Yemek kıyafetten pahalı oldu!

Türkiye’de fiyatlama ve fiyat algısı öylesine bozuldu ki, temel ihtiyaçlar arasındaki tarihsel denge tamamen kayboldu.

Özellikle büyükşehirlerde orta seviye bir restoranda iki kişi için gelen hesap artık 2.000 TL’nin altına düşmüyor. Ortalama mekanlarda toplam fatura 3.000 TL ile 4.000 TL seviyelerine kadar çıkarken, bazı restoranlarda bu rakam 5.000 TL’yi geçerek asgari ücretlinin haftalık harcama bütçesini geride bırakıyor.

Tüketim kalemleri arasındaki makasın ne kadar açıldığını geçmişle yapılan kıyaslama açıkça ortaya koyuyor:

2010 Yılında: Bir kişinin dışarıda yemek yemesi 10-15 TL iken, orta segment bir montun fiyatı 120-180 TL seviyesindeydi.

TÜİK'in düştü dediği gıda fiyatındaki gerçek durumu uzmanı tane tane anlattı

2010 yılında bir mont alabilmek için yaklaşık 8-12 öğün yemekten vazgeçmek gerekirken, bugün aynı montu almak için yalnızca 1-2 öğün dışarıda yememek yeterli oluyor.

Son 15 yılda yemek fiyatları, giyim ürünlerine kıyasla 3 ila 5 kat daha hızlı artış gösterdi. Son 10 yılda temel gıda fiyatları 10 kat artarken, menü fiyatları 20 kat yükseldi.

Restoran işletmecileri artışların ana nedeni olarak gıda maliyetlerini gösteriyor. TÜİK verilerine göre gıda ve alkolsüz içecek fiyatları genel enflasyonun yakınında seyrederken; uzmanlar, restoran maliyetlerinin %30-40 artmasına rağmen menü fiyatlarının %150-300 yükseldiğine dikkat çekiyor. Türkiye gazetesinden Kaan Zenginli'nin haberine göre söz konusu durum, sektördeki "fiyatlama fırsatçılığı" tartışmalarını güçlendiriyor. Ancak menü sadece gıda fiyatları üzerinden belirlenmiyor, çalışandan enerji faturasına, yüksek kiralara kadar birçok gider kalemi bulunuyor.

Alım gücündeki erime, dışarıda yeme kapasitesine de doğrudan yansıdı:

2010’da bir asgari ücretli maaşıyla dışarıda yaklaşık 60 öğün yemek yiyebiliyordu.

Bugün ise aynı maaşla ancak ortalama 30 öğün yemek alınabiliyor.

Ekonomistler, tüketim kalemleri arasındaki tarihsel fiyat dengesinin bozulduğunu vurguluyor. Söz konusu fiyatlar nedeniyle restoranda yemek bir ihtiyaçtan ziyade "premium bir deneyim" olarken, sosyologlar, yüksek fiyatlara rağmen tüketimin sürmesini insanların "küçük mutluluk alanlarını koruma refleksi" ve sosyal medya etkisiyle açıklıyor.