Uykudan önceki lokmalar karaciğeri tehdit ediyor

Araştırmaya göre bu alışkanlık, karaciğer hastalığı riskinin yüzde 20 ila 30 daha yüksek olmasıyla ilişkili.

Gece geç saatlerde yemek yemek, kilo almanın ve uyku kalitesinin bozulmasının ötesinde sorunlara yol açabilir. Oregon Sağlık ve Bilim Üniversitesi (OHSU) tarafından yürütülen kapsamlı bir araştırma, akşam yemeğinden sonra veya yatmaya yakın saatlerde düzenli olarak yemek yiyen kişilerde karaciğer hastalıklarının daha sık görülebildiğini ortaya koydu.

Clinical Gastroenterology and Hepatology dergisinde yayımlanan araştırma, gece geç saatte yemek yemek ile iki karaciğer hastalığı arasında bağlantı kurdu: Karaciğerde yağ birikmesi ve siroz. Siroz, karaciğerin uzun süreli hasar görmesi sonucu yapısının bozulduğu ciddi bir hastalıktır. Araştırmada gece geç saatte yemek yemek, akşam yemeğinden sonra veya yatma saatinden sonra bir şeyler tüketmek olarak tanımlandı.

Daha önce yapılan araştırmalar, gece atıştırmanın obezite ve kalp hastalıklarıyla bağlantılı olabileceğini göstermişti. Bu kez bilim insanları, aynı alışkanlığın karaciğer sorunlarıyla da ilişkili olup olmadığını araştırdı.

Araştırmanın başyazarı, OHSU'da karaciğer hastalıkları ve karaciğer nakli konusunda uzman doktor Robert Wilechansky, önceki bazı çalışmaların bu ihtimale işaret ettiğini ancak yeni araştırmanın gece geç saatte yemek yemek ile karaciğer yağlanması arasındaki bağlantıyı uzun vadeli olarak inceleyen ilk çalışmalardan biri olduğunu söyledi.

Vücudun biyolojik saati karaciğeri nasıl etkiliyor?

Wilechansky, yemek yeme saatleri ile karaciğer sağlığı arasındaki ilişkiyle, kısmen gece vardiyasında çalışan kişilerin yaşadığı sağlık sorunları nedeniyle ilgilenmeye başladı.

Gece çalışmak, vücudun doğal uyku ve uyanıklık düzenini bozabiliyor. Bu kişilerde obezite ve kalp hastalıkları da daha sık görülüyor.

Karaciğer yağlanması, ABD nüfusunun yüzde 30'una kadarını etkileyebiliyor. Bu nedenle Wilechansky, yemek saatlerini değiştirmenin hastalık riskini azaltmaya yardımcı olup olamayacağını araştırmak istedi.

Wilechansky, karaciğerin vücudun biyolojik saatine yakından bağlı olduğunu belirterek, insanların ne yediğini değiştirmeden yalnızca yemek saatlerini düzenlemenin sağlık üzerinde olumlu bir etkisi olup olmayacağını anlamaya çalıştıklarını ifade etti.

Gece yemek yiyenlerde risk yüzde 20 ila 30 daha yüksek

Araştırma ekibi, üç büyük ABD araştırmasından elde edilen verileri inceledi. Bunlar Hemşirelerin Sağlık Araştırması, Hemşirelerin Sağlık Araştırması II ve Sağlık Profesyonellerinin Takip Araştırması'ydı.

Bu araştırmalarda yaklaşık 200 bin kişinin kendi bildirdiği beslenme ve yaşam tarzı bilgileri yer alıyordu. Bilim insanları katılımcıları yemek yeme alışkanlıklarına göre gruplandırdı ve bu alışkanlıkların karaciğer yağlanması ve sirozla ilişkisini inceledi.

Sonuçlar dikkat çekici bir bağlantı ortaya koydu. Gece geç saatte yemek yediğini bildiren kişilerde karaciğer hastalıklarının görülme oranı, bu alışkanlığı bildirmeyenlere göre yüzde 20 ila 30 daha yüksekti.

Ancak Wilechansky, karaciğer yağlanması olan kişilerin büyük bölümünde hastalığın en ağır aşamalara ilerlemediğini vurguladı.

Wilechansky'ye göre karaciğer yağlanması gelişen kişilerin yalnızca küçük bir bölümünde siroz gibi ciddi sorunlar ortaya çıkıyor. Yine de araştırmanın temel mesajı, günlük kalori alımını yatmadan birkaç saat önce sonlandırmanın faydalı olabileceği.

Yatmadan önce yemek yemek vücudu nasıl etkiliyor?

Araştırma, vücudun biyolojik saatinin yiyecekleri işleme biçiminde önemli rol oynadığına ilişkin kanıtları güçlendiriyor. Bu iç saat; uyku, enerji kullanımı ve gün boyunca gerçekleşen diğer önemli işlevlerin düzenlenmesine yardımcı oluyor.

Araştırmanın ortak yazarlarından, OHSU'da uyku ve biyolojik saat üzerine çalışan Andrew McHill, uyku, yemek ve egzersiz gibi günlük alışkanlıkların zamanlamasının sağlık açısından önemli olduğunu söyledi.

McHill, vücudun uykuya hazırlanmasını sağlayan biyolojik saat etkin durumdayken gece yemek yemenin, vücudun yiyecekleri verimli bir şekilde işlemesini zorlaştırabildiğini belirtti. Bunun zaman içinde obezite, diyabet ve karaciğer sağlığında bozulma gibi sorunlarla bağlantılı olabileceğini ifade etti.

Hayvanlar üzerinde yapılan önceki deneyler de yemek saatlerinin vücudun normal uyku düzeniyle uyuşmamasının karaciğeri olumsuz etkileyebileceğini göstermişti. Bu bulgular, insanlarda yapılan yeni araştırmada görülen bağlantıyı açıklamaya yardımcı olabilir.

Bilim insanları daha erken yemek yemenin etkisini araştıracak

Araştırmacılar, sonuçların gece geç saatte yemek yemenin doğrudan karaciğer hastalığına neden olduğunu kanıtlamadığının altını çiziyor.

Çalışma, insanların yaşam alışkanlıkları ile hastalıklar arasındaki bağlantıları inceleyen bir araştırmaydı. Katılımcıların kendi bildirdikleri bilgilere dayanıyordu ve yemek saatleri geniş tanımlarla değerlendirildi.

Bu nedenle yemek saatlerini daha erkene çekmenin karaciğer sağlığını gerçekten iyileştirip iyileştirmediğini belirlemek için yeni araştırmalara ihtiyaç var.

Wilechansky, OHSU'daki ekibiyle birlikte yeni bir çalışma için katılımcılar toplamaya başladı. Yeni araştırmada bilim insanları, yalnızca kişilerin kendi beyanlarına güvenmek yerine yemek yeme alışkanlıklarını doğrudan takip edecek. Ayrıca karaciğer yağlanması bulunan kişilerde daha erken saatlerde yemek yemenin ölçülebilir bir iyileşme sağlayıp sağlamadığını inceleyecekler.

Bu araştırmanın, insanların yedikleri yiyecekleri büyük ölçüde değiştirmeden yalnızca yemek saatlerini düzenleyerek karaciğer sağlıklarını koruyup koruyamayacaklarını anlamaya yardımcı olması bekleniyor.

Araştırmanın yazarları, elde ettikleri sonuçların gece geç saatlerde yemek yeme ile metabolizma ve karaciğer sağlığındaki olumsuz değişiklikler arasında bağlantı olduğunu gösteren bilimsel çalışmalara yenisini eklediğini belirtiyor.