Vali Davut Gül: Çevre meselesi sadece milli güvenlik değil, dünyanın en önemli sorunlarından bir tanesidir

Sıfır Atık Hareketi Kurucusu, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Emine Erdoğan’ın himayelerinde çalışmalarını sürdüren Sıfır Atık Vakfı tarafından hazırlanan 'Plastik Atık Raporu', düzenlenen basın toplantısıyla kamuoyuna duyuruldu. İstanbul Valisi Davut Gül ile Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş’ın katılımıyla gerçekleşen toplantıda raporun verileri, plastik kirliliğinin çevre ve insan sağlığı üzerindeki etkileri, atık yönetimi politikaları ve çözüm önerileri ele alındı.

'SIFIR ATIK EN ÖNEMLİ GÜVENLİK VE ÇEVRE SORUNLARINDAN BİRİDİR'

İstanbul Valisi Davut Gül, "Saygıdeğer Emine Erdoğan Hanımefendi'nin koyduğu vizyon dünyada ses getirdi ve karşılık buldu. Bazı konular var ki sıfır atık bunların başında geliyor. Karşısında kimsenin olmadığı, herkesin desteklediği, herkesin sahiplendiği ve olumlu gelişmelerde herkesin yararlandığı, olumsuzlukta da herkesin olumsuz anlamda etkilendiği konulardır. Çevre konusu bunların başında geliyor. Marmara Depremi ile ilgili bir şey söylendi ki doğrudur. Bir milli güvenlik sorunudur. Sıfır atık meselesi, çevre meselesi de sadece milli güvenlik değil, dünyanın en önemli sorunlarından bir tanesidir. İstanbul'umuz Türkiye'mizin, ülkemizin dünyaya açılan kapısıdır. En iyi örneklerin ortaya konulduğu, takip edilen, bu anlamda iyi örneklerin başka yerlerde de uygulandığı bir şehir. Sıfır Atık Vakfı'mızla birlikte bu çalışmaları olabildiğince en kılcal kanallara, damarlara kadar yaymak istiyoruz. Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde, Çevre Şehircilik Bakanlığımızın özellikle atık toplamayla ilgili Türkiye'nin diğer şehirlerinde olduğu gibi İstanbul'da da yaptığı çalışma çok ses getirdi, karşılık buldu ve milyonlarca ambalaj atığı toplandı. Yeterli mi? Hiç şüphesiz eksikleri vardır, yetmez" dedi.

'İSTANBUL'UN KÖKLÜ MEDENİYET KODLARINDA DA KARŞILIK BULACAKTIR'

Vali Gül, "Ama bizim 60 üniversitemiz var, 3 bin civarında okulumuz var, 2 milyon 800 bin öğrencimiz var. Sıfır atık toplumda karşılık bulacaksa 170 bin öğretmenimizin rehberliğinde üniversitelerimizde, okullarımızda, 20 binin üzerinde sivil toplum kuruluşumuzda ve İstanbul'un köklü medeniyet kodlarında da karşılık bulacaktır. Başta Samet Başkanımız olmak üzere emeği geçen herkese teşekkür ediyorum. İnşallah yıl içerisinde birlikte yapacağımız çalışmalarla, uygulamalarla bu rapordaki rakamların daha ileriye gittiğini, daha ileriye taşınacağına inanıyorum" diye konuştu.

'GELECEKTE ÇOCUKLARIMIZ DOĞADAN MİRAS DEĞİL, PLASTİK DEVRALACAK'

Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş, konuşmasında küresel ve ulusal ölçekteki plastik tehdidine dikkat çekerek başladı. Ağırbaş, "Bu rapor bize yalnızca plastik miktarını anlatmıyor, aslında geleceğimizin fotoğrafını gösteriyor. Şunu söylüyor. Eğer üretim biçimimizi değiştirmez, tüketim alışkanlıklarımızı dönüştürmez ve atıkları kaynağında azaltmazsak gelecekte çocuklarımız doğadan miras değil, plastik devralacak. Biz buna razı değiliz. Biz gelecek nesillere plastik değil, sürdürülebilirlik çağını bırakmak istiyoruz. Bir plastik şişeyi yalnızca birkaç dakika kullanıyoruz ama doğa onu yüzyıllar boyunca taşımak zorunda kalıyor. Biz plastiği attığımızı düşünüyoruz, oysa plastik bizi hiç terk etmiyor. Denizlerimizde karşımıza çıkıyor, toprağımıza karışıyor, yağmurla yeniden üzerimize yağıyor, balığın midesinden soframıza geliyor ve bugün artık bilim insanları insan kanında, akciğerinde mikroplastik tespit ediyor. İşte bu nedenle plastik kirliliği sadece bir çevre sorunu değil, ekonominin, iklim güvenliğinin, halk sağlığının, gıda güvenliğinin ve gelecek nesillerin yaşam hakkının meselesidir. Raporumuzun ortaya koyduğu veriler de bu gerçeği açıkça ortaya koymaktadır" diye konuştu.

'TÜRKİYE'DE KİŞİ BAŞI PLASTİK ATIK DÜNYA ORTALAMASININ YÜZDE 44 ÜZERİNDE'

Ağırbaş, "2000 yılında 234 milyon ton olan plastik kullanımı bugün 460 milyon tona ulaştı. Plastik atık miktarı ise aynı dönemde 156 milyon tondan 356 milyon tona yükseldi. Buna rağmen üretilen plastiklerin yalnızca yüzde 9'u geri dönüştürülebiliyor. Bu çok vahim bir durum ve raporumuzun ortaya koyduğu veriler de bu gerçeği ortaya koyuyor. 2000 yılında dünyada 234 milyon ton olan plastik kullanımı bugün 460 milyon tona ulaştı. Plastik atık miktarı ise aynı dönemde 156 milyon tondan 356 milyon tona yükseldi. Türkiye'de kişi başına plastik atık üretimi 48 kilo/yıl ile dünya ortalamasının ne yazık ki yüzde 44 üzerinde. Yani biz Türkiye Cumhuriyeti'nde yaşayan vatandaşlar olarak dünya ortalamasının yüzde 44 üzerinde plastik kullanıyoruz. Ve bu nedenle Sıfır Atık Vakfı olarak plastik kullanımının azaltılmasıyla alakalı top yekün bir seferberlik başlattık. Ve bu inşallah önümüzdeki süreçte Türkiye'nin 81 ilinde, dünyanın 193 ülkesinde uygulayacağımız global bir harekete dönüşecek" ifadelerini kullandı.

'TÜRKİYE, DÜNYANIN DÜŞÜK KALİTELİ PLASTİKLERİNİN DEPOLANDIĞI BİR ÜLKE DEĞİL KÜRESEL ÖLÇEKTE GÜVEN DUYULAN BİR ÜLKE OLMALIDIR'

Ağırbaş, "Nehirlerimizden her yıl 14 bin 300 ton plastik doğaya karışıyor. Kalan büyük bölüm ise depolanmakta, yakılmakta ya da kontrolsüz bir şekilde doğaya karışmaktadır. Demek ki sorun yalnızca ne kadar plastiği ürettiğimiz değil, asıl mesele plastiğin yaşam döngüsünü doğru yönetemememizdir. Bizim hedefimiz çok nettir. Türkiye, dünyanın düşük kaliteli plastiklerinin depolandığı bir ülke değil yüksek teknolojiyle çalışan, şeffaf, izlenebilir çevre standartlarını en üst düzeyde uygulayan, kendi atığını etkin biçimde yöneten, geri dönüşümde yüksek kaliteyi esas alan ve ikincil ham madde üretiminde küresel ölçekte güven duyulan bir ülke olmalıdır. Bu bağlamda Sıfır Atık Vakfı olarak Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi'nin liderliğinde, Valiliğimizin koordinasyonunda İstanbul'u sıfır atığın başkenti yapmayla alakalı bir vizyonumuz var, bir irademiz var. İnşallah yakın zamanda vatandaşlarımızla bu sürecin detaylarını aktaracağız. Biz İstanbul'un bir dönüşüm merkezi haline gelmesini istiyoruz. Özellikle plastik üreticilerinin de dahil olmak üzere dönüşeceği, dünyada bio-bozunur ve dönüştürülebilir ürünlerin üretildiği bir bölge haline getirmek istiyoruz" dedi.

'İSTANBUL'DA BÜYÜK PLASTİK ATIK ÇALIŞTAYI DÜZENLENECEK'

Konuşmasının devamında yürütülen küresel organizasyonlara ve önümüzdeki dönem planlarına değinen Ağırbaş, "Bildiğiniz üzere geçtiğimiz aylarda Valiliğimizle beraber İstanbul'da Sıfır Atık Festivali'ni organize ettik. Sıfır Atık Festivali'ne 1 milyondan fazla hemşehrimiz katıldılar. Yine aynı tarihlerde Sayın Cumhurbaşkanımızın da katılımlarıyla, Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi'nin himayelerinde Sıfır Atık Forumu'nu icra ettik. Sıfır Atık Forumu'na 183 ülkeden 5 binden fazla insan katıldı ve orada alınan kararlar bugün dünyanın 183 ülkesinde uygulanıyor. Yakın zamanda Sıfır Atık Forumu'nun sonuç bildirgesini de 183 ülke imzaladı. İnşallah önümüzdeki günlerde 2027 yılında yapacağımız Sıfır Atık Festivali ve Sıfır Atık Forumu'nun da tarihlerini Valimizle beraber açıklıyor olacağız. İnşallah bugün itibarıyla buradan da duyurmak istiyorum, Valiliğimiz iş birliğinde, 14 bakanlığımızın katılımı ve iş birliğinde, 40'tan fazla genel müdürlüğümüzün katılımıyla, yine üniversitelerimizin, sivil toplum kuruluşlarımızın ve plastik atık konusunda uzmanların katılımıyla 31 Ağustos- 1 Eylül tarihleri arasında İstanbul'da yine yakın tarihimizin en büyük plastik atık ve atık çalıştayını düzenleyeceğiz. Bu çalıştayda bizim bahsettiğimiz bütün sorunların çözüm yollarını arayacağız ve önümüzdeki 5, 10, 15 ve 30 yıllık planları biz tartışacağız. İnşallah çalıştayın çıktısı olarak da biz Plastik Eylem Planı'mızı milletimizin takdirine sunuyor olacağız" diye konuştu.

Ağırbaş son olarak, "Çevre sorunlarında evet, devlet ve kamu tarafı üzerine düşeni yapıyor, daha da fazlasını yapacak, modelli bir şekilde yapacak ama vatandaşımızın da plastik kullanımını azaltarak bu sürece katkı sağlamasını biz önemsiyoruz. Ve son olarak diyoruz ki biz geleceğe, gelecek nesillere plastik bırakmak istemiyoruz. Biz geleceğe temiz bir vicdan, temiz bir çevre, güçlü döngüsel ekonomi ve daha yaşanabilir bir dünya bırakmak istiyoruz" ifadelerini kullandı.