Vatandaş güvenliği için kırsalda köpeğe, kentte kameraya güveniyor

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ilişkin "Türkiye Suç Mağduriyeti Araştırması" bültenini açıkladı.

İlk kez açıklanan bültene göre, suçtan korunmak amacıyla hane halkının evde aldığı güvenlik önlemleri incelendiğinde, ilk sırada yüzde 70,7 ile zırhlı/çelik kapı yer aldı. Bu önlemi yüzde 35,5 güvenlik kamerası ve yüzde 28 ile pencerelere panjur veya korkuluk takılması takip etti. En düşük oranlı önlemler ise yüzde 4,7 ile hırsız alarmı, yüzde 4,8 ile bekçi köpeği ve yüzde 5,5 ile biber gazı/elektro şok olarak kayıtlara geçti.

Alınan güvenlik önlemleri, kent-kır sınıflamasına göre incelendiğinde, ateşli silah ve bekçi köpeği önlemlerinin kırda, pencerelere panjur veya korkuluk takılması önleminin ise orta yoğun kentte diğer yerleşim yerlerine göre daha yüksek oranda kullanıldığı görüldü.

Zırhlı-çelik kapı, güvenlik kamerası, daha yüksek çit veya duvar, özel kapı kilitleri, güvenlik görevlisi, biber gazı-elektro şok ve hırsız alarmı önlemlerinin ise yoğun kentte diğer yerleşim yerlerine göre daha yüksek oranda kullanıldığı tespit edildi.

Araştırmada yer alan suç türleri içinde 15 ve üzeri yaştaki nüfusun son bir yıl içinde en az bir kez mağdur olma oranı, bir başka ifadeyle yaygınlık hızı değerlendirildiğinde, cinsel olmayan taciz yüzde 4,6, bilişim suçları yüzde 3,5, tüketici dolandırıcılığı yüzde 2,8 ile ilk sıralarda yer aldı.

Yağma yüzde 0,1, araç hırsızlığı yüzde 0,2 ve araçtan kişisel eşyanın çalınması yüzde 0,6 ile en düşük yaygınlık hızına sahip suç türleri oldu.

Yaşadığı suç mağduriyetini resmi bir merciye bildirme oranının en yüksek olduğu suç türü, yüzde 81,3 ile araç hırsızlığı olarak kayıtlara geçti. Bunu yüzde 68,4 ile motosiklet-moped hırsızlığı ve yüzde 53,3 ile saldırı ve yaralanma izledi. En düşük bildirme oranına sahip suç türleri ise yüzde 5,1 ile rüşvet, yüzde 11 ile cinsel taciz ve yüzde 14,7 ile cinsel olmayan taciz olarak belirlendi.

- Çalınan eşya veya oluşan maddi kaybın toplam değeri çoğunlukla "24 bin 999 lira ve altında" oldu

Son yaşanan suç mağduriyeti olayında çalınan eşya veya oluşan maddi kaybın 2025 yılı toplam değeri incelendiğinde, tüm suçlar içinde en yüksek oranın "24 bin 999 lira ve altında" gerçekleştiği görüldü.

Evden hırsızlık ve tüketici dolandırıcılığı suç türlerinde "100 bin lira ve üzeri", diğer suç türlerinde de "25 bin-99 bin 999 lira" değerlerindeki kayıplar ikinci sıralarda yer aldı.

Bu kapsamda çalınan eşyanın türü incelendiğinde, evden hırsızlık olaylarının yüzde 16,6'sında evden bir şey çalınmadığı, yüzde 15,5'inde elektronik-elektrikli eşya ve yüzde 14,9'unda mücevher, saat, altın çalındığı saptandı. Diğer hırsızlık olaylarında ise çalınan eşyaların yüzde 19,4 ile cüzdan-çanta-bavul ve evrak çantası, yüzde 15,2 ile cep telefonu olduğu tespit edildi.

- Araştırma, güvenlik algısının değerlendirilmesine imkan sağlıyor

Öte yandan, ilk defa gerçekleştirilen Türkiye Suç Mağduriyeti Araştırması ile bireyin ve hane halkının suç mağduriyetinin, mağduriyet sonrası davranışlarının ve güvenlik algılarının ölçülmesi amaçlandı.

Araştırma, seçilmiş suç türlerinde mağduriyetin yaygınlık hızına ilişkin göstergelerin üretilmesine, mağdurların adli mercilere başvuru durumlarının incelenmesine ve güvenlik algısının değerlendirilmesine imkan sağlıyor.

Araştırmanın alan uygulaması, 6 Ekim-19 Aralık 2025 tarihlerinde Türkiye genelinde yürütülürken, bu kapsamda içinde 15 ve üzeri yaşta fert bulunan 21 bin 500 örnek hane belirlendi.

Örneklem tasarımı, Türkiye toplamı ve TÜİK tarafından güncel ihtiyaçlar doğrultusunda revize edilen kent-kır sınıflaması bazında tahmin üretecek şekilde yapıldı. Veriler, örnek hanelerde yaşayan 15 ve üzeri yaşta 18 bin 378 kişiyle yapılan bilgisayar destekli yüz yüze görüşme yöntemiyle toplandı ve araştırmada her haneden tesadüfi seçilen bir kişiyle görüşüldü.

Fertlere, güvenlik algıları, seçilmiş suç türlerinden son 3 yıl ve son 1 yıl içinde mağduriyet yaşayıp yaşamadıkları ve mağduriyet yaşanması halinde son mağduriyetin ayrıntılarına ilişkin sorular soruldu. Araştırmada hane halkını etkileyen suç mağduriyetleri kapsamında araç hırsızlığı, araç parçalarının hırsızlığı, araçtan kişisel eşyanın çalınması, motosiklet-moped hırsızlığı ve evden hırsızlık ele alındı.

Kişisel suç mağduriyetleri kapsamında da yağma, hırsızlık, banka dolandırıcılığı, tüketici dolandırıcılığı, bilişim suçları, saldırı-yaralanma, tehdit, rüşvet, cinsel olmayan taciz ve cinsel taciz yer aldı.