Yeni fay hattı bölgeyi ikiye yaracak: Fermuar gibi açılacak Sözcü Gazetesi

Yeni bir tektonik levha sınırının oluştuğuna dair en somut kanıt, sismometreler yerine bölgedeki sıcak su kaynaklarında tespit edildi. Oxford Üniversitesi Yer Bilimleri Profesörü Mike Daly liderliğindeki uluslararası bir araştırma ekibi, Zambiya'daki sekiz jeotermal kuyu ve kaynaktan gaz örnekleri topladı. Yapılan laboratuvar analizlerinde, Kafue Rifti içindeki kaynaklarda yer kabuğunun çok daha derinlerinden gelen manto kökenli gaz bileşenleri saptandı.

HELYUM İZOTOPLARI MANTO BAĞLANTISINI KANITLADI

Araştırma ekibi, bakır tüplere mühürledikleri gaz numunelerini helyum izotopları ve diğer element izleri açısından inceledi. Dünya kabuğunun altındaki sıcak kaya tabakası olan mantoya özgü nadir bir helyum izotop oranının, rift içindeki altı kaynakta yüksek seviyede olduğu belirlendi. Profesör Mike Daly, "Kafue Rifti boyunca bulunan sıcak su kaynaklarının helyum izotopik imzaları, bu kaynakların Dünya'nın mantosuyla doğrudan bağlantılı olduğunu ve yer kabuğunun çatladığını gösteriyor" ifadesini kullandı.

DOĞU AFRİKA RİFTİNDEN DAHA HIZLI İLERLEYEBİLİR

Elde edilen veriler, milyonlarca yıldır açılmakta olan Doğu Afrika Rift Sistemi'nden alınan örneklerle benzerlik gösteriyor. Ancak uzmanlar, Tanzanya'dan başlayıp Botsvana üzerinden Namibya'ya kadar yaklaşık 2 bin 500 kilometre boyunca uzanan Güneybatı Afrika Rifti'nin, Doğu Afrika'daki Büyük Rift Vadisi'ne kıyasla kıtayı daha hızlı parçalayabileceğini öngörüyor. Bölgenin jeolojik yapısının, kıtanın her iki yanındaki okyanus sırtlarıyla daha uyumlu olması parçalanma sürecini kolaylaştırıyor.

YENİ ENERJİ VE HELYUM REZERVLERİ BULUNABİLİR

Keşfedilen bu erken evre yarık hattının bilimsel öneminin yanı sıra stratejik ekonomik sonuçları da bulunuyor. Volkanik gazlarla henüz seyreltilmemiş bu tür fay hatlarında, yüksek miktarda jeotermal ısının yanı sıra tıp, mikroçip ve roket yakıtı teknolojilerinde kritik öneme sahip helyum ile temiz yakıt kaynağı olan hidrojen cepleri birikebiliyor. Zambiya hükümeti, yerel elektrik üretimini desteklemek amacıyla Kafue Rifti boyunca jeotermal arama çalışmalarını hızlandırdı.

ÇALIŞMALAR SÜRÜYOR

Bilim dünyasında Afrika'nın bölünme eksenini Doğu Afrika'dan Güneybatı Afrika'ya kaydıran bu araştırma, yeni saha çalışmalarıyla genişletiliyor. Uzmanlar, fay hattının Botsvana ve Namibya sınırları içinde kalan bölümleri üzerinde de incelemelerini sürdürüyor. Genişletilmiş araştırma sonuçlarının bu yılın sonlarına doğru kamuoyuyla paylaşılması bekleniyor.