Yer kabuğunu 9 gün boyunca titreten gizem çözüldü Sözcü Gazetesi

Kuzey Kutbu'ndan Antarktika'ya kadar her yerde hissedilen bu sarsıntı, modern tarihin en sıra dışı sismik olaylarından biri olarak kayıtlara geçti. Araştırmacılar, bu olayı iklim krizinin yeryüzündeki en sert tokatlarından biri olarak nitelendiriyor.

10 BİN OLİMPİK HAVUZ DOLUSU KAYA ÇÖKTÜ

Felaketin fitilini, Grönland'ın doğusundaki Dickson Fiyordu'nda bulunan bir dağın zirvesinin çökmesi ateşledi. İklim değişikliği nedeniyle dağın eteğindeki buzulun incelmesi, 1.200 metre yükseklikteki dev kütlenin dengesini bozdu.

Yaklaşık 25 milyon metreküp hacmindeki kaya ve buz kütlesi fiyorda düştü. Bu miktar, tam 10 bin olimpik yüzme havuzunu ağzına kadar dolduracak büyüklükte bir kütleye tekabül ediyor. Çökme anında denizde oluşan enerji, ilk etapta 200 metre yüksekliğe ulaşan devasa bir dalga yarattı.

DAR FİYORTTA 9 GÜNLÜK "ÇALKALANMA"

Normalde tsunamiler açık denizde enerjisini hızla kaybederken, Grönland'ın dar ve derin fiyort yapısı bu kez farklı bir fizik kuralını devreye soktu. Su kütlesi, bir havuzdaki suyun çalkalanması gibi (seiche olayı) fiyort içinde hapsoldu ve 9 gün boyunca ileri geri hareket etti.

Bu devasa su kütlesinin sürekli çalkalanması, yer kabuğunda tüm gezegeni sarmalayan sismik bir "uğultu" yarattı. Olay anında bölgede insan bulunmaması büyük bir facianın önüne geçse de, dev dalgalar 70 kilometre uzaklıktaki bir araştırma istasyonunu yerle bir etti.

BUZULLAR ERİDİKÇE "MEGA OLAYLAR" ARTACAK

Uzmanlar, yaşanan bu olayın münferit bir durum olmadığını, aksine bir uyarı niteliği taşıdığını belirtiyor. Küresel ısınma nedeniyle kutup bölgelerindeki buzulların hızla erimesi, dağların temelindeki desteği yok ederek bu tür devasa toprak kaymalarını tetikliyor.

Bilim insanları, gelecekte benzer "mega olayların" daha sık ve daha şiddetli yaşanabileceği konusunda dünyayı uyarıyor. İklim değişikliği artık sadece hava durumunu değil, bizzat üzerinde yürüdüğümüz toprağın sarsılmazlığını da tehdit ediyor.