Yapay zekâ sınıfa girdi, ülkeler frene bastı

Haberlerimizi Google’da Takip Edin

Google’da tercih edilen
kaynak olarak ekleyin

Her ülkenin okullarda yapay zekânın kullanımı konusunda kendi politikası olsa da bazı kaygılar her yerde aynı. Pek çok ülke temel okuma yazma ve matematik becerilerinin zarar görmesi, öğrencilerin hazır cevaplara bağımlı hale gelmesi, kişisel verilerin korunması ve akademik dürüstlük gibi ortak kaygılar taşıyor. İşte dünyanın farklı köşelerinden yapay zekâ kullanımına ilişkin bazı uygulamalar:

Türkiye’de öğrencilerin yapay zekâ araçlarını kullanımına ilişkin yaş veya sınıf düzeyine göre genel bir yasak bulunmuyor. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), geçtimiz yıl ‘Eğitimde Yapay Zekâ Politika Belgesi ve Eylem Planı’nı yürürlüğe koydu. Plan kapsamında öğrencilere yapay zekâ okuryazarlığı kazandırılması, öğretmenlerin bu alandaki yeterliliklerinin geliştirilmesi, öğretim programlarının güncellenmesi ve yapay zekâ destekli eğitim uygulamalarının geliştirilmesine yönelik çalışmalar yer alıyor. Yapay Zekâ Uygulamaları Etik Beyan Sistemi (YAZEK) de bu yıl şubat ayında kullanıma açıldı.

NORVEÇ’TE 7 YIL YASAK

Norveç Eğitim Müdürlüğünün açıkladığı yeni tavsiyelere göre 1’inci sınıftan 7’nci sınıfa kadar öğrencilerin genel kural olarak üretken yapay zekâya erişmemesi gerekiyor. 8-10’uncu sınıflarda ise yapay zekâ ancak kademeli, dikkatli ve öğretmen rehberliğinde kullanılabilecek. Lisede öğrencilerin yapay zekâyı eğitimde ve gelecekteki çalışma hayatlarında bilinçli, eleştirel ve uygun biçimde kullanmayı öğrenmeleri hedefleniyor. Norveç hükümetine göre özellikle küçük çocukların yapay zekâyı erken kullanması, öğrenmenin bazı kritik aşamalarını atlamalarına yol açabiliyor.

Fransa’da yaşa göre kademeli bir sistem benimseniyor. Milli Eğitim Bakanlığı’nın yapay zekâ kullanım politikasına göre ilkokul öğrencileri yapay zekânın temel prensipleri konusunda bilinçlendiriliyor ancak yapay zekâ araçlarını doğrudan kullanmaları öngörülmüyor. Öğrencilerin derslerde yapay zekâyı sınırlı ve öğretmen gözetiminde kullanmasına, ortaokulun ilerleyen yıllarından itibaren izin veriliyor. Lisede ise öğretmenin belirlediği açık bir eğitim çerçevesi içinde öğrenciler daha bağımsız kullanım yapabiliyor.

İNGİLTERE STANDART GETİRDİ

İngiltere’nin yaklaşımı yeni teknolojileri güvenli kullanım üzerine kurulu. Eğitim Bakanlığı, okullardan ödev ve bağımsız çalışma politikalarını üretken yapay zekânın varlığını dikkate alarak yeniden değerlendirmelerini ve hangi durumlarda kullanımın uygun olduğunun açık biçimde belirlenmesini istiyor. Eğitim için geliştirilen yapay zekâ sistemlerine güvenlik standartları da getiriliyor. Bu yıl yayımlanan standartlarda çocukların güvenliği, kişisel verilerin korunması ve eğitim amaçlı ürünlerin güvenilirliği öne çıkıyor.

Avustralya, yapay zekâyı okullardan çıkarmak yerine ülke çapında ortak ilkelerle yönetmeyi tercih ediyor. ‘Australian Framework for Generative AI in Schools’ çerçevesi öğrenci, öğretmen, okul yöneticisi ve velileri kapsıyor. Amaç, üretken yapay zekânın eğitimde etik, güvenli ve öğrenmeyi destekleyecek şekilde kullanılmasını sağlamak. Avustralya’da yapay zekâ aynı zamanda öğretmenlerin iş yükünü azaltabilecek bir araç olarak pilot projelerde deneniyor.

ABD’de bütün ülkeyi kapsayan yaşa dayalı bir okul yasağı bulunmuyor. Genel yaklaşım daha çok yapay zekâ okuryazarlığını artırmak ve teknolojiyi eğitim sonuçlarını geliştirecek biçimde kullanmak yönünde. ABD Eğitim Bakanlığı yapay zekâ ve bilgisayar bilimi eğitiminin temel eğitim seviyesinde yaygınlaştırılması, öğretmenlerin bu konuda eğitilmesi ve yapay zekânın kişiselleştirilmiş öğrenmede kullanılmasını destekliyor.

Finlandiya ise geçtiğimiz yıl erken çocukluktan liseye ve mesleki eğitime kadar uzanan ulusal yapay zekâ tavsiyelerini yayımladı. Finlandiya modeli doğrudan bir yasak getirmek yerine öğretmen ve öğrencilere hangi hukuki ve etik sınırlar içinde hareket edeceklerini göstermeye çalışıyor. Öğrenciler arasında fırsat eşitliğinin korunması da yaklaşımın temel unsurlarından biri.

GÜNEY KORE’DE İSTEĞE BAĞLI

Güney Kore, geçtiğimiz yıl ilkokul 3 ve 4’üncü sınıflardan başlayarak matematik, İngilizce ve bilişim gibi derslerde yapay zekâ destekli dijital ders kitaplarını kullanıma soktu. Sistem öğrencinin seviyesine göre içerik ve soru önererek kişiselleştirilmiş eğitim vermeyi amaçlıyordu. Ağustos 2025’te yapılan yasal düzenlemeyle yapay zekâ destekli dijital kitapların resmî ‘ders kitabı’ statüsü kaldırıldı ve kullanımları okullar açısından isteğe bağlı hale geldi.

Haber Bültenleri ve E-Posta Tercihleri

Türkiye ve dünyadaki en güncel gelişmelerden haberdar olmak için, bültenlerin gönderileceği e-posta adresini girin.

Ad

Soyadı

E-Posta Adresi

Gün Başlıyor

Gün Sonu

ETK Kuralları ve Bilgilendirme Metnikapsamında onay veriyorum.

Abone Ol