Vatandaş 1 lira için DOA’ya koştu Sözcü Gazetesi

Cengiz KARAGÖZ

Vatandaş 1 liralık depozito için ambalaj iade makinelerine koştu. Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi, 1 Temmuz 2026 itibarıyla Türkiye'nin 81 ili ve 973 ilçesinde uygulanmaya başlandı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı verilerine göre sistemin ilk 5 gününde 7 milyon 600 bin depozitolu ambalaj toplandı. 
Ancak vatandaşların 1 liralık teşvik için uzun kuyruklara girmesi ve iade makinelerinde yaşanan sorunlar nedeniyle uygulama eleştirilerin odağı oldu. Sistemde DOA logosu bulunan plastik, cam ve alüminyum ambalajlar iade edildiğinde, her ambalaj için kullanıcıların dijital cüzdanına 1 lira yatırılıyor. Vatandaşlar bir gün içerisinde en fazla 200 adet depozitolu ambalajı sisteme teslim edebiliyor, bu nedenle yakınlarının adına da işlem yapıyor.

YÜZLERCESİ EVDE

Motorlu kurye olarak çalışan Muzaffer Habil, "Bugün ilk defa denedim. Önce birkaç tane attım, hesabıma paranın yattığını görünce tekrar getirdim. Hem günlük ihtiyaçlarımızı karşılayabiliyoruz hem de ek gelir oluyor. İki çocuğum var, onlar için de bir destek" diye konuştu.  Özel güvenlik görevlisi Ertaş Satılmış ise boş zamanlarında ambalaj topladığını, daha önce bunları geri dönüşüm kumbaralarına bıraktığını, şimdi ise aynı işten gelir elde edebildiğini anlattı.

Satılmış, "1 Temmuz'dan beri yapıyorum. Hem çevreye katkısı oluyor hem de bize maddi katkısı var. Günlük yaklaşık 400 tane ambalaj topluyorum. Bir kısmını kendi adıma, bir kısmını eşimin adına teslim ediyoruz" ifadelerini kullandı.  Satılmış, "Makineler sürekli dolu oluyor ya da arıza veriyor. Düzen oturmadığı için getirdiğimiz ambalajları teslim edemiyoruz. Şu anda evde yüzlerce ambalaj birikmiş durumda" dedi.

DOA sisteminin devreye girmesinin ardından zincir marketler ve büyük perakende işletmelerinde satılan su fiyatlarına yapılan zamlar tartışma yarattı. En çok tercih edilen 0.5 litrelik suların ortalama fiyatı 5.25 liradan 7.25 liraya, 1.5 litrelik suların fiyatı ise 11.50 liradan 13 liraya yükseldi. Zamlar nedeniyle, depozitolu ambalaj iadesi karşılığında verilen 1 liralık iade bedelinin fiyat artışları karşısında etkisini yitirdiği eleştirileri dile getirildi. Ticaret Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada fahiş fiyat artışı yapan işletmelere karşı harekete geçildiği belirtildi.