YAVUZ DONAT Burası Muş’tur

Nüfus... İl merkezi 122 bin... İlçeler... Köyler... Meralar... Toplam 390 bin.
Öğrenci sayısını sordum... İlkokul... Ortaokul... Lise... Vali Avni Çakır dedi ki: "104 bin."
Genç nüfus... Hakkâri, Şırnak, Siirt, Bayburt, Ağrı gibi. Sokak... Çocuk bahçesi.
"Doğum oranı" bu illerde yüksek... Fakat... Nüfus artışı çok düşük.

***

Acı gerçek

Birinci Meclis... 1920... Muş milletvekili sayısı 7.
Abdülbaki Bey... Hacı Ahmet Efendi... Hacı İlyas Sami Efendi... Kazım Bey... Mahmut Sait Bey... Osman Kadri Bey... Rıza Bey. Kimi hukukçu... Kimi çiftçi... Öğretmen... Maliyeci... İçlerinde 4 yabancı dil bilen de var... Hacı İlyas Sami Efendi. 3 yabancı dil bilen de... Mahmut Sait Bey.
Aradan bir asırdan fazla geçti... Bugün Meclis'te sadece 3 Muş milletvekili var. İkisi DEM Parti'den... Biri AK Parti.
Sezai Temelli... Sümeyye Boz... Ve Mehmet Emin Şimşek.
Türkiye büyüyor... İstanbul'un 1920'de 12 olan milletvekili sayısı 98'e yükseliyor... Ama ya Doğu Anadolu'da? Güneydoğu da?
Al sana bir Türkiye gerçeği daha.

***

'Devlet Abi'

Siyaset... Acı ama gerçek... 2 partili... AK Parti ile DEM... İşte bir bölge gerçeği daha.
Fakat... Yerel medyadan Emrullah Özbey, Bülent Toplu, Sabri Yıldırım'ı... Eywan Lokantası'nda yemek yiyenleri... İstasyon Caddesi'nde dolaşanları dinlerken... Gördük ki... Yükselen bir MHP gerçeği de var... Devlet Bahçeli gerçeği.

Terörsüz Türkiye... Bahçeli'den, "Devlet Abi... Devlet Amca" diye bahseden çok.
26 Ağustos 2025... Muş... Malazgirt Savaşı etkinlikleri... Malazgirt ilçesi... Devlet Bahçeli'yi karşılayan Malazgirt'in DEM Partili Belediye Başkanı Ahmet Kenan Türker: "Hoş geldiniz efendim... Terörsüz Türkiye... Çözüm süreci... Size çok teşekkür ediyoruz."

***

Milletin efendileri

Bursa'dan Muş'a... Haftada 3 gün uçak seferi olduğunu biliyor muydunuz?
Bursa'da... Muş nüfusuna kayıtlı 65 bin kişi yaşıyor... Göç... Ekmek parası.
İstanbul'da 125 bin... İzmir'de 53 bin... Kocaeli'nde 20 bin.
Ankara, Aydın, Adana'yı... Diğer illeri... Avrupa'dakileri de ekleyin... Muş dışında... Muş nüfusuna kayıtlı 1 milyon kişi yaşıyor.
Eskişehir nüfusundan fazla. Giden, kendisini kurtarıyor. İşi var... Evi, otomobili... Çocuk sayısı da fazla değil.
Kalan... Bulanık'ta, Varto'da, Malazgirt'te, Korkut'ta... Köyde... Mezrada... Yaşamaya devam eden ise... Fakir... Garip... Kimi 7-8 çocuk sahibi... Derdini anlatmaya çalışıyor. Dolaşıyorum... Büyük Atatürk'ün, "Milletin efendisi" dediği insanları dinliyorum.

***

Örnek olsun

Yazmazsam olmaz... Çok önemli... Vali Avni Çakır, makam aracında... Araçta Türk bayrağı dalgalanıyor.
Gazi Caddesi... Trafik yoğun... Kırmızı ışık yanıyor. Valinin aracı duruyor... Diğer araçlar gibi. Halkın hoşuna gidiyor... Halk, Vali Çakır'a el sallıyor...

Alkışlayanlar var. Evet... Gerçekten önemli.
Vali... "Ben, mülki idare amiriyim... Ben devletim... Trafiği durdururum, kırmızı ışıkta geçerim" demiyor. Örnek olmasını dileriz.

***

Süreç heyecanı

Türkiye'nin üçüncü büyük ovası... Muş Ovası... Uzunluğu 80, genişliği 30 kilometre... Uçsuz bucaksız.
Yüzde 45'i çayır... Mera. Ekilebilir arazi büyük... Ama köylü çoğunu ekmiyor... Ota bırakıyor... Zira, ot kıymetli.
Ovada koyunlar, kuzular... 1 milyon 150 bin küçükbaş. 250 bin büyükbaş.
Terör yok... Kırsal kesimde yaşayanlar memnun... "Böyle devamını" istiyor... Terörsüz Türkiye projesini destekliyor.
Süreç, heyecan yaratmış.

***

Yükselen çıta

Türkiye'nin elbette sorunları çok... Ama... Sorunların standardı yükseliyor.
Muş'un 308 köyü var... Ovadaki köylerde yol sorunu yok... Köy yolları asfalt. Mezra sayısı 217... Mezrada yaşayanlar asfalt istiyor.

***

Çare spor

Şehir, gündüz canlı... Akşamları canlı... Saat 22.30... Lokanta açık, kahve açık.
Memur dostu şehir... Ucuz. Memur... Ailesiyle dışarıda yemek yiyor... Fiyatlar abartılı değil.
Kahvede, lokantada futbol konuşan çok. Hayır... Konuşulan 3 büyükler değil... Üçüncü ligden ikinci lige yükselen Muşspor konuşuluyor. Ve okulda spor... Amatör sporlar.

Vali Avni Çakır, "Okul sporlarında örnek şehir olacağız'' diyor... Çok iddialı.
Lisanslı sporcuda artış... Muş, Türkiye birincisi. Okul ve spor... Muş, Doğu Anadolu'da birinci. Yıldız erkekler voleybol... Muş, Türkiye'de ilk 8 arasında. Vali Avni Çakır'ı kutladım... Öğrenci spor yapınca, yanlış işlere, kötü alışkanlıklara yönelmiyor.

***

Lale ve lahana

Yollarda kamyonlar... Şeker fabrikasına pancar taşıyorlar... 2024... Muş ovası bereketi... 700 bin ton pancar. 600 bin ton hububat.
Diyarbakır'dan çiftçi geliyor... Muş Ovası'nda arazi kiralıyor... Kavun, karpuz yetiştiriyor.

Komşu illere giden yolların kenarında lahana yüklü kamyonlar... Lahana satılıyor... Kocaman... Taşıyamazsınız. Ovanın lahanası meşhur.
Muş... Şehir merkezi... İstasyon Caddesi... Lahananın heykeli bile var. Ve bir de... Lale heykeli. Şehrin her yerinde.
Lale... Lahana... Muş'un simgeleri.

***

Destan Adam

Yemen türküsündeki gibi...
Giden gelmiyor... Kavimlerin göçü... İnsanlar da gidiyor, sermaye de... Ama... Gözden uzakta da olsa, Muş, gönüllerden uzak değil.
İsterseniz... Pozitif ayrımcılık diyebilirsiniz... Uzaktaki bu vatan köşesini yarın da yazacağım.
Ve... Bir yardımseverlik destanını yazacağım.