Yapay zeka çipi patlaması ASML yi Avrupa nın ilk trilyon dolarlık şirketi yapabilir mi?

Son dönemde yapay zeka teknolojilerindeki hızlı ilerleme, özellikle ABD ve Çin arasında kıyasıya bir rekabete dönüştü. ABD'li teknoloji devleri devasa yatırımlarla liderliği ele alırken, Çin de devlet destekli stratejilerle yarı iletken ve yapay zeka alanında hızla ilerliyor. Bu durum teknoloji üzerinde bir soğuk savaşı da beraberinde getirirken Avrupa biraz uzaktan seyirci konumunda kalıyordu.

Avrupa’da, sıkı regülasyonlar, sınırlı risk sermayesi yatırımları, yetenek göçü ve daha muhafazakar inovasyon yaklaşımı nedeniyle bu yarışta biraz geride kalırken, Hollandalı ASML'nin ileri teknolojili çip üretim ekipmanlarındaki hakimiyeti, Avrupa için dikkat çekici bir istisna oluşturuyor ve kıtanın teknolojik gerilemesini telafi etme potansiyeli taşıyor.

Küresel yapay zeka çip talebinin patlamasıyla ASML, Avrupa'nın en değerli halka açık şirketi unvanını açık ara aldı. Litografi makinelerindeki dominant konumu sayesinde TSMC ve Samsung gibi devlerin ana tedarikçisi olan ASML, rekor ikinci çeyrek finansal sonuçlarıyla dikkatleri üzerine çekti.

Bu yıl hisseleri yaklaşık %60 değer kazanan ASML, piyasa değerini 700 milyar dolara yaklaştırdı. Bazı analistler, şirketin bir yıl içinde 1 trilyon dolarlık piyasa değerine (hisse başına yaklaşık 2.600 dolar) ulaşabileceğini öngörüyor. Stonehage Fleming Portföy Yöneticisi Carolyn Bell, ASML'nin Avrupa'da trilyon dolar barajına ilk ulaşan şirket olma ihtimalinin "gerçekten yüksek" olduğunu belirterek, portföylerinin yaklaşık %8'ini bu şirkete ayırdıklarını açıkladı.

ASML'nin trilyon dolarlık yolculuğunda en büyük soru işaretleri, Google, Amazon ve diğer hiperskalerlerin veri merkezi yatırımlarını ne kadar süreyle yüksek seviyede sürdüreceği üzerine yoğunlaşıyor. Bunun yanı sıra ASML, tedarikçileri ve müşterileri TSMC ile Samsung'un planladıkları kapasite genişletmelerini sorunsuz gerçekleştirebilmesi de kritik önem taşıyor.