YAVUZ DONAT Atatürk... Kırmızı çizgi

İslam Kerimov... Özbekistan'ın ilk Cumhurbaşkanı... Bir sözü, dost ve kardeş ülkenin devlet politikası:
"Benim yolum Atatürk yoludur... Bu yoldan dönmem... Türkiye'de kim Atatürk düşmanıdır, benim de düşmanımdır... Kim Atatürk'ün dostudur, benim de dostumdur."

***

Timur... Ve Registan

Ülkede nereye gitseniz Timur'un izleri var... Heykelleri.
Gûr-ı Emir... Emir Timur ve ailesinin anıt mezarı... Semerkand'da... Ziyaretçisi çok.
Asya'dan... Avrupa'dan... Pek çok farklı ülkeden.

Registan... Bir dünya harikası... 15. yüzyılda Emir Timur'un torunu Uluğ Bey tarafından kurulan bir tarihi eser.
Büyük bir medyan... Ve etrafında üç medrese... Yüzyıllara rağmen ayakta.
Duvarları... Karolarla... Seramiklerle bezenmiş.
Gündüz... Hava sıcaklığı 40 derecenin üzerinde... Ziyaretçi çok.
Akşam serinliği... Ses ve ışık gösterisi... Ortalık bayram yeri gibi.

***

Özbekistan'da Türk olmak

Gezdiğimiz yerlerde... Türk olduğumuzu öğrenen bizi kucakladı... Bağrına bastı.
Mehmet Ali Dim... Küresel Gazeteciler Konseyi Başkanı.

Yanında gazete getirmiş... Özbeklere, benim yazımı ve fotoğrafımı gösterdi.
Kadın, erkek... Çocuklar... Özbek ya da komşu ülkelerden o kadar çok kişi benimle fotoğraf çektirmek istedi ki.
Türk olmak... Bu coğrafyada bir ayrıcalık.

***

Güzel Türkçe

Türkçe konuşan çok... Türk dizileri en büyük öğretmen.
Ama... Diziyle yetinmeyen... Kursa giden... Türkçe'yi kurallarına göre yazan ve düzgün konuşan... Bu konuda sertifikası olan...
Eğer... Kamu kurumlarında çalışıyorsa, maaşı yüzde 30-50 arasında artıyor.

***

Lokantalar

Taşkent'te öğle yemeği... Dönerci Hamdi Usta... Tarihi bir binada.
Boş masa yok.

Semerkand'da... İstanbul Restoran...
Kahramanmaraşlı Mustafa Durdu'ya ait.
Durdu... Pandemi öncesi Özbekistan'a gelmiş... İş makinesi satmak için.
Ama... Pandemi... Seyahat yasağı... Uzun süre Türkiye'ye dönememiş.

O da lokanta açmış... Geçim dünyası.
Pandemiden sonra eşi Ümmügülsüm ile kızı Şeyda'yı da çağırmış.
Semerkand'ın en popüler yerlerinden.
Duvarda... Olmazsa olmaz, ay yıldızlı Türk bayrağı.

***

Kayseri mantısı

İstanbul-Taşkent... Uçuş gece yarısından sonra... İniş yerel saatle sabahın erken saatinde.
Otel odamız henüz hazır değil.
Sabah çayı... Sedir Restoran.
Sahibi Murat Türkmen... Kayserili... 24 yıldır burada.
Sabah saatleri... Lokanta kalabalık... Özbek... Rus... Koreli... Avrupalı.
Murat Türkmen, "Burayı cuma günleri göreceksiniz" dedi:
- Her cuma mantı var... Boş masa bulamazsınız.

***

Arka cam

Yollarda... Araçlar gördüm... Arka cam... Türk ve Özbekistan bayrakları.
Bir araç sürücüsüne sordum:

- Türk müsünüz? "Hayır" dedi:
- Özbekistanlıyım... Ama Türkiye de benim vatanım.

***

Öz vatan

Çarşı... Etrafımız kalabalık... Herkes Türkiye sevgisini anlatıyor.
Soruyorum:

"Çok mu seviyorsunuz?"
Özbekistanlı bir işadamının yanıtı:
- Dört Türk SİHA'sı bizim güvenliğimiz için Özbekistan semalarında devriye geziyor... Türkiye bizim öz vatanımız.

***

Aselsan

Semerkand... Çarşı...
Türkiye'den geldiğimizi, gazeteci olduğumuzu duyan etrafımızı sarıyor.
Bir Özbek... Kendisini tanıtıyor... Profesör.
Söylediklerini yazmazsak olmaz:
- Aselsan'ın Özbekistan'da olması demek, Türkiye'nin yanımızda olduğunun en büyük göstergesi demek.
Doğrusu... Özbekistan'da bizim Aselsan'ın olduğunu bilmiyorduk.
Birlikte gezdiğimiz Türk arkadaşlar da bilmiyorlardı.

***

Hilton

Taşkent'te iki tane Hilton Oteli var.
Şehir her geçen gün değişiyor... Gelişiyor.
İki yeni Hilton daha yapılıyor.
Kim? Ya da kimler yapıyor?
Özbek tur operatörü... Doğu Turizm... Sahibi Mehmet Türk... Hatay Kırıkhanlı... Gururla yanıt veriyor:
- Kimler yapabilir? Elbette Türkler... Elit Grup.

***

Beyaz kurt

Bozkurt işareti... Başbuğ Alparslan Türkeş, bu işareti yaparak miting kürsüsüne çıkardı.
Özbekistan'da... Kurt işareti devlet sembolü.
Özbeklerin söylemiyle... "Beyaz kurt... Atalarımızdan gelen sembol."

***

Üniversite

Semerkand... Özbekistan'ın üçüncü büyük şehri.
2 bin 500 yıl öncesine uzanan bir tarihi derinlik.
Ülkenin eğitim merkezi.
Yedi üniversite var.
Taşkent'te... Uluslararası Türk Devletleri Üniversitesi.
Türkiye ile Özbekistan arasında kurulan ortak üniversite.
Bazı üniversitelerimizin... İTÜ... ODTÜ... Hacettepe... Ege Üniversitesi... Fakülteleri mevcut... Ortak müfredat... YÖK tarafından tanınma.
Türkiye bursları... Her yıl 200 civarında Özbek öğrenciye burs.
Özbek genci için... Türkiye'de bir üniversiteden mezun olmak bir statü... Oxford'dan mezun olmak gibi.

***

İstikamet Buhara

Taşkent'ten Semerkand'a trenle geldik.
Yine trenle Semerkand-Buhara yolculuğu yapacağız.
Kardeş coğrafyadan... Kardeş ülkeden anlayacaklarımız bitmedi.