YAVUZ DONAT Bayram ekonomisi... Kurban ekonomisi

Sahillere hücum... Memleket hasreti, ana, baba ocağına yolculuk... Dokuz günlük göç.
Havayolu... Karayolu... Oteller... Dinlenme tesisleri... Akaryakıt istasyonları... Lokantalar... Bayram bereketi.

Ekonomiye can suyu.
Ve... Kurban ekonomisi.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği Başkanı Şemsi Bayraktar ile buluştuk.
Kurbanlık için yapılan harcamaların, 192 milyar civarında olduğunu söyledi.
Ekonomik sıkıntı çeken hayvancılık sektörü için can suyu.

***

ÖTEKİ KONU

Alıştık... Kanıksadık... Bir Türkiye klasiği.
Bayram kazaları... Aşırı hız... Kural ihlali... Dikkatsizlik... Can kaybı... Yaralananlar... Her yıl yaşadığımız acı.
Ve bir de acemi kasaplar.
İlle de, kurbanı kendim keseceğim diye ısrar edenler... Elini, kolunu, bacağını kesenler... Bayramı hastanelerde geçirenler.
Acı ama gerçek.

***

EN GÜZEL ŞEY

Bugün, bayramın ikinci günü... Bayram sürecinde kaç büyükbaş, kaç küçükbaş kurban kesileceği tahmin ediliyor... Sordum.

Şemsi Bayraktar, son yıllardaki kurban satış bilgilerini anlattı ve dedi ki:
- Bu bayram 750 bini büyükbaş, 2 milyon 500 bini de küçükbaş olmak üzere, toplamda 3 milyon 250 bin kurbanlık hayvan kesileceğini tahmin ediyoruz.

Rakam oldukça büyük.
En güzeli ise... Kurban etinin ihtiyaç sahiplerine dağıtılıyor olması.

***

ENFLASYONUN BEDELİ

Kurbanlıklar... Büyükbaş, 120 bin ile 450 bin lira arasında.
Küçükbaş, 15 bin liraya da var, 45 bin liraya da.
Fiyatlar geçen yıla göre pahalı.

Şemsi Bayraktar... Bu işin uzmanı... "Evet" diyerek söze başladı:
Büyükbaş hayvanlarda geçen yıla göre fiyat artışı... Yüzde 36.9.
Küçükbaşta ise... Yüzde 29.3.
- Neden? Bu fiyat artışı fazla değil mi?
- Yem... Veteriner hizmetleri... İşçilik... İlaç... Elektrik... Yakıt... Nakliye giderleri... Kurbanlık fiyatlarını da ciddi oranda etkiledi.

***

ACEMİLER

Acemi kasaplar... Özgüven patlaması... İlle de kendi kurbanını kendisi kesecek... Sonra yaralanan yaralanana...
Şemsi Bayraktar ile geçen yılın Kurban Bayramı'nı konuştuk.
Samsun... Eğitim ve Araştırma hastanesinde tedavi edilen acemi kasap çoktu.
Kayseri... 62 yaşındaki adam devlet hastanesine geldi... Bıçak ayağına değmişti.
Aksaray... Yaralı acemi kasap hastanede şunları söyledi: Daha önce hiç olmamıştı... Bu defa bıçak elime saplandı.
Kocaeli... Yaralı acemi kasap tedavi edildikten sonra... Hastaneden çıkarken fotoğrafını çeken gazetecilere güldü: Beni meşhur edeceksiniz.
Bu bayram... Değişen bir şey yok.
Yurdun her yerinde... Kendisini yaralayan acemi... Beceriksiz... Hayli çok.

***

KASAP PARASI

Şemsi Bayraktar, "Kasaplık hizmeti de önemli bir ekonomik etkinlik... Bu sektör için can suyu" dedi:
Madem ki kurban kesiyorsun... Riske girme... Ver kasabın parasını.
Büyükbaş... Kasap kesecek... Derisini yüzecek... Parçalayacak... Alacağı para 10-15 bin lira... En çok 20.

Hisseli kesiyorsun... Kaç hisse ise herkes kendi payına düşeni verecek.
Küçükbaş... Kasaba vereceğin kesim parası bin 500 Lira... 2 bin lira... En fazla 2 bin 500.
Kasaba para vermemek için hastanelik olduğuna değer mi?
Kurban Bayramı'nda, kasaplık hizmeti için ödenecek para... Toplam kaç lira?
Şemsi Bayraktar hesabını yapmış:
- 8 milyon 200 bin lira.
Hiç de fena değil.

***

1983... SÜRGÜNDE BAYRAM

Zaman tüneli notları... İçinde bayram da var, kurban da, siyaset de.
Darbeden (12 Eylül 1980) sonra... 16 siyasetçi sürgüne gönderilmişti... Çanakkale-Zincirbozan'a... 31 Mayıs 1983.
İçlerinde Süleyman Demirel de vardı, Deniz Baykal da.
İhsan Sabri Çağlayangil de, Sırrı Atalay da. Sadettin Bilgi... Yüksel Çakmur... Ali Naili Erdem... Süleyman Genç... Nahit Menteşe... Celal Doğan... Ekrem Ceyhun... Yiğit Köker... Metin Tüzün... Ferhat Altıntaş... Hüsamettin Cindoruk... Mehmet Gölhan.
Ve... 9 Eylül... CHP'nin 60. kuruluş yıldönümü.
Süleyman Demirel ve Adalet Partililer, Cumhuriyet Halk Partilileri kutladılar.
Birlikte çay içtiler... Sohbet ettiler.
Birkaç gün sonra Kurban Bayramı'ydı... 17 Eylül.
Zincirbozan sürgünleri yine bayramlaştılar... Birlikte kahvaltı... Ve gün boyu sohbet.
Sürgündeki Demirel daha sonra Başbakan oldu... Cumhurbaşkanı oldu.
Deniz Baykal... CHP Genel Başkanı oldu.
Yüksel Çakmur, İzmir'in Büyükşehir Belediye Başkanı seçildi.

***

ZİNCİRBOZAN'DA KURBAN

Bitmedi... Devamı var.
Bayram günü, Zincirbozan askeri tesisinin giriş kapısında sesler yükseldi.
Bir kadın, kurbanlık koyunla, içeri girmek istiyordu.
Nöbetçi askerler izin vermiyorlardı... Yasak.
Kadının adı Dilşat Güldemir... Rahmetli gazeteci Ufuk Güldemir'in annesi.
Dilşat Hanım, kurbanın Zincirbozan'da kesilmesi için ısrar ediyordu... Sürgündekiler, kurban kavurması yesinler.
Tartışmalar... Saatler geçti... Üst makamlara soruldu... Ve sonra Zincirbozan'ın kapısında kurban kesildi.

***

LİDER KURBANLARI

Zaman tünelinde gezinmişken... Birkaç not daha.
Necmettin Erbakan... Sağlığının iyi olduğu dönemde, kurbanı kendisi keserdi.
Süleyman Demirel... Güniz Sokak'taki evinin arka bahçesinde iki koç kestirirdi... Biri kendisi, diğeri Nazmiye Hanım için.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan... 2016'da... Kurban Bayramı'nda... Diyanet İşleri Başkanlığı'na vekalet verdi... Ve Erdoğan'ın kurbanlıkları Afrika'nın fakir bir ülkesinde kesildi... Tanzanya'nın Zengibar adasında... Garibanlar sevindirildi.