Yapay zeka kayıp dağcıyı nasıl buldu?

İtalya’nın Piemonte bölgesinde kaybolan bir dağcının bulunması, arama-kurtarmada yapay zekanın hayat kurtarıcı potansiyelini ortaya koydu. Haftalar, hatta aylar sürebilen aramalar bu vakada saatler içinde sonuç verdi.

Deneyimli dağcı ve ortopedi cerrahı Nicola Ivaldo’dan haber alınamayınca alarm verildi. 66 yaşındaki Ivaldo, pazarı pazartesiye bağlayan gece işe gelmeyince kayıp ilan edildi. Tek başına yola çıkan Ivaldo, nereye gittiğini kimseyle paylaşmamıştı. Kurtarma ekiplerinin elindeki tek ipucu, Castello di Pontechianale’de bulunan aracı ve telefonundan alınan son sinyaldi.

Bu veriler, Ivaldo’nun Cottian Alpleri’nin iki simge zirvesinden birine yönelmiş olabileceğini düşündürdü. 3 bin 841 metreyle Monviso ya da komşusu Visolotto. Ancak her iki dağın da yüzlerce kilometrelik parkur ağı ve çok sayıda rota barındırması, arama alanını devasa boyutlara taşıdı.

Kayıp günü havanın iyi olması, popüler rotalarda kalabalık oluşmasına rağmen kimsenin Ivaldo’yu görmemesi, deneyimli dağcının daha ücra bir güzergah seçtiğine işaret etti.

Yaklaşık bir hafta boyunca 50’den fazla kurtarıcı karadan tarama yaptı. Helikopterler de havadan defalarca aradı. Ancak eylül sonundaki erken kar yağışıyla birlikte, Ivaldo’nun canlı bulunma umudu tükendi ve arama durduruldu.

Temmuz 2025’te, karların büyük ölçüde erimesinin ardından arama yeniden başlatıldı. Bu kez ekiplerin yanında yapay zeka vardı. Drone'lardan çekilen binlerce yüksek çözünürlüklü fotoğrafı analiz edebilen bir yazılım kullanıldı.

İki drone beş saat içinde görüntüleri topladı. Fotoğraflar aynı gün analiz edilerek, ekiplerin yoğunlaşması gereken noktalar belirlendi. Olumsuz hava, bazı noktalara yaklaşmayı geciktirse de sonuç kısa sürede geldi.

Aramanın üçüncü gününde, yapay zekanın işaretlediği alanlardan birinde Ivaldo’nun cansız bedeni, Monviso’nun kuzey yamacındaki bir bölgede yaklaşık 3 bin 150 metre irtifada bulundu ve helikopterle çıkarıldı.

Kilit ipucu, yazılımın "ilgi noktası" olarak belirlediği kırmızı bir kask oldu. Üçe indirilen olası noktaların birinde görülen kırmızı nesne, ertesi sabah yapılan yakın incelemede Ivaldo’nun kaskı çıktı..

Operasyonda drone'ların manevra kabiliyeti belirleyici oldu. Helikopterlerin yaklaşamadığı kaya duvarlarına ve dar kulvarlara girebilen drone'lar, 452 dönüm alanı taradı, 2 bin 600’den fazla fotoğraf çekildi.

Torino Dağ Kurtarma İstasyonu Şefi ve drone pilotu Saverio Isola, “İki yıl öncesine kadar bu fotoğrafların her birini tek tek biz inceliyorduk.” yorumu yaptı.

Yapay zeka, pikselleri tek tek tarayarak onlarca “anomali” belirledi. Ancak son eleme yine insan uzmanlığıyla yapıldı.