Uzman aylar önce uyarmıştı: Gaziantep Hayvanat Bahçesi’nin simgesi Zürafa Şakir öldü

Gaziantep Hayvanat Bahçesi’nin yıllardır simgesi haline gelen Zürafa Şakir, 32 yaşında yaşamını yitirdi. Yetkililer ölüm nedeninin “yaşlılığa bağlı çoklu organ yetmezliği” olduğunu bildirirken, uzmanların haftalar önce yaptığı uyarılar yeniden gündeme geldi.

Hayvanat bahçesinde 2001 yılından bu yana yaşayan Şakir’in ölümü, şehirde üzüntü yaratırken, esaret koşullarının hayvanların sağlığı üzerindeki etkileri tartışma konusu oldu.

Etolog ve hayvan foto muhabiri Deniz Tapkan, 5 Kasım’daki ziyaretinde zürafaların tutulduğu alanla ilgili ağır uyarılarda bulunmuş, koşulların hayvan sağlığını riske attığını belirtmişti.

Tapkan’ın uyarılarından bazıları şöyleydi:

“Zürafalar doğal yaşamda günlük 5–15 kilometre yürürken burada hareket alanları son derece kısıtlı. Çevresi tellerle çevrili alanın bir bölümünde kopmuş ve paslı teller bulunuyor. Selvi bu metalleri sürekli yalıyor. Paslı metal yüzeylerin yalanması, demir oksit ve diğer toksik maddelerin vücuda alınmasına ve geri dönüşü olmayan sağlık sorunlarına yol açabilir.”

Beslenme düzeninin de doğal gereksinimlerden çok uzak olduğunu belirten Tapkan, şunları söylemişti:

“Doğada zürafalar günlük 30–40 kilogram yüksek dallı, lif açısından zengin yapraklarla beslenir. Buradaki beslenme düzeni bu ihtiyacı karşılamıyor. Yaprak erişimi ve çeşitliliği yok; beslenmenin pelet ve saman ağırlıklı olması sindirim sistemi bozukluklarına, bağışıklığın baskılanmasına ve ölümcül komplikasyonlara yol açabilir.”

Tapkan ayrıca zihinsel çöküş riskine de dikkat çekmişti: “Alanda yüksek dallı besin düzenekleri, keşif ve oyun davranışlarını destekleyen zenginleştirme unsurları yok. Bu koşullar zürafalarda ciddi zihinsel çöküşe neden olabilir.”

Türkiye’nin en büyük hayvanat bahçelerinden biri olan Gaziantep Hayvanat Bahçesi’nin koşulları uzun süredir hayvan hakları örgütleri tarafından eleştiriliyordu. Şakir’in ölümü, bu eleştirilerin haklı olup olmadığının yeniden değerlendirilmesi gerektiğine işaret ediyor.

Hayvanın ileri yaşta olduğu bilinse de, uzmanların daha önce dile getirdiği hareket kısıtlılığı, yetersiz beslenme ve çevresel riskler gibi unsurlar kamuoyunda “uyarılar dikkate alındı mı?” sorusunu gündeme taşıdı.

Şakir’in ardından aynı alanda bulunan diğer zürafaların sağlık durumunun nasıl olduğu, koşulların iyileştirilip iyileştirilmeyeceği ve yapılacak incelemelerin kamuoyuyla paylaşılacağı merak konusu.