Yaz tatili okuma listeniz psikolojinizle ilgili ne söylüyor?

Getty Images

Yaz tatili birikmiş kitapları bitirmek için iyi bir zaman.

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

Aylardır elinizde kitap, diğer elinizde içeceğinizle şezlongda uzanacağınız o yaz tatilinin hayalini kuruyorsunuz. Şimdi ise hayalinizle aranızda havaalanına yetişmek ya da saatler süren araba yolculuğu var.

Peki az önce valinize attığınız kitap hakkınızda ne söylüyor?

Paris'teki École Normale Supérieure'de bilişsel bilimci Edgar Dubourg, "Bu kesinlikle rastgele bir seçim değil. Okuma listeniz aslında kişiliğinizin haritasını sunar" diyor ve ekliyor:

"Bir gerilim, aşk, korku ya da bilimkurgu eseri seçtiğinizde aslında kendi ruh halinizden kaçmıyorsunuz; bir bakıma, beyninizin son derece dürtüsel ve sezgisel yönlerini derinden hissediyorsunuz.

"Kurgu, sizde yeni duygular uyandırmıyor. İçgüdüler gibi halihazırda sahip olduğunuz temel motivasyonları harekete geçiriyor."

Prestijli Booker Ödülü listesine giren yazar Kenan Orhan kimdir?

Yapılan çalışmalar, kitap seçimlerimizin kişiliğimizin bilinçaltımızda, zevk veren ve duygulandıran şeyler gibi, önemli yönlerini ortaya çıkarabileceğini gösteriyor.

Oxford Brookes Üniversitesi'nde psikoloji alanında kıdemli öğretim üyesi Dr. Valerie van Mulukom'un araştırması, "varoluşsal güvensizlikler" olarak adlandırdığı, içsel kaygılarımızın raftan hangi kitabı seçeceğimizi belirlediğini öne sürüyor.

Gabriel Garcia Marquez: Yazarın yok edilmesini istediği son romanı oğulları tarafından yayımlandı

Çalışmasında kişileri belirli bir türle ne sıklıkla etkileşim kurduğuna bakarak dört kümeye ayırdı:

Destansı dünya dışı maceralar (aksiyon, macera, bilim kurgu, distopik/kıyamet sonrası, fantastik) Günlük yaşam ve insan ilişkileri (komedi, romantik, dram, aile, müzikal) Tehdit ve tehlike (gerçek suç, suç/gizem/gerilim, korku) Gerçekler ve tarihler (belgesel, biyografi, tarihsel)

Peki bunlar ne ifade ediyor ve kaygılarımızla nasıl örtüşüyor?

Gizemli cinayetlere zaafınız mı var? Muhtemelen tehlike sizi cezbediyor

Eğer siz de benim gibi polisiye romanlara meraklıysanız, bu tehdit ve tehlike konularıyla ilgilendiğinizi veya bunlardan etkilendiğinizi gösteriyor.

Okuduklarınız sadece eski tarz polisiye romanlar veya psikolojik gerilimlerle sınırlı değil; gerçek suç ve casusluk hikayelerinden Stephen King'in kitaplarındaki gibi doğaüstü korku öykülerine kadar her şeyi kapsayabilir.

Araştırmada "tehdit ve tehlike" kategorisine giren kitaplar şunlar:

Dan Brown - Sırların Sırrı yer alıyor. Claire Douglas - The Family Friend Patrick Radden Keefe - London Falling

Plaj çantanız aşk romanlarıyla mı dolu? Muhtemelen ilişkileriniz konusunda endişelisiniz

Öte yandan, tutku dolu romantizmi tercih ediyorsanız, muhtemelen hem romantik hem de platonik ilişkilerinizle ilgili endişeleniyorsunuz. Düşünceleriniz ise sosyal statü ve itibara odaklı olabilir.

Araştırmada "günlük yaşam ve insan ilişkileri" kategorisinde yer alan kitaplar arasında şunlar var:

Virginia Evans - Muhabbet Florence Knapp - İsimler Alice Oseman - Heartstopper 6

Yazı Westeros'ta mı geçireceksiniz? Belki de insanlığın geleceğinden endişelisiniz

Bilim kurgu veya fantastik romanlardan hoşlanan bir kişi, dünyanın haliyle daha çok ilgilenme eğiliminde.

Eğer yaz tatilinizi siyasi entrikaları, ortaçağ savaşlarını, ejderhaların ve ölümsüz orduların öyküleriyle harmanlayan Game of Thrones romanlarını okuyarak geçiriyorsanız, muhtemelen iklim değişikliği veya savaş tehdidi konusunda endişelisiniz.

Araştırmada "destansı dünya dışı maceralar" kategorisine giren kitaplar arasında şunlar var:

Bree Grenwich ve Parker Lennox - Duskbound Rob Grant ve Andrew Marshall - Red Dwarf: Titan Sarah A. Parker - To Flame a Wild Flower

Gerçekleri mi tercih ediyorsunuz? Belki de maceradan ziyade cevaplar arıyorsunuzdur

Benim için tatilde kitap okumak ciddi bir iş. Son yurtdışı seyahatimde, Frank Herbert'in bilim kurgu destanı Çöl Gezegeni'nin James Ellroy'un kara roman tarzındaki Siyah Dahlia'ya farklı türden sekiz kitabı üç haftalık bir tatile götürdüm.

Ama herkes kurgusal dünyalara dalıp kaybolmayı sevmez. Peki ya otobiyografiler veya tarih kitapları sizin daha çok ilginizi çekiyorsa?

Dr. Dubourg, önemli olanın anlatılar olduğunu, gerçek mi yoksa kurgu mu olduklarının önemli olmadığını söylüyor.

"Herkes anlatıları tüketir; bu ister haberler, ister anekdotlar, isterse de mahallede insanların anlattığı hikayeler biçiminde olsun."

Araştırmada "gerçekler ve tarih" kategorisine giren kitaplar arasında şunlar var:

Sarah Wynn Williams - Umursamaz İnsanlar Maggie Haberman ve Jonathan Swan - Regime Change Arundhati Roy - Mother Mary Comes To Me

Bir dahaki sefere rastgele bir kitap seçtiğinizde bu, yüzeysel bir ilgiden öte psikolojinizle ilgili önemli ipuçları veriyor olabilir.

Bağlanma kuramı flört dünyasını yeniden şekillendiriyor Rahatsız edici düşüncelerden ne zaman korkmalıyız? Çocuklarda 'sallanan diş ergenliği' nedir, nasıl başa çıkılabilir?

Orijinali İngilizce olan bu makalenin çevirisinde yapay zekadan yararlandık. Yayınlanmadan önce çeviriyi bir BBC gazetecisi kontrol etti. Yapay zekayı nasıl kullandığımız hakkında daha fazla bilgi burada.