Yasal boşluklardan faydalanan fırsatçılar, insan iskeletlerini süs olarak pazarlıyor Sözcü Gazetesi

Bir zamanlar sadece tıp fakültelerinde veya özel koleksiyonlarda görülen insan iskeletleri, artık sosyal medyanın popüler "dekorasyon" trendlerinden biri haline geldi. Bristol Üniversitesi Anatomi Profesörü Michelle Spear'in yürüttüğü araştırma, insan kalıntılarının ana akım internet sitelerinde ve sosyal medya platformlarında "yaşam tarzı aksesuarı" olarak pazarlandığını belgeledi.

TikTok'ta "SkullDecor" veya "OdditiesTok" etiketleriyle paylaşılan videolarda, gerçek insan kalıntıları antika kitapların yanında birer süs eşyası gibi sergileniyor. Bu ticaretin arkasında yatan en büyük etken ise yasaların teknolojinin gerisinde kalması. Birleşik Krallık'taki 2004 tarihli "İnsan Dokusu Yasası", bağışlanan bedenlerin kullanımını düzenlese de bu yasa yalnızca 100 yaşından genç kalıntılar için geçerli. Bu durum, satıcılar için gri bir alan yaratıyor.

İnternet üzerindeki satıcılar, ellerindeki kafatasını "Viktorya Dönemi" olarak etiketleyerek yasal denetimden kaçabiliyor. Alıcıların belge talep etmemesi ve platformların köken sorgulamaması, bir ülkeden diğerine denetimsiz kemik sevkiyatının önünü açıyor. ABD'de ise eyalet yasalarının farklılık göstermesi, ticaretin sınırları kolayca aşmasına neden oluyor.

Bugün internette satılan kemiklerin çoğu, rahatsız edici bir tarihsel arka plana sahip. 19. yüzyılda İngiltere'de mezar soygunculuğunu önlemek için çıkarılan yasalar yetersiz kalınca, Hindistan ana kemik tedarikçisi haline gelmişti.

Verilere göre, 1980'lerde Hindistan'dan yılda yaklaşık 60 bin tam iskelet ihraç ediliyordu. Bu kemiklerin çoğu yoksul ailelerin cenazelerinden veya mezar hırsızlığı yoluyla elde ediliyordu. 1985 yılında çocuk iskeletlerinin ihracatını ortaya çıkaran bir skandal sonrası Hindistan bu ticareti yasakladı; onu 2008'de Çin izledi; ancak uzmanlar, o dönemden kalan binlerce iskeletin bugün hala "açık pazarda" el değiştirdiğini belirtiyor.

Araştırmacılar, bir zamanlar ismi, ailesi ve hikayesi olan insanların, bugün bir "tık" ile satın alınan dekoratif objelere indirgenmesinin etik boyutuna dikkat çekiyor. Profesör Spear ve ekibi, insan kalıntılarının ticari bir mal olmaması gerektiğini vurgulayarak, bu durumun sadece ölenlere saygısızlık değil, insan onuruna aykırı bir "tüketim kültürü" yarattığını savunuyor.