Yüzlerce yıl sonra ortaya çıktı: Evlerini bırakıp sırra kadem basmışlar Sözcü Gazetesi

Halberstadt'ın doğusunda, Frevelgraben bölgesinde bulunan yerleşimin neden boşaltıldığı ise henüz bilinmiyor. Araştırmacılar, yangın ya da büyük bir yıkıma ilişkin iz bulamazken, insanların buradan düzenli biçimde ayrılmış ve değerli eşyalarının büyük bölümünü yanlarına almış olabileceğini düşünüyor.

Saksonya-Anhalt Eyaleti Anıt Koruma ve Arkeoloji Dairesi tarafından yürütülen kazılar, Halberstadt'taki Ost Sanayi Bölgesi'nin genişletilmesi öncesinde yapılan jeofizik araştırmaların ardından başladı. Ölçümlerde geniş bir Orta Çağ yerleşimine ve çevresindeki hendek sistemlerine ait izler belirlenince ekipler mart ayında bölgede çalışmaya başladı.

Kazılarda sıra halinde inşa edilmiş çok sayıda çukur ev, yerleşim çukurları ve iki kuyu gün yüzüne çıkarıldı. Yapıların birbirleriyle kesişen izleri, bölgede en az iki farklı yerleşim evresinin bulunduğunu gösterdi. Araştırmacılara göre yeni evlerin yapılmasıyla birlikte yerleşimin bazı bölümleri zaman içerisinde kaydırıldı; çevresindeki hendekler de birkaç kez değiştirilip genişletildi.

Yerleşimin kuzeyinde, Frevelgraben'e doğru uzanan bölümde ev kalıntısına rastlanmadı. Buna karşılık çukurlar ve kültür tabakaları, dere kıyısının da burada yaşayan insanlar tarafından yoğun biçimde kullanıldığını ortaya koydu.

Arkeologları şaşırtan ayrıntılardan biri ise bulunan eşya sayısının son derece az olması oldu. Orta Çağ'da terk edilmiş benzer yerleşimlerde çok sayıda günlük kullanım eşyasına rastlanırken burada yalnızca birkaç seramik parçası ile bronz musluk, metal bağlantı parçaları ve kemer tokaları bulundu. Bu durum, insanların yerleşimi aceleyle terk etmek yerine eşyalarını toplayarak planlı şekilde ayrıldığı ihtimalini güçlendirdi.

Eski haritalar, yerleşimin kimliğine ilişkin önemli bir ipucu da verdi. 1900'lü yıllar civarında hazırlanan haritalarda kazı alanının yaklaşık bir kilometre batısında "Kühlingen" isimli terk edilmiş bir yerleşim gösteriliyor. 1872 ile 1943 yılları arasındaki başka tarihi haritalarda da Kühlingen adı doğrudan kazı alanının kuzeyinde yer alıyor. Arkeologlar bu nedenle ortaya çıkarılan kalıntıların Orta Çağ'daki Kühlingen yerleşimine ait olabileceğini değerlendiriyor.

Yerleşimin sonunu getiren olay ise şimdilik gizemini koruyor. Kazılarda büyük çaplı bir yıkımı gösterecek tabakaya rastlanmadığı gibi, bölgenin yangın geçirdiğine ilişkin bir bulgu da tespit edilmedi. Bu nedenle insanların neden evlerini bırakıp başka bir yere taşındığı henüz açıklanamıyor.

Araştırmacılar, alanda bulunan hayvan iskeletlerinden seçilecek kemikler üzerinde radyokarbon analizleri yaparak yerleşimin ne zaman terk edildiğini daha kesin biçimde belirlemeyi planlıyor.