Vatandaşa destek kısıldı bütçe kamuya aktı Sözcü Gazetesi

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı’ndan, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı’na kadar bütün bakanlar vatandaşlara trilyon liraya yaklaşan destek verdiklerini öne sürse de bütçe verileri, ekonomik krizde tasarrufun hanehalkından yapıldığını gösteriyor.

Akbank Başekonomisti Çağrı Sarıkaya, 2006-2016 dönemiyle bu yılın bütçe verilerini karşılaştırarak kamuda harcama disiplinin bozulmasıyla çiftçinin, emeklinin ve dar gelirlinin bütçeden aldığı payın azaldığını hesapladı.  Yüksek enflasyon döneminde milli gelire oranla faiz dışı dengenin 2.3 puan bozulduğunu hesaplayan Sarıkaya, “1.6 puanlık kısmı gider artışı. Artış personel giderleri, cari transferler ve sermaye transferlerinden kaynaklanıyor. Kısıntı nerelerde? Sağlık giderlerinde” ifadesini kullandı.

MÜLKİYETE VERGİ YOK

Bu yıl vergi dağılımının, 2006-2016 dönemine kıyasla ‘epey’ farklılaştığını yazan Akbank Başekonomisti, “Mülkiyetten alınan vergiler sadece Motorlu Taşıtlar Vergisi’nden oluşuyor, diğer iki alt kalemi veraset/intikal vergisi ile Değerli Konut Vergisi’nin payı neredeyse sıfır” değerlendirmesini yaptı.

Çağrı Sarıkaya, kamu giderlerindeki artışın nasıl dengelendiğini ise “Hazine yardımları içerisindeki sağlık, emeklilik ve sosyal yardım giderlerindeki 0.7 puan, tarımsal desteklerdeki 0.3 puan ve hanehalkına transferlerdeki 0.1 puanlık kısıntılarla” ifadesiyle yanıtladı. Sarıkaya, “Çift haneli enflasyon döneminde harcama disiplinindeki bozulma ve kamudaki verimsizlikler; İşsizlik Sigorta Fonu, hanehalkına transferler ve tarımsal destekler gibi kritik alanlara ayrılması gereken kaynakların sınırlı kalmasına yol açıyor” dedi.

HAZİNE ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, milli gelire kıyasla vergi yükünün düşük olduğunu savunsa da Greenwich Üniversitesi’nden Ekonomist Cem Oyvat, sermayeden vergi alınamadığını vurguladı. Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü’nün (OECD) 2023 yılı verilerini değerlendiren Oyvat, “Gelir, kâr ve sermaye kazançları üzerinden alınan vergilerin oranının düşüklüğü çarpıcı. Bu alanda Kosta Rika ile birlikte sonuncuyuz. Meksika ve Kolombiya’nın toplamda aldığı verginin milli gelirlerine oranı daha düşük ama onlar tüketimden çok daha az gelir, kâr ve sermaye kazancından daha çok vergi alıyor” dedi.

MİLLİ GELİRDEN ALDIĞI PAY AZALDI

İktidarın destek söylemi sözde kaldı. Emeklinin, çiftçinin milli gelirden aldığı pay azaldı.