Van da akademisyenlerden su kaynaklarının etkin kullanılması sağlayacak otomatik sulama sistemi projesi Van Haberleri

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesinde görev yapan akademisyenlerin 3 yıllık çalışmayla tasarladığı otomatik sulama sistemi projesi ile tarımsal üretimde suyun daha verimli kullanılması hedefleniyor.

Ziraat Fakültesi Biyosistem Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Caner Yerli ile Çaldıran Meslek Yüksekokulu Elektronik ve Otomasyon Bölümü Öğretim Görevlisi Mehmet Can Taneri, tarımsal üretimin artırılmasına ve su kaynaklarının korunmasına katkı sunmak amacıyla 2022'de çalışma başlattı.

Yaklaşık 3 yıl süren çalışmayla tarımsal alanlarda akıllı sulama sisteminin kullanılmasına yönelik sistem tasarlayan akademisyenler, bu projeleriyle Türk Patent ve Marka Kurumu'na "faydalı model" kategorisinde başvuru yaptı.

Su kaynaklarının etkin şekilde değerlendirilmesine ve tarımsal verimliliğin artırılmasına katkı sunması hedeflenen sistem, mobil uygulama üzerinden uzaktan da kontrol edilebilme özelliğiyle üreticilere tarlaya gitmeden sulama yapma imkanı sunacak.

- "Çalışmamızın sadece akademik ya da teorik düzeyde kalmasını istemiyoruz"

Doç. Dr. Yerli, Türkiye'nin büyük bir tarımsal üretim alanına sahip olduğunu söyledi.

Küresel iklim değişikliğinden su kaynaklarının da olumsuz etkilendiğini belirten Yerli, "Tarımsal üretimde suyun daha verimli kullanılmasını sağlamak istiyoruz. Otomatik sulama sistemi adlı çalışmamıza 2022'de başladık. Çiftçinin araziye, tarlaya veya bahçesine gitmesine gerek kalmadan, internet üzerinden aldığı verilerle ve iklim bazlı ölçümlerle toprağı değil, doğrudan bitkiyi ihtiyacı olan miktarda ve ihtiyacı olan zamanda sulayan bir sistemden bahsediyoruz." dedi.

Dünya genelinde su kaynaklarının hızla azaldığına, kişi başına düşen su miktarının da aynı şekilde düştüğüne dikkati çeken Yerli, şu bilgileri verdi:

"Bunun en önemli nedenlerinden biri iklim değişikliğidir. İklim değişikliği kuraklığa yol açıyor. Kuraklıkla su, sadece tarımda değil tüm sektörlerde azalıyor ve bu azalma su kaynaklarının kirlenmesini beraberinde getiriyor. Geliştirdiğimiz sistem, tarım sektöründe bir damla suyun bile en verimli şekilde kullanımını sağlıyor. Sistemle bitkinin ihtiyacı olan suyu uzaktan kontrolle verebiliyoruz. Böylece çiftçinin tarlasına gitmesine gerek kalmıyor. Bunun yanı sıra sudaki tuzluluk seviyesini gösteren elektriksel iletkenliği ve pH değerini de ölçüyor ve bu verileri anlık olarak iletiyor. Sistemimiz Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 'faydalı model' kategorisinde tescil edildi. Çalışmamızın ülkemize ve dünyadaki üreticilere katkı sağlamasını temenni ediyoruz. Modern sulama yöntemlerinin başında gelen damlama sulama, yaklaşık yüzde 95 randıman sağlarken vahşi sulama denilen geleneksel yöntem yüzde 50 randıman sunuyor. Yani tarlaya verdiğiniz 200 birim suyun sadece 100 birimini bitki kullanabiliyor."

Sistemin kurulumunu damlama ve yağmurlama sulama yöntemleri üzerine tasarladıklarını anlatan Yerli, "Bir damla sudan bile daha yüksek verim alınabileceğini öngörüyoruz. Çalışmamızın sadece akademik ya da teorik düzeyde kalmasını istemiyoruz. Üretici tabanlı olarak uygulanabilir olmasını hedefliyoruz. Bu sistem hem bitkide verimi artıracak hem toprağın sürdürülebilirliğini sağlayacak hem de birim sudan daha fazla verim elde edilmesini mümkün kılacak. Bilindiği gibi tarımda en büyük girdi sudur. Birim sudan maksimum verimi elde etmeyi amaçlıyoruz." diye konuştu.

- "Sistemin pratik uygulamaya aktarılmasını sağlayacağız"

Öğretim görevlisi Taneri ise dünyada ve Türkiye'de su kaynaklarının hızla azaldığını, buna çözüm bulmak amacıyla çalışma başlattıklarını ifade etti.

Sistemin klasik yöntemlerden farklı olarak yalnızca toprak verilerini değil, aynı zamanda iklim parametrelerini de analiz ettiğini belirten Taneri, şöyle konuştu:

"Mevcut sistemlerde çoğunlukla sadece toprağın nem gibi değerleri ölçülüyordu. Sistemimize iklim verilerini, sensörlerden gelen farklı ölçümleri ve kontrol mekanizmalarını dahil ettik. Tüm bu verileri işleyerek bitkinin ihtiyacına göre en uygun sulamayı otomatik olarak planlayan bir sistem oluşturduk. Çalışmamız üniversite-sanayi işbirliği açısından önemli bir adım. Bu aşamadan sonra fizibilite çalışmaları yapılacak. Sektördeki iş insanları, tarımla ilgili kurumlar ve sahadaki paydaşlarla görüşerek sistemin pratik uygulamaya aktarılmasını sağlayacağız. Çiftçi telefonundan yağışı, rüzgarı, toprağın nem ve iletkenlik değerlerini görüntüleyebilecek. Bu verileri hesaplayarak sulamayı başlatacak ya da planlayacak. Ani iklim değişikliklerinde ise sistem çiftçiyi uyaracak, gerekli durumlarda sulamayı durduracak veya yeniden devreye alacak. Burada amaç keyfi veya günübirlik su kullanımını değil, tamamen bitkinin ihtiyacına göre sulama yapmaktır."