YAVUZ DONAT Siyaset ve medya

Televizyon izliyordum... Birkaç kanalda, haftalardır olduğu gibi, CHP konuşuluyordu... Tartışılıyordu.
Konuşmacılardan birinin... CHP'nin eski Ankara İl Başkanı... Eski milletvekili... TBMM eski Başkanvekili Yılmaz Ateş'in sözleri dikkatimi çekti:
"Allah, Cumhuriyet Halk Partisi'ni basındaki yandaşlarından korusun."

Yazımızın sonunda söyleyeceğimizi, ilk başta söyleyelim:
Siyaset ile medya... Siyaset ile para ilişkileri, ülke gündeminin önemli konularından biri haline geliyorsa;
Siyasetin de, medyanın da itibar ve güvenilirliği yara alır.
Türkiye'de yaşanan, maalesef, tam da budur.

***

'Partili gazeteciler'

Gazetecinin de, herkes gibi, oyunu verdiği bir parti, beğendiği/ sevdiği bir lider vardır... Doğaldır.
Aynı şekilde, karşı olduğu ve beğenmediği bir parti/lider de olabilir... Doğaldır.
Ama... Fakat... Lakin;
Gazeteci şu veya bu partinin... Amigosu... Militanı... Avukatı değildir.
Sözümüz ona, buna, şuna değil... Ortaya.
Siyaset-medya ilişkilerinde ölçü önemlidir... Orantısız övgü de, hakarete varan öfke de;
Bazı çevrelerin hoşuna gidebilir, alkış da getirebilir... Ama doğru değildir.
İtibar kaybına yol açar.

***

Özeleştiri zamanı

Cumhuriyet Halk Partisi'nin 1935 yılındaki kurultayında kabul edilen tüzüğünde partili gazeteciler maddesi vardı... Biliyor muydunuz? Tüzük... Dokuzuncu kısım... Madde 146:
Sahibi CHP'li olan gazete ve dergilerin yazıları ile parti üyelerinin yazdıkları ve çıkardıkları eserler, parti prensipleri bakımından göz önünde tutulur.

İsteyen partili gazeteciler, dergiciler ve yazarlarla bu yolda görüş birliğine yarayacak heyet ve toplantılar yapılır.
Parti kapitali ile ilişkili ve yönetiminde etken bulundukları gazete, dergi ve basmalarda parti program ve tüzüğüne aykırı yazılar çıkartmazlar.
CHP'nin 1938'de yapılan kurultayında ve kabul edilen tüzüğünde bu madde aynen korundu.
Ama... Artık 1930'larda değiliz.
2026 Türkiye'sinde siyaset-medyapara- sarı zarf içerikli konular gazetelerin manşetlerine çıkıyorsa... Televizyonların ana haberlerinden biri haline geliyorsa...
Herkesin, şapkayı önüne koyup düşünmesi... Özeleştiri yapması gerek.

***

Zaman tünelinden...

Darbe (12 Eylül 1980) sonrasıydı... Demokrasiye dönülmüştü. İktidarda... Anavatan Partisi- Turgut Özal vardı. Muhalefette... Sabun gibi eriyiveren, askerlerin kurup/yönettiği MDP'yi (Milliyetçi Demokrasi Partisi) saymazsak;
Sağ mahallede... Emanetçi genel başkanla Doğruyol Partisi yükselmeye çalışıyordu.
Sol mahallede ise... Bölünme vardı... Başında Erdal İnönü'nün olduğu SHP ile... Rahşan Ecevit'in liderliğindeki DSP.
Ve... Arkadan iten iki lokomotif... DYP'nin arkasında Yasaklı Süleyman Demirel... DSP'nin arkasında da yasaklı Bülennt Ecevit.
Sol mahallenin güçlü/etkili yayın organı... Cumhuriyet Gazetesi... İki arada bir derede kalmıştı.
Sonunda... Cumhuriyet mahalledeki güçlüden yana tavır koydu... İnönü'den, Sosyal Demokrat Halkçı Parti'den yana.
DSP... Rahşan Ecevit... Bülent Ecevit'in yazdığı seçim şarkısı ile yurdu dolaşmaya başladı:

"Gözün aydın Türkiye, ak güvercin geliyor,
Güçlendikçe DSP, halkın yüzü gülüyor,
Demokratik soldayız, en güvenli yoldayız."
O dönemde... İnönü ile de dolaştım... Rahşan Ecevit ile de.
SHP'nin seçim otobüsünde anonsu... Lider takdimini Anadolu Ajansı'ndan emekli Hasan Şahan yapıyordu:
- Geliyor, geliyor... Kara karga değil, Erdal İnönü geliyor.
Ecevit'in ak güvercinine... SHP "Kara karga" diyordu.
Rahşan Hanım'ın bazı toplantılarında... Acı ama gerçek... Cumhuriyet Gazetesi yırtılıyordu... Yakılıyordu.
Elbette yazdım... Elbette eleştirdim.
Alev Coşkun... Sol mahallenin hafızası/arşivi sayılır... O dönemin canlı tanığıdır.
Ve... Geldik bugünlere.
O partili bu partili... O gazeteci bu gazeteci... Neredeyse birbirlerini boğacaklar.
Siyaset de kan kaybediyor, medya da.

***

Zemin etüdü

Siyasette... Zemin etüdü önemlidir... Hem de çok.
Zemin... Kamuoyudur.
Kamuoyu... Bir avuç fanatik/militan partili değildir... İktidarları yapan ve değiştiren güçtür.
Zemin... Bazı sözlerden rahatsız.
"Cunta... Darbe" gibi söylemlere tepkili.
Türkiye... Cuntalardan ve darbelerden çok çekti.
Olup bitene... Her operasyona/ gelişmeye "Demokrasiye, siyasete darbe" derseniz, şunu iyi bilmelisiniz ki... Bu tür sözlerin, kamuoyunda hiçbir karşılığı yok.

***

Yumuşak karın
Gumhuriyet Halk Partisi'nin yumuşak karnı... İki kere ikinin dört ettiği kadar kesin;
Çok başlılık.
CHP, kimine göre iki başlı, kimine göre üç başlı.
Meşhur sözdür:
"İki kaptan gemiyi batırır."

***

Anketler

Masamız, çeşitli kuruluşlardan gelen anketlerle dolu.
"Şu anda siyasi partilerin durumu... CHP'nin Cumhurbaşkanı adayı kim olmalı? Bu pazar seçim olsa hangi parti, yüzde kaç oy alır?" gibi anketler.
Gazetelerde bu anketler yer alıyor, okuyorsunuz. Televizyonlarda konuşuluyor... Tartışılıyor... İzliyorsunuz.
Köşemizde bu konuya hiç girmiyoruz... Zira; Son seçimde görüldü... Anketlerin çoğu doğru çıkmadı.
Acı ama gerçek bu sektörün kamburu çok.
Söyler misiniz, hangisine inanalım? Nasıl inanalım?

***

Günün sözü

Antik Yunan filozofu... Sokrates'in öğrencisi... Aristo'nun öğretmeni... Eflatun diyor ki:
"En büyük zafer, insanın kendisine hâkim olmasıdır."
Fazla söze ve yoruma gerek yok.
Görüyorsunuz... Günümüzde eline, beline, diline hâkim olamayan çok.