Yetkisiz döviz satıcıları mercek altında

Mevzuat uyarınca yalnızca bankalar, PTT ve Bakanlıkça lisans verilen döviz büroları tarafından döviz alım satımı yapılabiliyor. Kamuoyunda bilinenin aksine kuyumcular, ödeme kuruluşlarının temsilcileri ve benzeri iş yerlerinin alım satım yetkisi bulunmuyor.

Bu kapsamda yetkisiz döviz alım satımı yaptığı tespit edilen iş yerlerine Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun'da 2018 yılında yapılan düzenlemeler uyarınca iki yaptırım uygulanıyor. Buna göre, Bakanlıkça iş yerlerinin faaliyetleri geçici veya sürekli durdurulurken ilgili iş yerleri için cumhuriyet başsavcılıklarına idari para cezası verilmesi için bildirimde bulunuluyor.

Yetkisiz faaliyette büyük şehirler ve turistik bölgeler öne çıkıyor

Buna göre, 2018 yılından bu yana 859 iş yerinin faaliyetleri geçici veya sürekli olarak durduruldu. Bu iş yerlerinin özellikle ticaret ve turizmin yoğun olduğu bölgelerde yoğunlaştığı belirlendi.

Bu kapsamda özellikle büyük şehirler ve turizm bölgelerindeki illerde yaptırımlar yoğunlaştı. Aynı dönemde yaklaşık 280 milyon lira idari para cezası için cumhuriyet başsavcılıklarına bildirimde bulunuldu.

Sadece 2025 yılında 147 iş yerinin faaliyeti durduruldu, yaklaşık 108 milyon lira idari para cezası için işlem başlatıldı.

İdari para cezası alt ve üst sınırları, her yıl yeniden değerleme oranında güncelleniyor. Bu yıl için söz konusu idari para cezasının alt sınırı 719 bin 30 lira, üst sınırı da 3 milyon 595 bin 198 lira oldu.

Kayıt dışı ekonomiyle mücadele kapsamında yetkisiz döviz alım satımı faaliyetlerinin önlenmesine yönelik ihbarlara da önem veriliyor. CİMER ve diğer kanallardan alınan ihbarların yanı sıra bu konudaki ihbarların doğrudan ve gecikmeden alınabilmesi amacıyla e-Devlet kapısında "Yetkisiz Döviz Alım Satım İhbar Başvurusu" bölümü, vatandaşların hizmetine sunuldu.

Bu yıl riskli alanlara yoğunlaşılacak

Bakanlık, riskli mükellefleri tespit edebilmek amacıyla Yetkisiz Faaliyetle Mücadele Eylem Planı'nı da devreye aldı.

Eylem planı, risk bazlı oluşturuldu. Bu kapsamda nüfus, ticaretin ve turizmin yoğun olduğu bölgeler, riskli sektörler, sektörel risk kayıtları ve geçmiş idari yaptırımlar gibi hususlar, risk kriteri olarak analizlere dahil edildi.

"Sahada ve dijital mecralarda araştırma yapıyoruz"

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, kayıt dışı ekonomiyle mücadele kapsamında yetkisiz işletmelerle mücadeleye büyük önem verdiklerini belirterek, bu alanda paydaş kurumlar olan Ticaret Bakanlığı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Gelir İdaresi Başkanlığı ve ilgili tüm kurumların işbirliğiyle elde edilen veriler üzerinden riskli mükelleflerin tespitine yönelik analizlerin yapıldığını bildirdi.

Bu alandaki planlı denetimlerde büyük şehirlere, ticaretin yoğunlaştığı bölgelere ve riskli sektörlere odaklanılacağına işaret eden Şimşek, şu ifadeleri kullandı:

"Denetim planlarının oluşturulmasında sahada ve dijital mecralarda yapılan ön araştırmalar da büyük rol oynuyor. Kayıt dışı ekonomi ile mücadele kapsamında Bakanlık olarak bu yıl da yetkisiz döviz alım satımı yapan işletmelere yönelik planlı ve risk odaklı denetimleri artıracak ve etkin şekilde sürdüreceğiz, bu alandaki mücadele kararlılıkla devam edecek."