Yoksulluğa bir de kredi kıskacı

TÜİK verilerine göre Türkiye'nin en yoksul illerinde yaşayan vatandaşlar, düşük gelirler ve yüksek kiralar arasında sıkışmış durumda. Kişi başına düşen gelirin asgari ücretin bile altında kaldığı bu bölgelerde, yoksulluk riski yüzde 50'lerin üzerine çıkıyor.

2025 verilerine göre, Şanlıurfa ve Diyarbakır'da yıllık ortalama hane geliri 170-226 bin TL (aylık 14-19 bin TL) bandında. Buna rağmen bu iki ilde yoksulluk ve sosyal dışlanma riski yüzde 66,3'e ulaşıyor. Van, Muş, Bitlis ve Hakkari bölgesinde bu oran yüzde 57,8; Ağrı, Kars, Iğdır ve Ardahan bölgesinde ise yüzde 55,4.

TÜİK açıkladı: Türkiye nüfusu belli oldu

Bu illerde ortalama kiralar, gelirleri kat be kat aşıyor. Şanlıurfa'da ortalama kira 16 bin TL'nin üzerindeyken, 30 metrekarelik, bahçe katındaki ve ısıtması olmayan bir ev 6 bin TL'ye kiraya veriliyor. Diyarbakır'da ortalama kira 22 bin 750 TL'ye ulaşırken, sobayla ısınan, çok eski bir daire 6 bin 500 TL'den ilana konuluyor. Van'da ortalama kira 17 bin 475 TL, Iğdır'da ise 18 bin 823 TL seviyesinde.

TBMM’de TÜİK polemiği: Kasım-Aralık'ta enflasyon düşük gösterilerek emeklinin zam oranını mı düşürüldü?

Borçlanma da bu illerde hızla artıyor. 2025 Kasım verilerine göre ihtiyaç kredilerinde en hızlı büyüme Tunceli'de görülürken, Sözcü'deki habere göre onu sırasıyla Ağrı (%51,2), Ardahan (%46,3), Muş (%39,7) ve Bingöl (%37) takip ediyor. Ödenemeyen borçlar nedeniyle takipteki alacaklarda da büyük artışlar yaşanıyor. Diyarbakır'da %220, Şanlıurfa'da %214, Van'da %219, Kars'ta %222, Bitlis'te %241 ve Erzurum'da %318'lik artışlar dikkat çekiyor.