Yıllardır ülkenin en güvenli bölgesi sanılıyordu, ünlü metropolün hemen altından çıkan fay hattı her an 6.8 ile Sözcü Gazetesi

Dünyanın en aktif tektonik sınırlarından biri olan Avustralya ve Pasifik levhalarının tam üzerinde yer alan Yeni Zelanda, her yıl binlerce sarsıntıyla sarsılıyor. Ancak ülkenin en kalabalık ve ekonomik merkezi olan Auckland bölgesi, bugüne kadar bu sismik kabustan uzak, nispeten güvenli bir liman olarak görülüyordu. Auckland Üniversitesi'nden gelen son çığır açıcı jeolojik rapor, bu pembe tabloyu tamamen paramparça etti.

Radyokarbon testiyle kanıtlandı: Mangatangi fayı resmen aktif

Auckland şehrinin hemen güneyinde, Hunua Sıradağları boyunca uzanan ve Mangatangi adı verilen antik bir kırık hattını inceleyen bilim ekibi, toprak katmanlarından aldıkları örnekleri gelişmiş radyokarbon tarihlendirme yöntemiyle laboratuvarda analiz etti.

Sonuçlar jeoloji dünyasında şok etkisi yarattı:

Küresel sismoloji literatürüne göre, son 125.000 yıl içinde en az bir kez hareket etmiş olan her kırık çizgisi "aktif fay" olarak sınıflandırılıyor.

Yapılan hassas testler, Mangatangi Fayı'nın en son yaklaşık 10.000 yıl önce büyük bir kırılma yaşadığını ortaya koydu.

Bu veri, binlerce yıldır derin bir uykuda olan bu dev kütlenin jeolojik olarak "canlı" ve her an patlamaya hazır bir saatli bomba olduğunu kesinleştirdi.

Eğer kırılırsa ne olacak? "Güney Auckland için sonuçları çok ciddi olur

Araştırmanın baş yazarı Hannah Martin, "Bu fay on binlerce yıl boyunca bir daha hiç kopmayabilir. Ancak şu anki gerçek, buranın beklenmedik bir bölgede devasa bir deprem yaratma potansiyeline sahip aktif bir hat olduğudur" sözleriyle tehlikeye dikkat çekti.

Mühendislerin bilgisayar modelleriyle yaptığı simülasyonlara göre, Mangatangi Fayı yarın tek bir parça halinde tamamen kırılırsa, yüzeyde 6.8 büyüklüğünde "güçlü ve yıkıcı" bir deprem üretecek.

Halkı ve politika yapıcıları şimdiden hazırlıklı olmaya çağıran çalışmanın ortak yazarı Dr. James Muirhead ise uyarısını şu sözlerle yaptı:

"Fay hattı tüm enerjisiyle patlarsa, özellikle Güney Auckland’da yaşayan yüz binlerce insan için çok ciddi, yıkıcı sonuçlar doğuracaktır. Sarsıntının yıkıcı dalgaları muhtemelen Orta Auckland’ın daha derinlerine, yani şehrin kalbine kadar ilerleyecektir."

6.8'lik deprem ne anlama geliyor? (Tarihten korkutan örnekler)

Sismoloji dünyasında 6.8 büyüklüğü, yolları ortadan ikiye yaran, dev binaları kağıt gibi yırtan ve altyapıyı tamamen çökerten bir eşik olarak kabul ediliyor. Bilim insanları, Mangatangi'nin yaratacağı olası senaryoyu hafızalara kazınan iki tarihi felaketle örneklendiriyor:

ABD'deki büyük hasara yol açan 2001 Nisqually depremi.

Fas'ta meydana gelen ve 1000'den fazla insanın hayatını kaybetmesine yol açan korkunç 2023 depremi. İşte Auckland'ın altındaki yeni fay, tam olarak bu çapta bir enerji biriktiriyor.

Risk hâlâ düşük ama tahmin edilenden çok daha tehlikeli

Auckland sakinleri için iyi haber, Dr. Muirhead'e göre bu depremin yarın sabah gerçekleşme riskinin istatistiksel olarak hala düşük olması. Şehrin tehlike seviyesi, ülkenin beşiği sayılan Wellington veya Güney Adası kadar ekstrem değil.

Ancak en büyük tehlike, rehavet. Bilim insanları, kentin sismik risk haritasının halkın ve siyasetçilerin inandığından çok daha yüksek olduğunu vurgulayarak, acilen binaların güçlendirilmesi ve afet planlarının güncellenmesi gerektiğini belirtiyor.