Yargıtay’dan kanser hastalarını umutlandıran karar

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, tiroid kanseri tedavisinde kullanılan Pembrolizumab etken maddeli K… isimli ilacın Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanması için açılan davada, hasta lehine karar verdi. Söz konusu ilacın her bir kürü yaklaşık 160 bin liraya ulaşıyor.

SORULARINIZ İÇİN: [email protected]

Dava, tiroid kanseri tedavisi gören bir hasta için kullanılan ilaç bedelinin, geri ödeme listesinde olmadığı gerekçesiyle SGK tarafından karşılanmaması üzerine 2020 yılında İstanbul 42. İş Mahkemesinde açıldı. Mahkeme, ilaç bedelinin ödenmesi yönünde karar verdi.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2024 yılında verdiği ilk kararda, “eksik inceleme” yapıldığı gerekçesiyle iş mahkemesinin kararını bozdu. Yargıtay’ın bozma kararının gerekçesinde, ilacın bedelinin karşılanması için öncelikle SGK’nın geri ödeme şartlarının incelenmesi gerektiği, geri ödeme şartları oluşmadığı durumda ise hayati öneme haiz ve kullanılmasının zorunlu olup olmadığı, tedavinin bilinen mevcut tedavi yöntemlerine göre daha etkin ve daha yararlı olup olmadığı hususlarını değerlendirmek üzere üniversite hastanelerinin tıbbi onkoloji anabilim dallarından sağlık kurulu raporu alınması gerektiği belirtildi.

“İLACIN KULLANIMI HAYATİ ÖNEMDE” RAPORU ETKİLİ OLDU

Bozma kararı sonrasında mahkeme, Yargıtay kararını göz önüne alarak Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nden alınan ve ilacın kullanımının hayati önemde olduğuna dair tespitlere yer veren rapora dayanarak ilacın SGK tarafından karşılanması yönünde karar verdi. Bu sırada ilaç SGK tarafından üç ayrı kanser tedavisinde kullanılmak üzere geri ödeme listesine alındı.

İLAÇLARIN YARGI KARARIYLA ÖDENEBİLMESİNİN KRİTERLERİ

SGK avukatlarının iş mahkemesi kararı için yaptığı temyiz başvurusu üzerine dosya yeniden Yargıtay 10. Hukuk Dairesine geldi. Yargıtay, 13 Nisan 2026 tarihinde verdiği kararda (Esas No: 2026 / 528, Karar No: 2026 / 4565) bu kez iş mahkemesi kararını onadı. Yargıtay kararının gerekçesinde, ilaçların geri ödeme listesine alınması konusunda SGK’nın yetkili olduğuna işaret edildi. Ancak, Yargıtay kararında, SGK’nın bu yetkisini ortadan kaldıracak şekilde karar verilememekle birlikte ilaçların yargı yolu ile ödenebilmesi için aranacak kriterlere ilişkin içtihat hatırlatıldı. Öteden beri uygulanan içtihata göre söz konusu kriterler şöyle:

“İlaçların yargı yolu ile ödenebilmesi için ilacın tıbben ve fennen zorunlu, hayati öneme haiz ve özellikle kısa süreli etkinliğin ötesinde sürekli olarak etkin ve yararlı olması [genel sağ kalım, özellikle progresyonsuz (hastalık ilerlemeden geçen) sağ kalım süresine uzun ve anlamlı bir katkı sağlaması] ile birlikte bütün faz çalışmalarının tamamlanmış, tıbbi otoritelerce kabul görmüş (dünya çapında kabul gören ve hekimlerin tedavi kararlarına yön veren kılavuzlarda yer alan) bir ilaç olması ve davalı kurumun (SGK) kabul edilebilir (ilacın ruhsatının iptali, tüm dünyada geri ödeme kapsamından çıkarılması, ilacın toplatılması veya satışının durdurulması vs) itiraz ve çekincelerinin bulunmaması halinde mümkün bulunduğu…”

Kararda, dosya kapsamında alınan “…2020-2025 yılları arasında tedaviye devam edildiği, K… isimli ilaç sayesinde hayatta kaldığı, sağkalımı uzattığı, hastanın halen hayatta olduğu” şeklinde düzenlenen tıbbi otorite raporunu göz önüne alarak, iş mahkemesinin son verdiği kararı onadı.

YARGITAY KARARI EMSAL OLUR MU?

Hasta adına davayı takip eden Avukat Burak Kılıçarslan, Yargıtayın daha önce, geri ödeme listesinde olmayan kanser ilaçlarının bedelinin SGK tarafından karşılanması için açılan davalarda bürokratik işlemlerin eksikliği, hasta özelindeki sağlık raporlarının yetersizliği veya ilaca ait Sağlık Bakanlığınca yapılması gereken prosedürlerin eksikliği gibi hususları göz önünde bulundurarak yerel mahkeme kararlarını bozduğunu vurguladı. Kılıçarslan, Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin, son kararında bilirkişi raporlarını esas alarak, kanser hastası vatandaşı haklı bulduğunu belirtti. Bu kararın yaklaşık 10 yıllık dönemde bu konuda hasta lehine kesin mahiyette sonuçlanan ilk onama kararı olduğunu kaydeden Kılıçarslan, kararın benzer durumdaki hastalar için emsal teşkil edeceğini savundu.

SGK NE DİYOR?

Yargıtay’ın kararını değerlendiren Sosyal Güvenlik Kurumu yetkilileri, ilaçların geri ödeme listesine alınabilmesi için ilgili ilaç firmalarının Sağlık Bakanlığınca onaylı ruhsatla başvuru yapmaları sonucunda 5510 Sayılı Kanun gereği oluşturulan komisyonlarda değerlendirme yapıldığını hatırlattı. Dava konusu ilacın, SGK tarafından ruhsat sahibi firmanın başvurusu doğrultusunda akciğer kanseri, meme kanseri ve baş boyun kanserinde geri ödeme listesine alındığını kaydeden yetkililer, davacı vatandaşın hastalığı olan tiroid kanseri tanısında Sağlık Bakanlığınca ruhsatlandırılmamış ve ruhsatı olmadığı için henüz Kuruma geri ödeme başvurusu yapılmadığını belirtti.

SGK yetkilileri, “İlgili mahkeme kararında da görüleceği üzere mahkemelerce vatandaşlarımızın başvurularına ödenmesi yönünde karar verilmesi durumunda Kurumumuzca tedavilerde kullanılan ilaçların bedelleri ödenmektedir. İlgili mahkeme kararına istinaden de vatandaşımıza tüm tedavi bedelleri ödenmiştir. İlgili ilacın Sağlık Bakanlığınca tiroid kanserinde ruhsatlandırılması ve akabinde firmanın Kurumumuza başvuru yapması durumunda geri ödeme çalışmaları başlatılabilecektir” dedi.