Üniversite mezunu ile mezun olmayan arasında gelir makası daraldı: Ortalama gelir 35 bin 593 lira

Dünya yazarı Naki Bakır, üniversite bitiren ve bitirmeyenler arasında gelir makasının daraldığını belirterek, ''Tüm çalışanlar ortalama­sında 21.514 TL olan fert başına yıllık iş geliri yüzde 1,773,7 (17,8) katlık nominal artışla 2025’te 403.112 TL’ye çıktı. Buna göre or­talama aylık iş geliri 1.793 liradan 35.593 liraya yükseldi'' dedi. 

Son yıllarda sayıları hızla ar­tan üniversitelere ve verdik­leri mezun sayısındaki ar­tışa karşılık, beyaz yakalı iş pozis­yonlarının aynı hızla artmaması, iş gelirinde yüksek öğrenimlilerin aleyhine bir sürece yol açtığını dile getiren Bakır, şunları yazdı: 

''Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) eğitim durumuna göre iş geliri verileri, son on yılda dikkat çekici bir değişime işaret ediyor. Üniversite mezunlarının ortala­ma iş geliri hâlâ diplomasız çalı­şanların üzerinde seyretse de iki grup arasında üniversite bitir­mişler lehine var olan gelir maka­sı aleyhte daralıyor.

TÜİK verilerine göre 2015 yı­lında tüm çalışanlar ortalama­sında 21.514 TL olan fert başına yıllık iş geliri yüzde 1,773,7 (17,8) katlık nominal artışla 2025’te 403.112 TL’ye çıktı. Buna göre or­talama aylık iş geliri 1.793 liradan 35.593 liraya yükseldi.

On yıllık dönemde yıllık orta­lama iş geliri bir okul bitirme­miş (diploması olmayan) kesim­de yüzde 1.700,6 artışla 183.900 liraya, lise altı (ilkokul, ortaokul, ilköğretim) eğitimli çalışanlar­da yüzde 1.696,1 artışla 290.323 liraya ve lise ve dengi okul me­zunlarında yüzde 1.623,5 artışla 376.932 liraya yükseldi. 2025 iti­barıyla üniversite mezunlarında kişi başına yıllık ortalama iş ge­liri 566.839 liraya ulaşırken, on yıllık artış yüzde 1,528,8’le diğer kesimlere göre çok daha düşük kaldı. 2015 yılında üniversite me­zunları bir okul bitirmemişlere kıyasla 3,4 kat daha yüksek iş ge­liri elde ederken, bu denge izleyen yıllarda aleyhte gelişti.

Bu trend pandemi döneminde daha de be­lirginleşti. Ortalama iş gelirinde üniversiteli/diplomasız denge­si 2022’de 2,8 kata düştü, izleyen yılda bu düzeyi korudu. Ancak son iki yılda yaşanan yükselişle bu denge 2024’te 2,9 ve 2025’te 3,1 kata çıkmakla birlikte on yıl önceki düzeyin altında kalmaya devam etti.

2015-2025 döneminde üniver­site mezunlarının ortalama iş ge­lirinin diğer eğitim düzeylerinde­kilerden lise altı eğitimlilere ora­nı 2,2 kattan 2 katın altına, lise ve dengi okul mezunlarına oranı da 1,6 kattan 1,5 kata düştü. Ancak özellikle 2025’te bu denge üni­versite mezunları lehine bir ölçü­de toparlandı.''

Yazının tamamı için