Yılan zehrine direnen tek canlı Sözcü Gazetesi

Doğanın en ölümcül silahlarından biri olan yılan zehri, neredeyse tüm canlılar için saniyeler içinde ölüm anlamına geliyor. Ancak bilim insanlarına göre bu ölümcül toksine karşı şaşırtıcı bir direnç geliştirmiş istisnai bir canlı var. O canlı ise mangust. Özellikle kobra gibi son derece zehirli yılanlarla mücadele edebilmesiyle tanınan mangustlar, yılan zehrine karşı doğuştan gelen biyolojik bir korumaya sahip. Zehrin sinir sistemini felç etmesini sağlayan toksinler, mangustların sinir hücrelerindeki özel reseptörler nedeniyle etkisiz kalıyor.

Mangustların kas ve sinir hücrelerinde bulunan asetilkolin reseptörleri, yılan zehrindeki nörotoksinlerin bağlanmasını büyük ölçüde engelliyor. Bu sayede zehir kana karışsa bile ölümcül etki ortaya çıkmıyor.

Uzmanlar önemli bir noktaya dikkat çekiyor: Mangustlar tamamen “bağışık” değil, yüksek düzeyde dirençli. Çok yüksek miktarda zehir, onlar için de ölümcül olabiliyor. Ancak doğada karşılaşılan dozlar, mangustlar için genellikle hayati risk oluşturmuyor.

Mangustlar bu konuda en bilinen ve en etkili örnek olsa da; bal porsuğu, kirpi ve bazı opossum türleri de belirli yılan zehirlerine karşı kısmi direnç gösterebiliyor. Ancak kobra gibi güçlü yılanlarla doğrudan mücadele edebilen canlı sayısı son derece sınırlı.