Yeni Kaledonya da seçim tarihi belli oldu

Fransa'da Parlamento, ülkenin Hint Pasifik'teki kolonisi Yeni Kaledonya'da bağımsızlık yanlılarının karşı çıktığı seçimlerin ertelenmesine ilişkin tasarıyı onayladı.

Fransa'da Parlamentonun üst kanadı Senato'da, Yeni Kaledonya'daki seçimlerin ertelenmesini öngören tasarı görüşüldü.

Seçimlerin ertelenmesini sağlayacak tasarı, Yeni Kaledonya'da bağımsızlık yanlısı Kanak Sosyalist Ulusal Kurtuluş Cephesi (FLNKS) hareketinin, bölgesel seçimlerin mevcut seçmen listesi dikkate alınarak gelecek ay düzenlenmesi için Fransa'ya yaptığı çağrıya rağmen Senato'da 39 "hayır" oyuna karşı 298 "evet" oyuyla kabul edildi.

Yeni Kaledonya'dan Fransa anlaşmasına ret

Tasarı dün de Parlamentonun alt kanadı Ulusal Meclis tarafından kabul edilmişti. Senato'da bugünkü nihai oylamayla beraber tasarı, Parlamento tarafından onaylanmış oldu.

Tasarıyla beraber Ada'da kasımda planlanan bölgesel seçimlerin en geç Haziran 2026'da yapılması gerekiyor.

Fransız ana karasından yaklaşık 17 bin kilometre uzaklıktaki Yeni Kaledonya'da bağımsızlık yanlıları, Fransız hükümetinin yerli halkla yaptığı anlaşmalara aykırı olan bir anayasal reformu yürürlüğe koymak istemesine karşı harekete geçmişti.

Fransız hükümetinin yerli halkla 1998'de imzaladığı ve Ada'ya özerklik statüsü veren Noumea Antlaşması'na aykırı şekilde en az 10 yıldır Ada'da yaşayan Fransızların seçimlerde oy kullanmalarının yolunu açma girişimi sonrası 13 Mayıs 2024'te başlayan bağımsızlık protestoları, güç kullanılarak bastırılmıştı.

Ada'da, Fransız güvenlik güçlerinin düzenlediği operasyonlarda 10'dan fazla kişi hayatını kaybetmişti.

Yeni Kaledonya'da Son Durum: Yabancılar Tahliye Ediliyor

Paris yönetimi, protestoların ardından bağımsızlık yanlıları ile müzakere masasına oturmuş ve Bougival Anlaşması'na giden süreç başlamıştı.

Fransa'nın Bougival kentinde 12 Temmuz'da Yeni Kaledonyalı temsilciler ile Paris hükümeti arasında "Fransa bünyesinde özel statülü bir Yeni Kaledonya devleti kurulmasını" öngören anlaşma imzalanmıştı.

Fransız sömürgesi Yeni Kaledonya'nın kurumsal geleceğine ilişkin 13 sayfalık anlaşmada, Yeni Kaledonya'nın "Fransa'ya bağlı" bir devlet statüsü kazanması ve Yeni Kaledonya vatandaşlığının oluşturulması kararlaştırılmıştı.

Anlaşma ile Ada'da doğanlar ve burada 15 yıl boyunca kesintisiz ikamet edenlere seçimlerde oy kullanma hakkı tanınmıştı.

Ayrıca nikel kaynakları Fransız şirketler tarafından kullanılan Ada'da, bunların kullanımına ilişkin stratejik bir planın hayata geçirilmesi ve referandum yapılarak anlaşma konusunda yerlilerin fikrine başvurulması konusunda mutabık kalınmıştı.

Ada'da geçen yıl yapılması beklenen bölgesel seçimler, şu ana kadar 2 kez ertelenmişti.

Ada'nın önde gelen bağımsızlık yanlısı örgütü FLNKS'den 17 Ekim'de yapılan açıklamada, seçimlerin ertelenmesine karşı olunduğu belirtilmiş ve bölgesel seçimlerin mevcut seçmen listesi dikkate alınarak kasımda yapılması için Fransa'ya çağrıda bulunulmuştu.

FLNKS üyesi Romuald Pidjot, "Aynı hataları tekrar ediyorlar" diyerek, daha önce de seçimlerin ertelendiğini ve Ada'daki seçmen listesinin genişlemesi için senatörlerin oy kullandığına işaret etmişti.

Pidjot, "Bu, 15 kişinin öldüğü 13 Mayıs (2024) ayaklanmasına yol açtı" değerlendirmesinde bulunmuştu.