Yol genişletme çalışmasından çıkan hazine: Amisos Hazineleri

Samsun'un İlkadım ilçesi Cedit Mahallesi'nde 1995 yılında yol genişletme çalışması sırasında ortaya çıkan mezar odasında bulunan Amisos Hazineleri, Samsun Müzesi'nde sergileniyor.

Samsun Müzesi Altın Eser Sorumlusu Arkeolog Mustafa Kantemir, Troya ve Karun hazineleriyle eş değer 64 parçadan oluşan altın, metal, cam ve pişmiş toprak eserlerden oluşan Amisos Hazineleri'nin müzenin en çok ilgi gören eserleri arasında bulunduğunu söyledi.

Amisos Hazineleri'nin ilk kullanıldığı ya da yapıldığı yerde ilk biçimiyle elde edilen "in-situ buluntu" olarak adlandırılan eserlerden olduğunun altını çizen Kantemir, bu anlamda dünyadaki en büyük eserler arasında yer aldığının söylenebileceğini vurguladı.

Hazinede altın broşlar, bilezikler, altın ağız ve göz bandı, 2 metre uzunluğunda kolye, pişmiş topraktan kaseler, mezar odasını aydınlatmada kullanılan kandiller ile cam süslemelerin yer aldığını anlatan Kantemir, şöyle devam etti:

"Hazine VI. Mithridates'e tarihleniyor ancak daha öncesine ait olabileceğine dair ciddi emarelerimiz mevcut. Kırım ile Anadolu'yu birbirine bağlayan bir yer olması nedeniyle Samsun çok önemli bir yer. Samsun ismi de Amisos adının dönüşmesinden geliyor. Amisos Hazineleri, Doğu ve Batı'nın birbirine kaynaşmasını temsil ediyor. Bir yanda Pers'in bir yanda Doğu'nun etkisi var. Doğu'da erkeklerin altın takması gösteriş ve güç göstergesidir. Batı'da daha çok kadınlar kullanıyor. Doğu'nun bu sentezlemesini ilk defa o dönemde görüyoruz. Bunun en güzel örneğini oluşturması bağlamında Amisos Hazineleri önemli. Nitekim bileziğimiz telkari tekniğiyle yapılmış. Bunun Pers etkisi olduğu düşünülmekte."

"KENDİ ALANINDA DÖNEMİNDE DÜNYADAKİ EN BÜYÜK HAZİNE GRUBU"

Amisos Hazinesi'nde altın eserlerdeki işlemelerinin dikkat çektiğinin altını çizen Kantemir, "Kendi alanında döneminde dünyadaki en büyük hazine grubu diyebiliriz. Altın buluntuların bulunduğu en büyük mezar buluntusu Amisos'a ait. Aslan başlı bilezikler Doğu'nun coşkulu üslubunu yansıtmaktadır. Yine telkari tekniğiyle yapılan aslan başlı bilezikler önemli güç sembolü olarak karşımıza çıkmaktadır. O dönemde Anadolu'da ciddi altın artışı söz konusu. Altın artınca haliyle sanata da yansıyor" diye konuştu.

Kantemir, müzede en çekici yerin Amisos Hazineleri'nin sergilendiği alan olduğunu belirterek, "İnce işçiliği gerçek olamayacak kadar güzel. 'İşçiliği gerçek mi?' diye soruyorlar. Hatta günümüzün teknolojisiyle dahi yapılamayacağını söyleyen konuyu bilen insanlar var" dedi.

Ailesiyle müzeyi gezen matematik öğretmeni Gülnihal Sima İzgi Bayrak ise Amisos Hazineleri'nden çok etkilendiğini dile getirerek, "Sadece altından kaynaklı değil, özellikle Helenistik dönemde işlemelerin ve kullanılan malzemelerin gelişmiş olduğunu görüyoruz. Çok etkileyici gerçekten. Altının o dönemin koşullarına bağlı işlenmiş olması gerçek manada göz kamaştırıcı" ifadelerini kullandı.