Utanç verici: 180 bin liralık işi asgari ücretle Afgan göçmene yaptırıyorlar

Türkiye'de hayvancılık sektörünün uzun süredir yaşadığı çoban krizi, Aksaray'da uygulamaya konulan yeni bir yöntemle farklı bir boyuta taşındı. Yerli çobanların aylık 100 bin ila 180 bin lira arasında değişen ücret taleplerinden şikâyet eden yetiştiriciler, çözümü yurt dışından işçi getirmekte buldu. Afganistan'dan resmi yollarla getirilen 28 yaşındaki Obaıdullah Akbarı'nın Ağaçören ilçesinde göreve başlaması, sektörde yeni bir dönemin başlangıcı olarak sunuldu.

Ancak uygulama, yalnızca iş gücü açığını değil, emeğin değeri ve çalışma koşulları konusunda da ciddi tartışmaları beraberinde getirdi. Yerli çalışanlara yüksek bulunan ücretlerin yerine, Afganistan'dan getirilen bir işçinin asgari ücret karşılığında çalıştırılacak olması, birçok çevrede "ucuz emek ithalatı" eleştirilerine neden oldu.

ÇOBAN KRİZİ Mİ, ÜCRET KRİZİ Mİ?

Damızlık Koyun Keçi Yetiştiricileri Birliği Başkanı Mahmut Aktürk, yerli çobanların talep ettiği ücretlerin işletmeler açısından sürdürülemez seviyelere ulaştığını belirterek Afganistan ve Özbekistan'dan işçi getirilmeye başlandığını açıkladı. Aktürk, getirilen çalışanların asgari ücret, sigorta ve yasal haklarla çalışacağını ifade etti.

Ancak eleştirilerin odağında da tam olarak bu nokta yer alıyor. Çünkü aylık 180 bin liraya kadar çıkabilen ücretlerin konuşulduğu bir sektörde, binlerce hayvanın sorumluluğunu üstlenecek bir kişinin asgari ücretle çalıştırılması, iş gücü maliyetini düşürme amacıyla göçmen emeğinin kullanıldığı yönündeki tartışmaları güçlendiriyor.

1100 HAYVANIN SORUMLULUĞU ASGARİ ÜCRETE

Aksaray'ın Sofular köyünde göreve başlayan Obaıdullah Akbarı'nın sorumluluğunda 1100 küçükbaş hayvan bulunuyor. Günün büyük bölümünü arazide geçirecek olan Akbarı, sürünün bakımından, otlatılmasından ve güvenliğinden sorumlu olacak.

Sektör temsilcileri uygulamayı üretimin devamı açısından olumlu değerlendirirken, emek piyasasını takip eden uzmanlar ise aynı işi yapan insanlar arasında milliyet veya göçmen statüsüne göre ücret farkı oluşmasının uzun vadede çalışma hayatında yeni sorunlar yaratabileceğine dikkat çekiyor.

BESİCİLER MEMNUN, TARTIŞMALAR BÜYÜYOR

İlk ithal çobanı istihdam eden besici İshak Özdemir, uygulamanın hayvancılık sektörüne nefes aldıracağını savundu. Köylerde genç nüfusun hayvancılıktan uzaklaştığını belirten Özdemir, çoban bulunamadığı için birçok işletmenin üretimi bırakma noktasına geldiğini söyledi.

Öte yandan kamuoyunda yükselen eleştiriler, sorunun yalnızca çoban eksikliği olmadığı görüşünü öne çıkarıyor. Ağır çalışma koşulları, uzun mesai saatleri ve kırsalda yaşamın zorlukları nedeniyle yerli çalışanların yüksek ücret talep ettiği belirtilirken, çözümün ücretleri baskılamak yerine mesleği cazip hale getirecek yapısal adımlarda aranması gerektiği ifade ediliyor.

GÖÇMEN EMEĞİ ÜZERİNDEN MALİYET DÜŞÜRME TARTIŞMASI

Afgan çoban Obaıdullah Akbarı, Türkiye'de yasal yollarla çalışmaktan memnun olduğunu ve ülkesinden gelmek isteyen çok sayıda kişinin bulunduğunu söyledi. Ancak yaşanan gelişme, göçmenlerin daha düşük ücretlerle çalıştırılmasının bir tercih haline gelip gelmediği sorusunu da beraberinde getirdi.

Uzmanlara göre bir yanda aylık 180 bin lira talep eden yerli çalışanlar, diğer yanda aynı işi asgari ücret karşılığında yapmaya razı bırakılan göçmen işçiler bulunuyor. Bu tablo, hayvancılık sektöründeki krizin yalnızca iş gücü eksikliğinden değil, emeğin nasıl değerlendirildiğinden kaynaklanan daha derin bir yapısal sorun olduğunu ortaya koyuyor.