Washington da NATO nun Yeni Jeopolitiğinin Merkezinde Türk Amerikan İttifakı paneli

7-8 Temmuz 2026 tarihlerinde Ankara’da gerçekleşmesi planlanan NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi öncesinde, İletişim Başkanlığınca önemli başkentlerde NATO konulu programlar düzenleniyor. Düzenlenen ülkedeki düşünce kuruluşları iş birliğiyle icra edilen bu programlar serisinin ilki İspanya’nın başkenti Madrid’de 3-4 Mart 2026 tarihlerinde, ikincisi 11 Mart 2026 tarihinde Fransa’nın başkenti Paris’te, üçüncüsü 18-19 Mart 2026 tarihlerinde Londra’da ve dördüncüsü ise 11 Mayıs 2026 tarihinde Varşova’da düzenlendi.

Söz konusu program serisinin beşinci ayağı ise 14 Mayıs 2026 tarihinde SETA Washington D.C. Ofisi iş birliğinde Washington’da gerçekleştirildi. “NATO’nun Yeni Jeopolitiğinin Merkezinde Türk-Amerikan İttifakı” başlıklı panel programının moderatörlüğünü SETA Washington D.C. Koordinatörü Dr. Kadir Üstün yaparken, Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Güvenlik ve Dış Politikalar Kurulu Başkanvekili Büyükelçi Prof. Dr. Çağrı Erhan, ABD Dışişleri Bakanlığı Eski Danışmanı ve Türkiye Atlantik Konseyi Kıdemli Araştırmacı, Jeopolitik Analist ve Danışman Emekli Albay Rich Outzen, ABD’nin Eski Türkiye Büyükelçisi ve Washington Yakın Doğu Politikaları Enstitüsü’nde Kıdemli Araştırmacı Büyükelçi James Jeffrey ve Hazar Bölgesi Politika Merkezi Kurul Üyesi Dr. Roger Kangas konuşmacı olarak değerlendirmelerde bulundu.

Panel oturumunun açışında katılımcılara video mesajla hitap eden Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Türkiye’nin 74 yıllık NATO yolculuğunda birçok meydan okumayla ve zorlukla karşılaştığını ve her defasında karşılıklı vefa gereği bu sınavların aşıldığını vurguladı. Türkiye'nin jeostratik konumu, askeri kapasitesi ve caydırıcılık unsurlarıyla NATO’nun kolektif savunma mimarisinde vazgeçilmez bir merkez ülke ve jeopolitik denge unsuru olduğunu ifade ederek Türkiye’nin NATO misyonlarına sağladığı aktif rolün altını çizdi.

NATO’nun yıllar içindeki dönüşümüne de değinen Duran, NATO’nun önümüzdeki süreçte daha dirençli, daha teknolojik ve daha siyasi bir ittifak inşa etmeyi hedeflediğini belirtti. Ayrıca 7-8 Temmuz 2026 tarihlerinde Türkiye’nin NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesine ev sahipliği yapacak olmasının müttefiklik ruhunu ve Türkiye’nin İttifak içindeki ağırlığını yansıtması bakımından çok kıymetli olduğunu ifade etti. 

Video mesajın ardından başlayan Panel oturumunda Moderatör Dr. Üstün, Türk-Amerikan ilişkilerinin NATO'nun geleceği açısından kritik olduğunu ifade etti. Türk-Amerikan ilişkilerinin NATO bağlamında ele alınacağı panelin önemine değindikten sonra konuşmacıları tanıtarak sözü Büyükelçi Prof. Dr. Erhan'a bıraktı.

"Önümüzdeki parlak geleceğin ilk adımlarına tanıklık edeceğiz"

Erhan, Türkiye'nin NATO üyeliğine başvurduğunda, birçok Avrupalı NATO ülkesinin Türkiye’nin üyeliğine karşı çıkarken ABD'nin Türkiye’nin Haziran 1950’de Kore Savaşı’na asker göndermesinden sonra üyeliği desteklediğini belirtti. Erhan, NATO'nun sadece savunma örgütü olmadığını, savunma ve güvenlik örgütü olduğunu, NATO'nun kendini dönüştürerek İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra dünyanın en başarılı güvenlik ittifakı olduğunu aktardı. Ankara Zirvesi'nin Türk-Amerikan ilişkilerinin geleceğine çok olumlu katkılar yapacağına inandığını söyleyen Erhan, "Bu NATO Zirvesi ile önümüzdeki parlak geleceğin ilk adımlarına tanıklık edeceğiz." değerlendirmesinde bulundu.

Panelin konuşmacılarından ABD'nin eski Türkiye Büyükelçisi Jeffrey; Türkiye'nin, ABD ile birlikte, son birkaç yıldaki tüm büyük güvenlik meselelerinde — Ukrayna’dan Kafkasya’ya, Karadeniz’den Balkanlar’a ve Orta Doğu’ya kadar — belirleyici rol oynadığını, Türkiye'nin NATO güvenlik alanını korumak adına en az ABD kadar katkı sağladığını belirtti.

Panelin devamında söz alan Kangas, Ankara zirvesinin NATO'nun küresel rolüyle ilgili temel yeteneklere yeniden odaklanmasına yardımcı olabileceğini söyledi. Kangas, Türkiye'nin görüş ayrılığına düşen müttefikler arasında bir köprü görevi görmesi gerekebileceğini dile getirerek, "Türkiye, odadaki sorumlu yetişkin rolünü üstlenmek ve bu çatışan tarafları bir araya getirmek zorunda kalabilir." dedi.

Panelin son konuşmacısı olarak söz alan Outzen, ABD ile Türkiye arasındaki savunma sanayi alanındaki iş birliğine dikkat çekti. Denizcilik ve gemi inşası, insansız hava araçları ve yapay zeka alanlarındaki işbirliğine atıfta bulunan Outzen, "Yeni paradigma şudur: Türkiye, ABD’li şirketlerin satın almak isteyeceği kadar kaliteli ürünler üretiyor." dedi.

Outzen, iki ülkenin NATO müttefiklerinin çok azının sahip olduğu bir yetkinliği paylaştığının altını çizerek, "Savaş deneyimi, endüstriyel kapasite ve bunları sahaya aktaracak mühendislik kapasitesinin birleşimi, elde edilmesi oldukça zor bir şeydir." değerlendirmesini yaptı. ABD ve Türkiye'yi "İttifak için gerçek sert güç caydırıcılığının ve kapasitesinin motorları" olarak nitelendiren Outzen, iki ülke arasında savunma sanayi alanında daha gidilecek çok yol olduğunu belirtti.

"Zirve birlik ve dayanışma mesajı vermek açısından büyük önem taşıyor"

Panele dinleyici olarak katılan T.C. Washington Büyükelçisi Sedat Önal söz alarak NATO'nun varlığının ve öneminin sürdürebilmesi için iki unsurun büyük önem taşıdığını belirtti. Birincisinin birlik, dayanışma ve iç uyumunu koruması; ikincisi ise sürekli değişen ve dönüşen jeostratejik ortama kendisini uyarlayabilmesinin olduğunu ifade etti.

Ankara zirvesinin önemine değinen Önal, “Zirve birlik ve dayanışma mesajı vermek açısından büyük önem taşıyor, aynı zamanda İran’dan Ukrayna'ya, Orta Doğu'dan diğer bölgesel meselelere kadar tüm bu sorunların nasıl ele alınacağı konusunda ortak yaklaşımlar geliştirmek ve yakınlaşma sağlamak için de önemli bir fırsat olacak.” dedi.

Etkinlik kapsamında ayrıca, Türkiye Cumhuriyeti Washington Büyükelçiliği ev sahipliğinde, büyükelçilik konutunda basın mensuplarıyla bir araya gelindi. Büyükelçi Prof. Dr. Çağrı Erhan ve Büyükelçi Sedat Önal'ın katıldığı toplantıda basın mensuplarının Türkiye’nin NATO’ya ilişkin yaklaşımına ve son dönemde yaşanan uluslararası meselelere ilişkin soruları yanıtlandı.