Yüzyıllar süren akraba evliliklerinin bedeli ‘Habsburg çenesi’ oldu: Bir hanedanın genetik bozukluklarla süren mücadelesi

GÜCÜ KORUMAK İSTERKEN KENDİ SOYLARINI ZAYIFLATTILAR

Avrupa’nın en güçlü hanedanlarından biri olan Habsburg Hanedanı, yüzyıllar boyunca kıtanın büyük bölümünü yönetti. Ancak aileyi tarihe geçiren şey yalnızca siyasi gücü olmadı. Habsburg üyelerinin portrelerinde sık sık görülen belirgin çene yapısı da yıllardır tartışılıyor.

Fotoğraf: II. Charles. Kaynak: ShutterStock

HANEDAN TOPRAK KAYBETMEMEK İÇİN AKRABA EVLİLİĞİ YAPIYORDU

Habsburg Hanedanı, sahip olduğu gücü ve toprakları başka ailelere kaptırmamak için evlilikleri çoğunlukla kendi çevresi içinde yaptı. Kuzen evlilikleri ve yakın akrabalar arasındaki birliktelikler zamanla hanedanın sıradan bir geleneğine dönüştü. Araştırmacılara göre sorun da tam bu noktada başladı.

İspanya Kralı II. Charles çocukken, yaklaşık  1673. Kaynak: Wikipedia/Kamu malı

AYNI YÜZ HATLARI NESİLLER BOYUNCA TEKRAR ETTİ

Hanedana ait tarihi portrelerde benzer yüz yapıları dikkat çekiyor. Özellikle alt çenenin öne çıktığı görünüm, kalın alt dudak ve uzun yüz yapısı birçok aile üyesinde tekrar ediyor. Bugün “Habsburg çenesi” olarak bilinen bu görünümün, nesiller boyunca süren akraba evlilikleriyle bağlantılı olabileceği düşünülüyor.

Fotoğraf: İspanya Kralı IV. Philip'in 1623 tarihli, belirgin " Habsburg dudağını " sergileyen portresi. Kaynak: Wikipedia/Kamu malı

BİLİM İNSANLARI BAĞLANTI BULDU

2019 yılında yayımlanan bir araştırmada bilim insanları, Habsburg ailesine ait tarihi portreleri inceledi. Çalışmada, hanedandaki akraba evlilikleri ile yüz deformasyonları arasında güçlü bir bağlantı olabileceği belirtildi. Araştırmacılar, genetik çeşitliliğin azalmasının bazı fiziksel özellikleri daha belirgin hale getirmiş olabileceğini ifade etti.

Fotoğraf: II. Charles'ın Kutsal Efkaristiya'ya tapınmasını tasvir eden tablo. Kaynak: Wikipedia/Kamu malı

SORUN YALNIZCA GÖRÜNÜŞ DEĞİLDİ

Habsburg çenesi yalnızca dikkat çekici bir yüz hattı değil, başlı başına bir sağlık problemi. Uzmanlara göre alt çenenin öne çıkması bazı aile üyelerinde dişlerin düzgün kapanmasını zorlaştırmış olabilir. Bu durumun çiğneme ve konuşma problemlerine yol açtığı düşünülüyor. Bazı tarih kayıtlarında, hanedan üyelerinin konuşurken zorlandığı ve ağız yapıları nedeniyle anlaşılmalarının güçleştiği de anlatılıyor.

Yemek yemek bile zorlaşmış olabilir

Bazı araştırmacılar, ileri seviyedeki çene yapısının yemek yemeyi bile zorlaştırmış olabileceğini belirtiyor. Hanedanın son dönemlerinde görülen sağlık sorunlarıyla birlikte değerlendirildiğinde, Habsburg çenesi bugün genetik problemlerin en bilinen tarihi örneklerinden biri kabul ediliyor.

Fotoğraf: Philip II of Spain, Dizbağı Nişanı’nı takarken — Jooris van der Straeten tarafından yapılmış portresi, yaklaşık 1554. Wikipedia/Kamu malı

EN ÇARPICI ÖRNEK CHARLES II OLDU

İspanya Kralı Charles II of Spain, Habsburg Hanedanı’nın en dikkat çeken isimlerinden biri haline geldi. Tarih kayıtlarında kralın sık hastalandığı, fiziksel gelişim sorunları yaşadığı ve çocuk sahibi olamadığı yer alıyor. Bilim insanlarına göre Charles II’nin genetik yapısı, nesiller boyunca süren yakın akraba evliliklerinden ciddi şekilde etkilenmiş olabilir.

Fotoğraf:İspanya Kralı II. Charles. Kaynak: Wikipedia/Kamu malı

BİR HANEDANIN ÇÖKÜŞÜNÜN SEMBOLÜ OLDU

Bugün Habsburg çenesi, yalnızca sıra dışı bir yüz yapısı olarak görülmüyor. Konu aynı zamanda, siyasi gücü koruma uğruna yapılan akraba evliliklerinin nasıl ağır sonuçlar doğurabileceğinin en bilinen örneklerinden biri kabul ediliyor.

Savoy Düşesi Avusturyalı Arşidüşes Margaret’ın (1480–1530), dul kıyafetleri içindeki portresi — Bernard van Orley tarafından yapılmış. Kaynak: Wikipedia/Kamu malı

Haber kaynak: BMJ Neurology Open, PubMED, Smithsonian Magazine