Uzmanlardan tehlikeli uyarı: Yapay zeka devriminin en büyük bedelini kadınlar ödeyecek

Temmuz ayında Microsoft araştırmacılarının yayınladığı yeni bir rapor, yapay zekanın en çok tehdit ettiği 40 mesleği sıralayarak ortalığı ayağa kaldırdı . Bunlar arasında satıcılar, çevirmenler, düzeltmenler ve benzeri meslekler vardı. Kısacası, ofis işleri arasında bir tür kıyametle karşı karşıyayız.

Ancak raporun yazarları ve medya makalelerinin çoğu önemli bir noktayı gözden kaçırdı: Yaklaşan devrim cinsiyet ayrımı gözetmeyecek . ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu'na göre, en riskli olarak belirlenen mesleklerin yaklaşık %60'ında iş gücünün çoğunluğunu kadınlar oluşturuyor.

Yapay zeka herkes için ezber bozan bir gelişme olsa da , etkilerini ilk ve en çok kadınlar hissedecek gibi görünüyor. 1980'lerde bilgisayarlar, kadınların baskın olduğu meslekler olan daktilo ve veri girişi çalışanlarının tamamını ofislerden kovmuştu . Benzer bir senaryo şimdi yeni bir nesli tehdit ediyor. Uluslararası Çalışma Örgütü'nün yakın tarihli bir raporuna göre, zengin ülkelerdeki kadın meslekleri otomasyona erkeklerinkinden yaklaşık üç kat daha yatkın .

Bilgisayar devrimi bizim için bir uyarı olmalı. 1980'lerde işini kaybeden birçok kadın bir daha asla toparlanamadı . Uzun süreli işsizlikten sonra, bazıları hizmet veya bakım sektörlerinde daha düşük ücretli işler bulurken, diğerleri işgücü piyasasından tamamen çekildi . Çalışma İstatistikleri Bürosu daha sonra işten çıkarılan işçilerin kaderini izledi ve kadınların işgücü piyasasından erkeklerden iki kat daha fazla ayrıldığını tespit etti.

Zaten var olan ekonomik farklılıklar bağlamında -kadınlar daha az kazanıyor, daha az mala sahip oluyor ve daha az parayla emekli oluyor- politikacıların yapay zekanın kadınları en çok etkileyeceğini kabul etmeleri ve bu etkiyi hafifletecek önlemleri acilen uygulamaya koymaları hayati önem taşıyor.

1980'lerde tüm daktilo ve veri girişi yapan kadınların kötü bir performans sergilemediğini belirtmek önemlidir. Teknolojiye uyum sağlayan ve gerekli becerileri edinenlerin kaderi daha iyiydi.

Yapay zekanın giderek insan zekasına yaklaştığı bir çağda "yeniden beceri edinme"nin mantıklı olup olmadığına bakılmaksızın, yapay zeka becerilerine sahip çalışanların daha iyi bir konumda olacağı bir geçiş aşamasının olacağını varsayabiliriz . PwC'nin Küresel Yapay Zeka İşleri Barometresi 2025, yapay zeka becerilerine sahip çalışanların maaşlarının ortalama %56 daha fazla kazandığını gösteriyor; bu oran bir önceki yıla göre %25'lik bir artışa işaret ediyor.

Bu, kadınların yapay zeka devriminin en savunmasız kurbanları olmasını önlemek istiyorsak, onlara yeni teknolojiler hakkında bilgi edinme konusunda eşit koşullar sağlamamız gerektiğini gösteriyor - ya da en azından erkeklerle aynı koşulları.

Yapay zeka herkesin kullanımına açık olsa bile erkekler onu daha çok kullanıyor

ChatGPT'yi kişisel amaçlar için kullanan kadın ve erkek sayısı benzer olsa da, iş yerinde durum oldukça farklı görünüyor . Amerikalı çalışanlar arasında yapılan yakın tarihli bir anket, erkeklerin %36'sının her gün işte üretken yapay zeka kullandığını, kadınların ise yalnızca %25'inin aynı şeyi yaptığını ortaya koydu. Ayrıca, erkeklerin %47'si işte yapay zeka kullanma konusunda kendilerini güvende hissederken, kadınların yalnızca %39'u aynı şeyi söyledi.

Bu eşitsizlik, kısmen kadınların her daim mevcut olan yapay zeka konusundaki daha büyük endişesini yansıtıyor; herkesin sahip olması gereken geçerli bir uyarı. Ancak bir diğer neden de şirketlerin erkekler için yapay zeka eğitimine kadınlardan daha fazla yatırım yapması . Randstad'ın 12.000 profesyoneli kapsayan küresel anketinde, erkeklerin %41'i işverenlerinin kendilerine yapay zeka araçlarına erişim sağladığını söylerken, kadınların %35'i; erkeklerin %38'i kendilerine yapay zeka eğitimi verildiğini söylerken, kadınların %33'ü bu konuda eğitim aldığını söyledi.

Yapay zekanın daha az kullanılması ve daha az erişim sağlanması kombinasyonu, özellikle "yapay zeka okuryazarlığının" giderek daha fazla iş tutma veya terfi için bir kriter olarak kullanıldığı günümüzde, iş piyasasındaki kadınlar için özellikle tehlikelidir.

Bu durum ele alınmazsa, işverenler yasal sonuçlarla da karşı karşıya kalabilir. Birleşik Krallık'ta, kadınları sistematik olarak dezavantajlı duruma düşüren istihdam politikaları (ve yapay zekâ eğitimine daha az katılım), 2010 Eşitlik Yasası kapsamında dolaylı bir cinsiyet ayrımcılığı oluşturabilir. Bir şirket ayrımcılık yapmayı amaçlamasa bile, önemli olan niyet değil, sonuçtur.

İş liderlerinin sorması gereken birkaç temel soru var: Yapay zeka araçlarına kimler erişebiliyor? Yapay zeka pilot projelerine kimler katılıyor? Kimler eğitim alıyor?

Yapay zeka değişiminin cinsiyet boyutunu göz ardı etmek soruna davetiye çıkarmaktır

Dünya genelindeki hükümetler, özellikle kadınlar söz konusu olduğunda, yapay zekanın yol açabileceği potansiyel iş gücü piyasası felaketine tamamen hazırlıksız görünüyor . Siyasi kutuplaşmanın arttığı ve geleneksel partilerin destek kaybettiği bir dönemde, kadınların oylarını kazanmak hayati önem taşıyabilir.

İşte bu yüzden, yapay zekâ kaynaklı iş kayıplarının yükünü kadınların çekmemesini sağlamak ve yapay zekâ kaynaklı diğer cinsiyet eşitsizliklerini ele almak, yalnızca adalet meselesi değil, aynı zamanda politik açıdan da akıllıca bir harekettir.