Yeni bir dünya düzeni doğar mı? Erdal Tanas Karagöl

ABD-İsrail ve İran arasında devam eden bu savaş, yalnız körfez bölgesinde bölgesel bir kriz olarak kalmayacağı, küresel ekonomi ve küresel düzen üzerinde derin izler bırakacağı beklenmektedir. SAVAŞIN KÜRESEL EKONOMİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Körfez bölgesi denilince akıllara öncellikle enerji gelmektedir. Dünyanın en fazla petrol ve doğalgaz rezervlerine sahip olan ülkelerin yanında bu enerji kaynaklarının dünya piyasalarına aktığı ana rota olan Hürmüz Boğazı da bu bölgede bulunmaktadır. Hürmüz Boğazı’nın

ABD-İsrail ve İran arasında devam eden bu savaş, yalnız körfez bölgesinde bölgesel bir kriz olarak kalmayacağı, küresel ekonomi ve küresel düzen üzerinde derin izler bırakacağı beklenmektedir.

SAVAŞIN KÜRESEL EKONOMİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Körfez bölgesi denilince akıllara öncellikle enerji gelmektedir.

Dünyanın en fazla petrol ve doğalgaz rezervlerine sahip olan ülkelerin yanında bu enerji kaynaklarının dünya piyasalarına aktığı ana rota olan Hürmüz Boğazı da bu bölgede bulunmaktadır.

Hürmüz Boğazı’nın kapanması, petrol fiyatlarını hızla tırmandırarak hem küresel çapta enflasyonist baskı oluşturacak hem de enerji ithalatçısı ülkeler için ağır ekonomik sonuçlara neden olacaktır.

Yüksek enerji faturası özellikle yüksek miktarda borçlu ülkeler için zorlu bir ekonomik sürece neden olabilir.

Enerji gelirlerine bağımlı olan ülkelerde de ciddi gelir kaybı yaşanacaktır.

Dolayısıyla, ABD, İsrail ve İran arasındaki bu savaş, halihazırda kırılgan bir seyir izleyen küresel ekonomiyi daha da istikrarsızlaştıracaktır.

Ancak, ABD-İsrail ve İran arasında devam eden savaşın etkisi yalnızca enerji ve ekonomi ile sınırlı olmayacaktır.

YENİ BİR DÜNYA DÜZENİ TETİKLENİR Mİ?

Bu savaşta ABD’nin başarısız olması, ABD’nin bölge ülkeleri ve NATO’dan beklediği desteği bulamaması, İsrail ile yalnızlaşarak Orta Doğu’dan çekilmesine yol açabilir.

Bu durum, tıpkı İngiltere’nin Süveyş Krizi sonrası bölgedeki hakimiyetini yitirmesi gibi, ABD hegemonyasının zayıfladığı ve küresel dengelerin kökten değiştiği yeni bir dönemi başlatabilir.

Diğer yandan, Çin ve Rusya gibi ülkelerin İran’a vereceği açık destek, mevcut uluslararası sistemi çok kutuplu ve daha rekabetçi bir yapıya dönüştürebilir.

Böyle bir tablo, küresel sistemi test edeceği gibi mevcut düzenin sınırlarını zorlayarak mevcut düzenin yeniden şekillenmesini hızlandırabilir.