Yenilenebilir enerjide hedef 120 bin MW kurulu güç

İş ve üretim için enerji gerekiyor. 8 milyarı aşan insan nüfusunun ihtiyaçlarını karşılamak için gereken enerji ise devasa boyutlarda. Ancak enerji kaynakları sınırsız değil. Hem dikkatli kullanılması hem de alternatif kaynaklar üretilmesi, üstelik kullanılan enerjinin de gezegene zarar vermemesi gerekiyor.

İnsanlık, tarihin erken dönemlerinden beri enerji kaynağı olarak kömür, petrol, doğal gaz gibi fosil yakıtları kullandı. Ancak bunların çevreye zarar vermesi, küresel ısınma ve hava kirliliğine yol açması yanında, tükeniyor olması da yenilenebilir kaynaklarını gündeme getirdi. Çevreyle dost, tükenmeyen, temiz enerji kaynaklarının önemine dikkat çekmek için, 22 Haziran, ‘Yenilenebilir Enerji Günü’ olarak kutlanıyor.

Yenilenebilir enerji sadece çevre dostu bir alternatif değil. Aynı zamanda Türkiye’nin enerjide dışa bağımlılığını da azaltıyor. Küresel ısınmaya neden olan karbon salınımını düşürürken, tükenmeyen temiz bir alternatif sunuyor. Daha yaşanabilir, daha temiz ve daha az dışa bağımlı bir ülke olmanın yolu yenilenebilir enerji kaynaklarından geçiyor.

Türkiye’de 2026 yılı ilk 5 ayı rakamlarına göre, yenilenebilir enerji kaynaklarının üretimdeki payı yaklaşık yüzde 59. Türkiye’de elektriğin yüzde 16’sını üreten Elektrik Üretim A.Ş. (EÜAŞ) kendi üretiminin yüzde 81’ini yenilenebilir kaynaklardan sağlıyor. 2026 yılı ilk 5 ayına göre Türkiye’de toplam 76,041 MW yenilenebilir kaynaklardan üretim yapan enerji santrali var. Toplam üretim ise 77,5 GWh olarak gerçekleşti. Bunun 42,8 GWh’i hidroelektrik, 17,3 GWh’i rüzgar, 13 GWh’i ise güneş enerjisinden geldi.

Türkiye genelinde yenilenebilir enerji üretimi yapan santral sayısı ise 41 bin 717’ye ulaştı. Bunların 68’i jeotermal, 776 hidroelektrik, 40.464 güneş, 409 rüzgardan üretim yapıyor. Bu santrallerden 43 adet hidroelektrik ve 2 adet rüzgar santrali olmak üzere toplam 45 adet santral ise EÜAŞ bünyesinde yer alıyor.

Yenilenebilir enerjide tablo, son 10 yılda değişti. 2016’da Türkiye’de elektrik üretimi ağırlıklı olarak ithal doğal gaz ve kömüre dayalıydı. Bu dönemde yenilenebilir enerji kaynaklarından üretilen elektrik ise yıllık 86,5 GWh olarak hesaplanmıştı. 2026’da neredeyse bu rakama ilk 5 ayda yaklaşılmış durumda. 2020 yılından sonra güneş ve rüzgar yatırımlarının ivme kazanması da bunda etkili oldu.

İklim hedefleri ve ‘2053 Net Sıfır Emisyon Vizyonu’ doğrultusunda hazırlanan ‘Türkiye Ulusal Enerji Planı’nı da yenilenebilir enerji konusunun önemini gösteriyor. Eylem Planı’na göre 2035’e kadar 3 önemli yenilenebilir enerji hedefi var:

Rüzgâr ve güneş enerjisi kurulu gücü toplamda 120 bin MW'a çıkarılacak.

Fosil yakıtların (kömür, doğal gaz) elektrik üretimindeki payı ciddi oranda düşürülecek.

Yenilenebilir enerjinin kesintili yapısını (güneş batınca veya rüzgâr durunca) dengelemek için 7,5 GW kapasitesinde batarya ve depolama tesisi kurulacak