca hazır ürünlerde değil, evde hazırlanan turşu, salça, tarhana ve salamura yaprak gibi geleneksel yiyeceklerde de tuz miktarı yüksek olabiliyor. Sağlık Bakanlığı, bu ürünler hazırlanırken fazla tuz kullanılmamasını ve tüketim miktarına dikkat edilmesini öneriyor.

ZEYTİNİN TUZUNU AZALTMANIN BİR YOLU VAR

Salamura ürünlerin suda yıkanması veya bir süre suda bekletilmesi, tuz miktarının azaltılmasına yardımcı olabiliyor. Sağlık Bakanlığı, özellikle zeytin gibi salamura yiyeceklerde bu yöntemlerin uygulanabileceğini belirtiyor.

MARKETTE ÜRÜN ALIRKEN ETİKETE BAKIN

Paketli ürünlerin tuz ve sodyum içeriğini karşılaştırmak, günlük tüketimi kontrol altında tutmaya yardımcı olabiliyor. Sağlık Bakanlığı, alışveriş sırasında etiketlerin incelenmesini ve mümkün olduğunca tuzsuz veya tuzu azaltılmış ürünlerin tercih edilmesini öneriyor.

TUZU AZALTIRKEN LEZZETTEN VAZGEÇMEK GEREKMİYOR

Yemeklerde tuz yerine limon, sarımsak, soğan ve çeşitli baharatlar kullanılabiliyor. Sağlık Bakanlığına göre yemeklerin tadına bakmadan tuz eklememek, hazır sosları daha az kullanmak ve sofrada tuzluk bulundurmamak günlük tuz tüketimini azaltmanın pratik yolları arasında yer alıyor.