Zaman kavramı sil baştan: Artık 24 değil 25 saat olacak Sözcü Gazetesi

Son günlerde “Dünya yakında 25 saatlik günlere geçecek” iddiası gündeme gelse de, bilim insanları bu söylemin yanıltıcı olabileceğine dikkat çekiyor. Burada kilit nokta “yakında” ifadesi oldu. Gerçekte Dünya’nın dönüşü yavaşlıyor ancak bu süreç insan ömrüyle kıyaslandığında fark edilemeyecek kadar uzun zaman dilimlerine yayılıyor.

Günlük hayatımızı 24 saatlik zaman dilimine göre planlıyoruz ancak bu süre aslında tamamen sabit değil. Dünya yalnızca kendi ekseni etrafında dönmekle kalmaz, aynı zamanda Güneş’in çevresinde de hareket eder. Bu nedenle, Güneş’e göre ölçülen gün ile yıldızlara göre ölçülen gün arasında küçük farklar oluşur. Üstelik 24 saatlik günler bile zaman içinde çok küçük değişimler gösterir ve uzun vadede uzama eğilimindedir.

Bu yavaşlamanın en önemli nedeni Ay’ın Dünya üzerindeki etkisidir. Ay’ın yerçekimi, okyanuslarda gelgitlere yol açarken aynı zamanda gezegenin dönüşüne karşı küçük bir fren etkisi oluşturur. Gelgitler sırasında oluşan sürtünme, Dünya’nın dönme enerjisinin bir kısmını azaltır. Bu süreç sonucunda Dünya çok yavaş şekilde dönüş hızını kaybederken, Ay da her yıl birkaç santimetre uzaklaşır. Bu durumu, dönen bir sandalyenin zamanla yavaşlamasına benzetmek mümkündür.

ZAMANA SANİYE EKLENMESİ GEREKİYOR

Bu değişimler günlük hayatta hissedilmez ancak bilim insanları son derece hassas ölçüm yöntemleri sayesinde bu farkları tespit edebiliyor. Atom saatlerinden elde edilen veriler, astronomik gözlemler ve geçmişte yaşanan tutulmaların kayıtları karşılaştırılarak Dünya’nın dönüş hızındaki değişimler ortaya konuluyor. Hatta bu küçük farkları dengelemek için zaman sistemlerine “artık saniye” eklenmesi bile gerekiyor.

25 SAATLİK GÜNLER NE ZAMAN BAŞLAYACAK?

Peki 25 saatlik günler ne zaman başlayacak? Bilimsel tahminler, bu seviyeye giderek yaklaştığımızı gösteriyor. 

Öte yandan Dünya’nın dönüşü yalnızca Ay’ın etkisiyle değişmiyor. Buzulların erimesi, yer altı sularının hareketi ve gezegen üzerindeki kütle dağılımındaki değişimler de dönüş hızını çok küçük ölçekte etkileyebiliyor. Bu etkiler de yine uzun zaman dilimlerinde birikerek anlam kazanıyor.