Ülke büyüklüğündeki alanı yeşil çöl yutmuştu: Felaketin eşiğinden böyle dönüldü Sözcü Gazetesi

Avustralya'da 19. yüzyıldan itibaren hızla yayılarak 25 milyon hektarlık tarım ve otlak alanını işgal eden Frenk inciri (Opuntia) kaktüsü, 1926 yılında başlatılan biyolojik mücadele programı kapsamında salınan Cactoblastis cactorum güveleri sayesinde kontrol altına alındı.

TOPRAĞIN EKONOMİK DEĞERİ DÜŞTÜ 

Meksika menşeli bir bitki olan Frenk inciri, Avustralya'ya ilk olarak 18. yüzyılın sonlarında getirildi. 1840'lı yıllardan itibaren çiftçiler tarafından canlı çit oluşturmak ve kurak dönemlerde hayvan yemi olarak kullanılmak üzere geniş çapta dikildi.

19. yüzyılın başlarında bitkinin yayılma hızı yılda yaklaşık 404.686 hektara ulaştı. 1925 yılı itibarıyla Queensland ve Yeni Güney Galler eyaletlerinde toplam 25 milyon hektarlık alan kaktüs istilasına uğradı. İşgal nedeniyle çok sayıda çiftlik terk edildi ve toprağın ekonomik değeri düştü.

FİZİKSEL VE KİMYASAL MÜCADELE BAŞARISIZ OLDU 

İstilayı önlemek amacıyla uygulanan elle temizleme, kökünden sökme, biçme ve kimyasal zehirleme yöntemleri sonuç vermedi. Kesilen kaktüs gövdelerinin toprağa temas ettiği noktalarda yeniden kök salması nedeniyle mekanik müdahaleler yetersiz kaldı.

GÜVELER KAKTÜSÜN İÇ KISIMLARINI YEDİ 

1912 yılında Avustralyalı araştırmacılar doğal zararlı tespiti amacıyla çalışmalara başladı. Toplam 52 tür üzerinde yapılan testlerin ardından, 18 böcek ve 1 akar türü Queensland bölgesinde deneme amacıyla doğaya bırakıldı.

Yapılan testlerde Güney Amerika menşeli Cactoblastis cactorum adlı güve türünün kaktüs dokularını imha etmede en etkili tür olduğu belirlendi. Güve larvalarının kaktüsün iç kısımlarını yiyerek bitkiyi kuruttuğu tespit edildi.

KİTLESEL ÜRETİM YAPILDI

Arjantin'den ithal edilen 3.000 adet Cactoblastis cactorum yumurtası Chinchilla Deney İstasyonu ile Brisbane'deki laboratuvarlara aktarıldı. Laboratuvarda elde edilen 527 dişi bireyden ilk etapta 100.605 yumurta üretildi; ikinci kuşakta ise bu sayı 2,5 milyona ulaştı.

1926 yılında başlayan saha salımları kapsamında Chinchilla istasyonundan günde 14 milyona kadar yumurta sevk edildi. 1926-1927 yılları arasında 10 milyon, 1930 yılına kadar ise toplamda yaklaşık 3 milyar yumurta 7 araçlık bir nakliye filosuyla çiftçilere dağıtıldı.

SAHA SONUÇLARI VE MEVCUT DURUM 

1933 yılı verilerine göre istilaya uğramış arazilerin Queensland'de %80'i, Yeni Güney Galler'de ise %50 ila %60'ı temizlenerek yeniden tarım ve hayvancılığa kazandırıldı. Başarı nedeniyle Queensland'in Dalby ve Boonarga bölgelerine söz konusu güve türü adına anıtlar dikildi.

Bitki tamamen yok edilememiş olup günümüzde belirli bölgelerde düşük yoğunlukta varlığını sürdürmektedir. Aynı böcek türü daha sonra Karayipler ve ABD'nin güneyine aktarılmış, ancak Florida'da yerli kaktüs türleri üzerinde ekolojik tehdit oluşturduğu rapor edildi.