Zarar küçük yatırımcıya, enkaz kamuya Sözcü Gazetesi

Son iki yıldır borsadaki manipülatif yükselişler ve astronomik getiri vaatleriyle büyüyen dev fon balonu patladı. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) ve Merkez Bankası (TCMB) peş peşe acil önlemler alırken 7 portföy şirketinin işlemleri durduruldu, 130 fon tasfiye edildi. Kriz faizsiz finans sektörüne de sıçrarken, piyasada artık milyarlık kazanç masalları değil, geride kalan dev enkazın hesabı yapılıyor.

517 BİN YATIRIMCI

Çarşamba günü Borsa İstanbul’u kırmızıya bulayan çöküşün ardından dün devreye giren SPK; Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1, Pardus ve Bulls Portföy’ün işlemlerini durdurarak TEFAS’ta işlem gören 130 fonu tasfiyeye soktu. Kriz derinleşirken kamu tarafından iki kritik hamle geldi: Devlet bankası Emlak Katılım; Katılımevim ve Birevim’i satın almak üzere görüşmelere başladı. Borsadaki kan kaybını durdurmak amacıyla ise Türkiye Varlık Fonu (TVF), Ziraat Yatırım üzerinden doğrudan hisse alımına geçti. SPK tarafından tasfiye sürecine başlatılan 130 fonun toplam büyüklüğü 809.1 milyar lirayı, doğrudan etkilenen yatırımcı sayısı ise 517 bin 503’ü buluyor. Yıllık yüzde 500 ile 600’leri aşan, kağıt üzerindeki astronomik oranlarla yatırımcı çeken fonlarda şimdi paraların ne olacağı büyük bir belirsizlik konusu.

SOZCU UYARMIŞTI

FİTİL NASIL ATEŞLENDİ?

Piyasadaki bu yangın bir günde ortaya çıkmadı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek geçen kasımda manipülasyon uyarısı yapmıştı. Aradan geçen 10 ayın ardından SPK, 28 Ağustos’ta fon kurallarını değiştirdi. Yeni kurallar, parasını sadece birkaç hisseye yatıran fonları zora soktu. Pusula Portföy ve Tera Portföy’den gelen temerrüt açıklamaları ise krizin pimini çekti. Bazı yatırım fonlarının düşük işlem hacimli hisselerde büyüttüğü pozisyonlar, yatırımcı çıkışlarının hızlanmasıyla piyasaları sallayan bir fon krizine dönüştü.

Mal varlıklarına el konulacak mı? 

SPK’nın kapattığı 130 fonda tam 517 bin vatandaşın 809 milyar lirası kilitlenmiş durumda. Portföydeki varlıklar hangi yöntemle nakde çevrilecek? Yatırımcıya pay başına ne kadar ödeme yapılacak? Bu sorular tasfiye masasında yanıt beklerken, İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile başlayan belediye soruşturmalarında tek bir itirafçının soyut beyanıyla yüzlerce kişinin mal varlıklarına ve emekli maaşlarına anında el koyan iktidarın; yüz binlerce vatandaşı mağdur eden, piyasayı felakete sürükleyen bu fon yöneticilerinin ve manipülatörlerin mal varlıklarına el koyup koyma- yacağı merak konusu.

Akılalmaz kazançlar

FIntables verileri patlayan balonun boyutunu gösteriyor: 102 bin 616 yatırımcısı olan Tera Portföy Birinci Serbest Fonu’nun 3 yıllık getirisi %74.883, yıllık getirisi ise %655. 47 bin 595 yatırımcılı Atlas Portföy Serbest Fonu 3 yılda %2.339 kazandırırken 51 bin 351 yatırımcılı Pusula Portföy Hisse Fonu son 6 ayda %195,8 getiri sağladı. 31 bin 157 yatırımcısı olan Pardus Portföy İkinci Hisse Fonu kurulduğu Şubat 2024’ten bu yana %333.4 prim yaparken Bulls Portföy Mutlak Getiri Fonu ise yılbaşından bu yana %200 kazandırdı. Katılımevim hisseleri ise 
son iki haftada yaklaşık yüzde 59 gerilemesine rağmen yılbaşından bu yana yüzde 300’ün üzerinde yükseliş gösterdi. 

“90’lar tarzı bir hisse senedi krizi”

Türk finansal piyasalarında yaşananlar dış basında da yankı buldu. İngiltere merkezli Financial Times, ‘Yatırımcıların 1 milyar dolar çektiği ‘fon hücumu’nda Türk hisseleri geriledi’ başlıklı haberinde, bazı fonların düşük halka açıklığa sahip ve ilişkili şirket hisselerinde yoğunlaşmasıyla oluşan yapının, yatırımcıların para çekmeye başlamasıyla tersine döndüğü anlatıldı. FT’ye konuşan East Capital’dan Emre Akçakmak yaşananları ‘kendi kendine yaratılmış, 1990’lar tarzı bir gelişen ülke hisse senedi piyasası krizi’ olarak nitelendirirken piyasada fiilen bir ‘fon kaçışı’ yaşandığını savundu. 

MSCI bu kadarını hayal edemezdi  

RBC BlueBay Asset Management Stratejisti Timothy Ash, “Bu kriz, Türk hisse senedi piyasasındaki sorunların MSCI’nin hayal edebileceğinden çok daha kötü olduğunu gösteriyor” dedi. Küresel endeks sağlayıcısı MSCI, haziranda Borsa İstanbul için kritik bir ‘manipülasyon ve şeffaflık’ uyarısı yayımlamıştı.

AKP’li Külünk’ten Cumhurbaşkanı’na: ‘Zarar kamulaştırılamaz’

AKP Eski Milletvekili Metin Külünk, sosyal medya hesabından Cumhurbaşkanı’na seslenerek fon ve portföy yatırımlarıyla sağlanan haksız kazançların faturasının millete ödetilmemesini istedi. Olağan dışı gelir elde edenlerin incelenmesi gerektiğini belirten Külünk; ‘Türkiye’nin 50, 70 hatta 80 yıllık sanayicilerinin dahi ulaşamadığı ekonomik güce kısa sürede eriştiler’ sözleriyle Hazine bonosu faizinin 3 puan üzerindeki getirilerin geri çağrılarak tasfiye havuzuna dâhil edilmesini önerdi. “Kazanç şahsileştirilip zarar kamulaştırılamaz” diyen Külünk, ortaya çıkan zararın milletin helal kazancı ve vergileriyle temizlenemeyeceğini vurguladı.

38 kişiye suç duyurusu TERA'ya operasyon  

Sermaye Piyasası Kurulu, dün erken saatlerde Katılımevim, Gündoğdu Gıda ve Destek Finans Faktoring pay piyasalarındaki işlemleri nedeniyle 38 kişi hakkında suç duyurusunda bulunduğunu açıkladı.
Dün İstanbul Mali Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ekipleri tarafından Tera Holding’e operasyon yapıldı. Pusula-Tera soruşturmasında Pusula Holding Yönetim Kurulu Başkanı Muhammet Yarız tutuklandı, Tera Holding Genel Müdür Yardımcısı İbrahim Bekci ve Destek Yatırım Bankası’nın sahibi Altunç Kumova da gözaltına alındı. Tera Holding Yönetim Kurulu Başkanı Emre Tezmen, Pusula Finans Holding Yönetim Kurulu Başkanı Serdar Turhan ve Bulls Yatırım Menkul Değerler AŞ Yönetim Kurulu Başkanı Kemal Akkaya ile SPK bülteninde haklarında suç duyurusunda bulunulan 48 kişi hakkında da yurt dışına çıkış yasağı tedbiri uygulanmasına karar verildi.

BAŞDANIŞMAN YÖNETİMDEYDİ

Tera’nın yöneticileri arasında dikkat çekici isimler de var. Yakın geçmişinde Tera yönetiminde Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Fecir Alptekin de bulunuyordu. Alptekin, 10 Kasım 2025’te atandığı Tera Yatırım Menkul Değerler’in bağımsız yönetim kurulu üyeliğinden iki ay sonra ayrıldı.

'Tezmen fakirin parasını ezerken'

Bağımsız Maden İşçileri Sendikası Eğitim ve Örgütlenme Sorumlusu Başaran Aksu, Emre Tezmen'in Rolls-Royce otomobili ile videosunu paylaşarak, "Yerli Milli Finansımızın büyük temsilcisi Emre Tezmen! Fakirin parasını ezerken!" dedi.