Yapay zeka türbülansları önceden tahmin edebilecek: Bir hava yolu uygulamayı başlattı bile

Türbülans, kokpitteki hava radarında görünmediği veya çoğu hava durumu modeli tarafından hesaba katılmayacak kadar yerel olduğu için genellikle önlenmesi zor olabilir.

Uzmanlar iklim değişikliğinin gökyüzünü daha türbülanslı hale getirdiğini söylerken, havayolları yolcuların güvenliğini ve konforunu sağlamanın yollarını arıyor.

Türbülansta ölümler ve ciddi yaralanmalar çok nadirdi ancak geçen yıl Londra'dan kalkan Singapore Airlines uçağında bir ölüm ve Dublin'e giden Qatar Airways uçağında çok sayıda yaralanma meydana geldi.

Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği'ne göre, türbülans, yolcu ve mürettebatta ölümcül olmayan yaralanmaların önde gelen nedenidir.

Büyük uçaklarda ölüm ve ciddi yaralanmalar çok sık yaşanmasa da Federal Havacılık İdaresi'ne göre 2009-2021 yılları arasında 146 yolcu ve mürettebat türbülans olaylarında ciddi şekilde yaralandı.

Geçtiğimiz yıl İngiltere'deki Reading Üniversitesi'ndeki meteorologların yaptığı bir araştırma, iklim değişikliği nedeniyle gökyüzünün kırk yıl öncesine göre yüzde 55 daha türbülanslı olduğunu ortaya koydu.

Türbülans nedeniyle ölümler ve ciddi yaralanmalar nadirdir, ancak iklim değişikliği durumu daha da kötüleştiriyor.

Karbondioksit emisyonlarından kaynaklanan daha sıcak hava, uçakların akışındaki hava akımlarını değiştirerek Kuzey Atlantik'te ve dünya genelinde açık hava türbülansı olarak bilinen durumu kötüleştiriyor.

Bilim insanları, dünyanın en yoğun uçuş rotalarından biri olan Kuzey Atlantik üzerindeki tipik bir noktada, şiddetli türbülansın toplam yıllık süresinin 1979 ile 2020 arasında yüzde 55 arttığını tespit etti.

Kuzey Atlantik en büyük artışları yaşarken, yeni araştırma ABD, Avrupa, Orta Doğu ve Güney Atlantik üzerindeki diğer yoğun uçuş rotalarında da türbülanslarda önemli artışlar görüldüğünü ortaya koydu.

Reading Üniversitesi'nden meteorolog Mark Prosser, "Havayollarının, yalnızca ABD'de sektöre her yıl 465 milyon avroya kadar maliyet çıkardığı için artan türbülansla nasıl başa çıkacaklarını düşünmeye başlamaları gerekecek" dedi.

"Türbülans içerisinde geçirilen her dakika, uçağın aşınma ve yıpranmasını artırırken, yolcular ve uçuş görevlileri için de yaralanma riskini artırıyor."

Mevcut hava durumu modelleri ve radarlar, türbülansın ne zaman meydana geleceğini tahmin etmekte zorlanıyor çünkü türbülanslar çoğunlukla fark edilemeyecek kadar küçük ölçekli girdaplardan kaynaklanıyor.

Ortadoğu'nun en büyük havayolu şirketi Emirates, uçuşlardaki türbülansı tahmin etme yeteneğini geliştirmek için yapay zekaya yöneliyor.

Şirket, yeni teknolojinin pilotlara uçuş yollarındaki türbülans alanlarını bildiren "gerçek zamanlı veriler" üretebileceğini söylüyor.