Yapay zeka ilk olarak onların işini elinden aldı

Yapay zeka teknolojilerine yönelik yatırımlar hız kazanırken, teknoloji dünyasında giriş seviyesindeki pozisyonların giderek azalması iş gücü piyasasında dikkat çeken dönüşümlerden biri haline geldi. ABD ve Avrupa’daki birçok teknoloji şirketi, veri girişi, temel analiz, müşteri desteği, içerik düzenleme ve başlangıç düzeyindeki yazılım görevlerinin bir bölümünü yapay zeka sistemlerine devretmeye başladı. Dünya Ekonomik Forumu (WEF) bünyesindeki uzmanlar ise bu süreci “sessiz ancak kritik bir değişim” olarak tanımlıyor.

Uzmanlara göre söz konusu dönüşümden en fazla kariyerinin başındaki çalışanlar etkileniyor. Geçmişte çalışanların deneyim kazanmak amacıyla yürüttüğü birçok başlangıç görevi artık otomasyon sistemleri tarafından yerine getiriliyor. Böylece çalışanların iş hayatına girişte kullandığı ilk basamakların giderek daraldığı ifade ediliyor.

GİRİŞ SEVİYESİ POZİSYONLARDA DİKKAT ÇEKEN GERİLEME

İnsan kaynakları danışmanları, özellikle “junior” olarak tanımlanan giriş seviyesi pozisyonlarda açılan ilan sayısında bazı sektörlerde belirgin düşüş yaşandığını belirtiyor. ABD merkezli araştırma şirketi Revelio Labs’in verilerine göre, ABD’de giriş seviyesi iş ilanları son 18 ayda yüzde 35 oranında geriledi.

Söz konusu düşüşün önemli bölümünün yapay zekanın iş süreçlerinde daha yoğun kullanılmasından kaynaklandığı savunuluyor. Şirketlerin daha az çalışanla daha fazla üretim hedeflemesi nedeniyle deneyimli çalışanlara olan talebin arttığı belirtiliyor. Bazı ekonomistler ise bu süreci “kariyer merdiveninin alt basamaklarının silinmesi” şeklinde tanımlıyor.

KISA VADELİ VERİMLİLİK UZUN VADELİ RİSK TARTIŞMASI DOĞURUYOR

Uzmanlar, giriş seviyesindeki çalışan sayısının azaltılmasıyla elde edilen kısa vadeli verimlilik artışlarının uzun vadede farklı sorunlara yol açabileceği görüşünü dile getiriyor. Dijital kullanıcıların iş gücü sistemine düzenli şekilde dahil edilmemesi durumunda kurumların yapay zekaya uyum sürecinde zorluk yaşayabileceği ifade ediliyor.

Uzmanlara göre söz konusu riskler arasında yapay zekanın benimsenme hızının düşmesi, bazı pozisyonlarda oluşacak boşlukların doldurulamaması, bilgi aktarım süreçlerinin aksaması ve kurumların kendini yenileme kapasitesinin zayıflaması yer alıyor. Bilinçli giriş kanalları oluşturulmaması halinde iş gücü yapısının sürdürülebilirliğinin zarar görebileceği belirtiliyor.

YAPAY ZEKANIN ETKİLERİNE İLİŞKİN GÖRÜŞ AYRILIĞI SÜRÜYOR

Teknoloji şirketleri, yapay zekanın çalışanların yerini almak yerine onların verimliliğini artıracağını savunurken, sektör içinde dönüşümün uzun vadeli etkilerine ilişkin görüş ayrılıkları devam ediyor. Çeşitli raporlarda, yapay zekanın kariyerin başındaki çalışanlara ait görevleri üstlenmesinin iş yükünü orta ve üst kademe çalışanlara kaydırdığı ifade ediliyor.

Uzmanlara göre söz konusu durum, orta ve kıdemli çalışanların aşırı iş yüküyle karşı karşıya kalmasına, tükenmişlik yaşamasına ve daha önce alt kademe çalışanların yürüttüğü görevleri üstlenmek zorunda kalmalarına neden oluyor. İş süreçlerinde yaşanan bu değişimin çalışanların işlerine yabancılaşma riskini de artırdığı belirtiliyor.

GELECEĞİN UZMANLARINI YETİŞTİRECEK ALANLAR DARALIYOR

Uzmanlar, en büyük riskin yalnızca iş kaybı olmadığını, aynı zamanda geleceğin uzmanlarını yetiştirecek deneyim alanlarının giderek küçülmesi olduğunu vurguluyor. Birçok meslekte uzmanlaşmanın, en alt seviyedeki tekrar eden görevlerden edinilen deneyimle başladığı ifade ediliyor.

Başlangıç seviyesindeki görevlerin tamamen otomasyon sistemlerine bırakılması halinde gelecekte deneyimli profesyonel yetiştirme zincirinin zarar görebileceği ve kurumların nitelikli insan kaynağı oluşturmakta zorlanabileceği değerlendiriliyor.