Yüksek tansiyonunuz ya da diyabetiniz varsa böbreklerinize dikkat! Sözcü Gazetesi

Toplumumuzda kronik hastalıklar yaygın görülüyor. Özellikle de hipertansiyon ve diyabet… 
Her iki hastalık da kontrol altına alınmadığı takdirde ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor.
Bunlardan biri de böbrek yetmezliği…

Nefroloji Uzmanı Doç. Dr. Erol Demir

Ülkemizde şu anda     9 milyon kronik böbrek yetmezliği hastası bulunduğuna dikkat çeken Nefroloji 
Uzmanı Doç. Dr. Erol Demir, özellikle hipertansiyon ve böbrek hastalarını uyardı…

Böbrek yetmezliği neden artıyor?

Artış; toplumumuzun giderek yaşlanması, şişmanlaması, kronik hastalıkların (diyabet, hipertansiyon, kalp hastalığı gibi) sıklığının artması, bu artan sayıya karşın hastaların farkındalığının düşük olması ve yeterince iyi tedavi edilememesiyle ilişkidir. 

Yaygın hurafeler

Toplumumuzda “Su içmekle böbrek hastalığı düzelir”, “özel tuzlar (Kaya tuzu, Himalaya tuzu) faydalıdır” ve “çok üşüdüm böbreklerim o yüzden bozuldu” gibi yaygın hurafeler mevcuttur. Oysa sadece su içmekle böbrek hastalığı düzelmez, tuzlar arasında belirgin fark olduğunu gösteren bir çalışma bulunmamaktadır. Ayrıca soğukta kalmakla böbrek hastalığı gelişmez.

Farkındalık çok düşük

Böbrek hastalığının erken döneminde genelde hastalar bunu fark edemez çünkü belirti yoktur. Kronik böbrek hastalığı sessiz seyrettiği için oldukça az sayıda hastaya tanı konulmaktadır. 
Bu durum tedavide gecikmelere, böbrek hastalığının ilerleyerek son dönem böbrek yetmezliğinin erken dönemde gelişmesine yol açmaktadır.

Erken evrelerde kronik böbrek yetmezliğinin belirtisi yoktur, ancak hastalık ilerledikçe şikayetler artar ve belirginleşir. Erken belirtiler arasında;
-Kansızlık, 
-Gece idrara kalkma, 
-İdrarda köpürme ve kan görülmesi, 

Ani böbrek hasarının nedenleri

Ani böbrek hasarı (özellikle yaşlı kişilerde) bilinçsiz ilaç kullanımı (özellikle ağrı kesiciler ve antibiyotikler), kontrast maddeler (tomografi veya anjiyografi işlemi sırasında damardan verilen ilaçlar), enfeksiyonlar veya kanser gibi nedenlerle gelişebilir. Ani böbrek hasarına yol açan sebeplerin uzun sürmesi durumunda veya hipertansiyon, diyabet, böbrekte taş hastalığı, bazen de ailevi  böbrek hastalıkları nedeniyle kronik böbrek yetmezliği gelişir.

ÖNEMLİ BELİRTİLERİ

Ellerde, bacaklarda ödem ve hipertansiyon yer alabilir.
Uzun süren yorgunluğu ciddiye alın
Böbrekler sessizce zarar gördüğünde, yorgunluk gibi sıradan belirtiler göz ardı edilebilir. Ciddiye alınması gereken şikayetler ise ilerleyici yorgunluk, halsizlik, bulantı, kusma, iştahsızlık, kaşıntı, nefes darlığı ve idrar miktarında azalma olup, bunlar ileri böbrek yetmezliğine işaret edebilir. 

Hastalara tavsiyeler

Diyabeti ve hipertansiyonu olanların ilaç tedavisi, diyet ve düzenli ölçümlerle takip edilmesi böbrek hastalığı gelişimini engelleyecek ve yavaşlatacaktır. Kronik hastalığı olanların (diyabet, hipertansiyon, kalp hastalığı, karaciğer yetmezliği tanısı aldıktan sonra) yılda bir kez idrar ve kan tahlili ile böbrek fonksiyonlarını mutlaka tetkik ettirmeleri de önemlidir.

BUNLARA DİKKAT EDİN 

-40 yaşından sonra her bireyin evine mümkünse bir tansiyon aleti alması, hipertansiyon tanısı ya da takibini kolaylaştıracaktır.

-Gelişigüzel ağrı kesici ve antibiyotik kullanımı da önemli bir sorundur. Bu ilaçlar mutlaka bir hekim kontrolünde alınmalıdır.

Diyabet ve yüksek tansiyon gibi kronik hastalıkların tedavisi sadece kullanılan ilaçlarla sağlanmaz. Bu Tedavinin başarılı olabilmesi yani organ hasarına karşı (böbrek, kalp yetmezliği gibi) karşı;

1-Kilolarınızdan kurtulun

Hem yüksek tansiyona hem de diyabete yol açabilen fazla kilolar hastaların sağlığı için de büyük bir risktir. Bu nedenle mutlaka kilo verilmelidir.

2-Yürüyüş yapın 

Yürüyüş kan basıncını düşürüp, kan şekerini denge-leyerek böbrek sağlığını korur.

3-Tuz tüketimini kısıtlayın

Himalaya tuzu, kaya tuzunun çok faydalı olduğu bilimsel olmayan hurafelerdir. Tuz alımının özellikle hipertansiyon, diyabet, kalp ve böbrek yetmezliği hastalarında mutlaka kısıtlanması gerekir. Ekmek, peynir, zeytin, soda, kavrulmuş kuruyemiş ve salçalar yüksek tuz içerir. Tuzsuz ekmek, tuzsuz peynir, tuzsuz salça ve kavrulmamış kuruyemiş tüketmek tuz alımını önemli ölçüde kısıtlar.) 

4-Protein, yağ ve karbonhidrat açısından dengeli beslenin

Akdeniz tipi beslenme, tedavinize katkı sağlarken böbrek sağlığınızı da korur.

5-Sigara ve alkolü bırakın

Bunlar böbreğin gereğinden fazla çalışmasına neden olur. Ayrıca yüksek tansiyon ve diyabet gelişimini uyararak veya olan tansiyon ve diyabet hastalığının kötüleştirerek böbrek hastalığını gelişimine yol açar veya böbrek hastalığının kötüleştirir.

6-Susamadan su için

Kalp yetmezliği gibi özel durumu olanlar dışında kışın 2 yazın 3 litre su içmesi önerilir. (Toplumda inanışın aksine az su içmek böbrek hastalığı sebebi değildir. Sorun, kronik böbrek hastalığı olanlarda yeterince su içilmemesinin böbrek yetmezliğinin ilerlemesine yol açmasıdır.)